Odpowiedź prawnika: Zabudowa balkonu. Zgodnie z art. 28 ustawy Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Stronami w takim postępowaniu są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania

Pytania i odpowiedzi dotyczące operacji typu „Budowa lub modernizacja dróg lokalnych” 1. Gmina zamierza złożyć wniosek o udzielenie wsparcia na budowę/przebudowę 4 dróg. Jedna z tych dróg będzie budowana do granicy miasta. Od granicy w nieznacznej odległości (na terenie innej Gminy) jest osada, do której nie ma wybudowanej drogi. Czy w tym przypadku będziemy mogli mówić o wybudowaniu drogi do osady? Definicja jednostki osadniczej została określona w ustawie z dnia 29 sierpnia 2003 r. o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych (Dz. U. Nr 166, poz. 1612 oraz z 2005 r. Nr 17, poz. 141). Przez jednostkę osadniczą należy rozumieć wyodrębniony przestrzennie obszar zabudowy mieszkaniowej wraz z obiektami infrastruktury technicznej zamieszkany przez ludzi (np. miasto, miejscowość, wieś, kolonia, przysiółek, osada). Zgodnie § 4 pkt 10 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 września 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu „Budowa lub modernizacja dróg lokalnych” w ramach poddziałania „Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 1414) pomoc jest przyznawana na operację, które będą łączyły jednostki osadnicze z istniejącą drogą publiczną. Jak wynika z przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 460 i poz. 870) przez ulice należy rozumieć drogę na terenie zabudowy lub przeznaczonym do zabudowy zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Z powyższego wynika, że operacje typu „Budowa lub modernizacja dróg lokalnych” mogą obejmować zakresem budowę, przebudowę lub zmianę nawierzchni dróg/ulic zlokalizowanych w obrębie jednostek osadniczych jeżeli droga/ulica ta będzie łączyć się z istniejącą drogą publiczną. 2. Jaki powinien być minimalny zakres przekazanych gminie zadań publicznych związanych z zarządzaniem drogą powiatową, określonych w porozumieniu zawartym na podstawie art. 19 ust. 4 ustawy o drogach publicznych z dnia 21 marca 1985 r., aby można było uznać je za wystarczające do stwierdzenia prawa gminy do dysponowania nieruchomością na cele realizacji operacji, o którym mowa w § 4 pkt 5 rozporządzenia? Czy ww. porozumienie spełnia przesłanki umożliwiające przyznanie operacji dodatkowego punktu, zgodnie z § 11 ust. 1 pkt 6. rozporządzenia. Zgodnie z § 4 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 września 2015 r. pomoc jest przyznawana na operację, która będzie realizowana na nieruchomości będącej własnością podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy lub na nieruchomości, do której podmiot ten posiada udokumentowane prawo do dysponowania nią przez okres realizacji operacji oraz co najmniej pięciu lat od dnia dokonania płatności końcowej. Jak wynika z art. 19 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U z 2015 r. poz. 460 z późn. zm.) zarządzanie drogami publicznymi może być przekazywane między zarządcami w formie porozumienia. Ponadto zgodnie z art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U z 2015 r. poz. 1515) gmina może wykonywać zadania z zakresu właściwości powiatu oraz zadania z zakresu właściwości województwa na podstawie porozumień z tymi jednostkami samorządu terytorialnego. Z powyższego wynika że gmina mogłaby realizować w ramach operacji typu „Budowa lub modernizacja dróg lokalnych” inwestycje na drodze powiatowej na podstawie porozumienia zawartego zgodnie z art. 19 ust. 4 ustawy o drogach publicznych, które potwierdzałoby spełnienie warunku o którym mowa w § 4 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 września 2015 r. Niemniej jednak w ramach wspomnianego porozumienia winny być przekazane także niektóre z zadań zarządcy drogi, o których mowa w art. 20 ustawy o drogach publicznych w szczególności: opracowywanie projektów planów finansowania budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg oraz drogowych obiektów inżynierskich, pełnienie funkcji inwestora, utrzymanie nawierzchni drogi, chodników, drogowych obiektów inżynierskich, urządzeń zabezpieczających ruch i innych urządzeń związanych z drogą, przeprowadzanie okresowych kontroli stanu dróg i drogowych obiektów inżynierskich, wykonywanie robót interwencyjnych, robót utrzymaniowych i zabezpieczających, przeciwdziałanie niszczeniu dróg przez ich użytkowników, przeciwdziałanie niekorzystnym przeobrażeniom środowiska mogącym powstać lub powstającym w następstwie budowy lub utrzymania dróg, zarządzanie i utrzymywanie kanałów technologicznych. Wskazać jednocześnie należy, że zawarcie ww. porozumienia winno być poprzedzone podjęciem przez radę gminy stosownej uchwały na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 11 w związku z art. 8 ust. 2 i 2a ustawy o samorządzie gminnym. Niezależnie od powyższego należy zaznaczyć, że zawarcie takiego porozumienia nie jest tożsame ze spełnieniem warunku, o którym mowa w § 11 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 września 2015 r. tj. realizacji operacji w porozumieniu pomiędzy gminami lub powiatami, lub gminą a powiatem stanowiące jedno z kryteriów wyboru operacji. Operacje realizowane w porozumieniu pomiędzy poszczególnymi jednostkami samorządu terytorialnego mogą uzyskać dodatkowy punkt bowiem preferowane będą kompleksowe rozwiązania w ramach lokalnej infrastruktury drogowej. Przez kompleksowe rozwiązania w ramach lokalnej infrastruktury należy rozumieć budowę, przebudowę lub zmianę nawierzchni drogi (w ramach operacji) łączącej się z drogą, której budowę/przebudowę strona porozumienia (nieubiegająca się o przyznanie pomocy) rozpoczęła lub planuje rozpocząć. Oznacza to, że podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy aby uzyskać punkty za to kryterium winien do wniosku o przyznanie pomocy załączyć stosowne porozumienie. Ostatecznym potwierdzeniem spełnienia powyższego warunku będzie przedstawienie na etapie płatności końcowej, dokumentów potwierdzających zrealizowanie lub rozpoczęcie przez stronę porozumienia inwestycji w zakresie budowy/przebudowy drogi nie będącej przedmiotem wsparcia w ramach tej operacji. 3. Jakie dokumenty potwierdzają spełnienie warunków o których mowa w § 4 pkt 6 i 7 rozporządzenia? Zgodnie z § 4 pkt 6 i 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 września 2015 r. pomoc jest przyznawana na operacje, które będą uwzględnione w dokumencie planistycznym oraz będą spójne z dokumentem strategicznym. Weryfikacja warunku uwzględnienia operacji w dokumencie planistycznym będzie polegała na sprawdzeniu, czy jest ona zlokalizowana na obszarze, który w dokumencie planistycznym (np. studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego lub decyzja o warunkach zabudowy) został wyznaczony pod zabudowę jakiej dotyczy ta operacja. Natomiast weryfikacja spójności operacji z dokumentem strategicznym pozwoli na ocenę, czy beneficjent planował realizację operacji i czy wpisuje się ona w szerszy kontekst związany z rozwojem tego obszaru, a nie jest inwestycją ad hoc i przeprowadzone w oparciu o strategię rozwoju gminy/powiatu/związku lub inny dokument określający obszary i cele lokalnej polityki rozwoju (np. zaktualizowany plan rozwoju miejscowości). Podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy nie będzie zobowiązany do opracowania dodatkowych dokumentów na potrzeby ubiegania się o przyznanie pomocy w ramach przedmiotowego typu operacji, lecz winien przedłożyć dokumenty planistyczne i strategiczne którymi dysponuje. 4. Czy istnienie możliwość sfinansowania wykonania nakładki asfaltowej na istniejącej nawierzchni asfaltowej drogi powiatowej w ramach operacje typu „Budowa lub modernizacja dróg lokalnych”? Zgodnie z rozporządzeniem pomoc jest przyznawana na operacje w zakresie budowy, przebudowy lub zmiany nawierzchni dróg gminnych, powiatowych lub wewnętrznych. W ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 460) zdefiniowane zostały między innymi pojęcie budowy drogi jako wykonywanie połączenia drogowego między określonymi miejscami lub miejscowościami, a także jego odbudowę i rozbudowę oraz przebudowy drogi tj. wykonywanie robót, w których wyniku następuje podwyższenie parametrów technicznych i eksploatacyjnych istniejącej drogi, niewymagających zmiany granic pasa drogowego. Wyżej wymieniona ustawa definiuje także co należy rozumieć jako remont drogi, a mianowicie wykonywanie robót przywracających pierwotny stan drogi, także przy użyciu wyrobów budowlanych innych niż użyte w stanie pierwotnym. Niemniej jednak w ramach operacji typu „Budowa lub modernizacja dróg lokalnych” poddziałania „Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014‑2020 nie przewiduje się wsparcia inwestycji polegających na remoncie drogi w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych. Przez zmianę nawierzchni drogi należy rozumieć zmianę wpływającą na poprawę jakości drogi w szczególności np. z szutrowej na asfaltową albo z gruntowej na brukową lub asfaltową, a zatem przy użyciu wyrobów budowlanych innych niż użyte w stanie pierwotnym. Oznacza to, że zmiana zniszczonej nawierzchni asfaltowej na nową nawierzchnię także asfaltową wpisuje się w definicję remontu drogi w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych, jednakże nie może stanowić przedmiotu wsparcia w rozumieniu przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 września 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu „Budowa lub modernizacja dróg lokalnych” w ramach poddziałania „Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014‑2020. 5. Jeśli przebudowa drogi jest planowana do realizacji przez gminę wiejską na terenie jednej jednostki osadniczej (sołectwa), czy możliwe będzie uzyskanie dofinansowania na tak określoną operację? Czy każda planowana operacji musi dotyczyć łączenia jednostek osadniczych tzn. przebiegać przez teren co najmniej dwóch jednostek osadniczych? Zgodnie z § 4 pkt 10 rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 września 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu „Budowa lub modernizacja dróg lokalnych” w ramach poddziałania „Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014‑2020 (Dz. U. poz. 1414) pomoc jest przyznawana na operacje, która będzie łączyć jednostki osadnicze określone w ustawie z dnia 29 sierpnia 2003 r. o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych (Dz. U. Nr 166, poz. 1612 oraz z 2005 r. Nr 17, poz. 141) z istniejącą drogą publiczną. Przez jednostkę osadniczą należy rozumieć wyodrębniony przestrzennie obszar zabudowy mieszkaniowej wraz z obiektami infrastruktury technicznej zamieszkany przez ludzi (miasto, miejscowość, wieś, osiedle, osada przysiółek, kolonia). Operacje realizowane w ramach działania „Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich” przyczynią się do utworzenia sieci dojazdowych z mniejszych miejscowości do większych skupisk osadniczych. Z powyższego wynika, że operacji winny dotyczyć dróg zapewniających połączenie jednostki osadniczej z istniejącą drogą publiczną. Jednocześnie wskazać należy, że operacja może dotyczyć budowy, przebudowy lub zmiany nawierzchni ulicy, a więc drogi na terenie zabudowy także w ramach danej jednostki osadniczej o ile droga taka będzie łączyć się z istniejącą drogą publiczną. Ponadto przez drogę będącą przedmiotem operacji należy także rozumieć odcinek tej drogi. Wskazać jednak należy, iż w przypadku kiedy operacja będzie dotyczyła odcinka drogi, aby spełnione było kryterium połączenia jednostki osadniczej z istniejącą drogą publiczną przebudowywany odcinek drogi winien rozpoczynać się w granicach danej jednostki osadniczej. Ponadto odcinek drogi prowadzący do przebudowywanego w ramach operacji odcinka tej samej drogi winien charakteryzować się parametrami nie gorszymi niż odcinek tej drogi zrealizowany w ramach przedmiotowej operacji. Oznacza to, że w takim przypadku realizacja operacji winna stanowić pewnego rodzaju kontynuację przebudowy danej drogi, co w konsekwencji prowadzić będzie do kompleksowej poprawy wewnątrzregionalnej infrastruktury transportowej. 6. Czy za koszt kwalifikowany w ramach przebudowy drogi gminnej można uznać następujące rodzaje wydatków: przebudowy mostuw pasie drogi, przebudowyprzepustóww pasie drogi, przebudowy oświetlenia drogiw pasie drogi, budowy kanalizacji deszczowejw pasie drogi i usunięcia kolizji słupów energetycznych w pasie drogi? Zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 września 2015 r. pomoc jest przyznawana na operacje w zakresie bodowy, przebudowy lub zmiany nawierzchni drogi. Pojęcie drogi zostało określone w przepisach ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 460 z późn. zm.) rozumianej jako budowlę wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiącą całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym. Wobec tak sformułowanej definicji drogi wyżej wymienione koszty mogą być uznane za kwalifikowalne, o ile są one uzasadnione zakresem operacji, niezbędne do osiągnięcia jej celu oraz racjonalne, co winno być przedmiotem prowadzonej przez samorządy województw kontroli administracyjnej wniosków o przyznanie pomocy. Niemniej jednak należy zaznaczyć, że w przypadku operacji typu „Budowa lub modernizacja dróg lokalnych” w trakcie realizacji operacji oraz przez okres 5 lat od dnia wypłaty płatności końcowej nie dopuszcza się przenoszenia posiadania lub prawa własności nabytych dóbr, na które została przyznana i wypłacona pomoc. Oznacza to, że w sytuacji gdy poniesienie danego kosztu jest niezbędne do prawidłowej realizacji operacji lecz jest związane z elementami których wymagane jest przeniesienie własności na inny podmiot, koszt taki może być uwzględniony w kosztach całkowitych operacji jako koszt niekwalifikowalny. 7. „droga objęta operacją prowadzi bezpośrednio do obiektu użyteczności publicznej” – Czy chodzi o drogę, której odcinek prowadzi do tego obiektu, czy może być to tylko odcinek tej drogi? Jeśli np. 1 km odcinek, który ma być objęty inwestycją, nie prowadzi do obiektu, tylko dalsza część drogi do niego prowadzi do, to czy wtedy premii (dodatkowych punktów) nie będzie? Zgodnie zapisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 września 2015 r. planowanej operacji będą przyznawane punkty jeżeli droga objęta tą operacją prowadzi bezpośrednio do obiektu użyteczności publicznej, tj. przeznaczonego dla administracji publicznej, wymiaru sprawiedliwości, kultury, kultu religijnego, oświaty, opieki zdrowotnej, opieki społecznej i socjalnej, obsługi bankowej, handlu, gastronomii, usług, turystyki, sportu, obsługi pasażerów w transporcie kolejowym, drogowym, lotniczym lub wodnym, poczty lub telekomunikacji oraz innego ogólnodostępnego obiektu przeznaczonego do wykonywania podobnych funkcji. Oznacza to, że punkty za spełnienie tego warunku będą przyznawane wyłącznie w przypadku kiedy budynek lub obiekt użyteczności publicznej zlokalizowany będzie bezpośrednio przy budowanym, przebudowanym odcinku drogi, co ma na celu zapewnienie dostępu do tego budynku lub obiektu. 8. Czy możliwa jest realizacja operacji polegającej na: budowie jezdni wraz z poboczem oraz chodnikiem, drogi (ścieżki) dla pieszych, drogi (ścieżki dla rowerów), rowów odwadniających, przepustów oraz elementów infrastruktury, które stanowią elementy drogi w myśl obowiązujących przepisów, przebudowie tylko chodnika lub tylko jezdni, zmianie nawierzchni tytko chodnika lub tylko jezdni. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 460 z późn. zm.) przez drogę należy rozumieć budowlę wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiącą całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym. Wskazać jednak należy, że zgodnie § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 43 poz. 430 z późn. zm.) droga powinna mieć w szczególności: jezdnię - jeżeli jest przeznaczona do ruchu pojazdów, pobocza lub chodnik - jeżeli jest przeznaczona do ruchu pieszych, torowisko tramwajowe - jeżeli jest przeznaczona do ruchu pojazdów szynowych. Stworzenie warunków do korzystania z wybudowanej drogi będzie spełnione zarówno wówczas, gdy inwestor postanowi o wybudowaniu nawierzchni jezdni wraz z chodnikami, jak i wówczas, gdy podejmie decyzję, iż określona droga będzie posiadała jedynie urządzoną nawierzchnię jezdni. Jak wynika z powyższego przedmiotem operacji może być budowa, przebudowa lub zmiana nawierzchni jezdni wraz z chodnikiem lub wyłącznie jezdni. Niemniej jednak należy zaznaczyć, że wykonanie chodnika może stanowić koszt kwalifikowalny jedynie na odcinku budowanej/przebudowywanej jezdni. Jednocześnie oznacza to, że budowa, przebudowa lub zmiana nawierzchni wyłącznie chodnika nie może stanowić przedmiotu wsparcia. 9. Czy można przyjąć, że zakończenie budowy (przebudowy lub zmiany nawierzchni drogi) w granicy nieruchomości na której znajduje się budynek użyteczności publicznej spełnia kryterium „droga objęta, operacją prowadzi bezpośrednio do obiektu użyteczności publicznej”? Jednym z kryteriów wyboru dla operacji typu „Budowa lub modernizacja dróg lokalnych” poddziałania „Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014‑2020 za które operacji mogą być przyznane punkty jest bezpośrednie doprowadzenie drogi objętej operacją do budynku lub obiektu użyteczności publicznej. W celu spełnienia powyższego warunku konieczne jest aby obiekt użyteczności publicznej znajdował się w bezpośrednim sąsiedztwie przebudowywanej drodze w celu zapewnienia dostępu do tego obiektu. Wobec powyższego zakończenie przebudowy lub zmiany nawierzchni odcinka drogi w granicy działki ewidencyjnej na której znajduje się budynek lub obiekt użyteczności publicznej nie jest tożsame ze spełnieniem powyższego warunku. 10. Czy plan odnowy miejscowości złożony wraz z wnioskiem, jako inny dokument określający obszary i cele lokalnej polityki rozwoju musi zawierać wszystkie elementy wskazane w §10 ust. 2 pkt. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania „Odnowa i rozwój wsi” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013? Czy wraz z planem odnowy miejscowości wnioskodawca powinien dołączyć stosowne uchwały w sprawie przyjęcia i zatwierdzenia planu? W przypadku działania „Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich” obowiązek weryfikacji spójności realizowanych operacji z planem przestrzennym, jak również planem strategicznym wynika wprost z przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Funduszu Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347, z str. 487). Operacje typu „Budowa lub modernizacja dróg lokalnych” realizowane są w ramach poddziałania „Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii” działania „Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich”. Wobec powyższego w § 4 pkt 6 i 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 września 2015 r. określone zostało iż pomoc jest przyznawana na operacje, które będą uwzględnione w dokumencie planistycznym oraz będą spójne z dokumentem strategicznym. Weryfikacja tego warunku będzie polegała na sprawdzeniu, czy operacja jest zlokalizowana na obszarze, który w dokumencie planistycznym (studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego) został wyznaczony pod zabudowę jakiej dotyczy operacja. Natomiast uwzględnienie operacji w strategii rozwoju pozwoli na ocenę, czy beneficjent planował realizację operacji i czy wpisuje się ona w szerszy kontekst związany z rozwojem tego obszaru, a nie jest inwestycją ad hoc oraz stwierdzenia czy operacja wpisuje się w szerszy kontekst związany z rozwojem danego obszaru. Weryfikacja tego warunku winna być przeprowadzona w oparciu o strategię rozwoju gminy/powiatu/związku lub inny dokument określający obszary i cele lokalnej polityki rozwoju (np. plan rozwoju miejscowości). Plany odnowy miejscowości przygotowywane były dotychczas na potrzeby operacji realizowanych w ramach działania „Odnowa i rozwój wsi” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Elementy jakie powinien zawierać takie plan odnowy miejscowości został określony w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 lutego 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania „Odnowa i rozwój wsi” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r. poz. 501 z późn. zm.). Plany te zgodnie z § 10 ust. 2 pkt. 1 lit d przygotowywane były na okres co najmniej 7 lat od dnia przyjęcia tego planu. Z uwagi na powyższe niektóre z przygotowanych planów odnowy miejscowości mogły stracić już swoją ważność dlatego dopuszcza się w ramach operacji typu „Budowa lub modernizacja dróg lokalnych” jako dokument strategiczny przedłożenie zaktualizowanego planu odnowy miejscowości. Oznacza to, że zaktualizowany plan odnowy miejscowości winien zawierać elementy określone w przepisach prawa, a jego przyjęcie winno być potwierdzone stosowną uchwałą rady gminy. 11. Czy zapis § 2rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 września 2015 r. odnosi się wyłącznie do budowy nawierzchni drogi, przebudowy nawierzchni drogi lub zmiany nawierzchni drogi, czy dotyczy budowy drogi, przebudowy drogi lub zmiany nawierzchni drogi w odniesieniu do definicji „drogi” według ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych czy też ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym? W § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 września 2015 r. określono zakres operacji na które może być przyznana pomoc tj. polegające na budowie drogi, przebudowie drogi lub zmianie nawierzchni drogi. Definicja drogi została określona w przepisach ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 460 i poz. 870) zgodnie z którą jako drogę należy rozumieć budowlę wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiącą całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 43 poz. 430 z późn. zm.) droga powinna mieć w szczególności: jezdnię - jeżeli jest przeznaczona do ruchu pojazdów, pobocza lub chodnik - jeżeli jest przeznaczona do ruchu pieszych, torowisko tramwajowe - jeżeli jest przeznaczona do ruchu pojazdów szynowych. Definicja drogi została także określona w przepisach ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 z późn. zm.) zgodnie z którą jako drogę należy rozumieć wydzielony pas terenu składający się z jezdni, pobocza, chodnika, drogi dla pieszych lub drogi dla rowerów, łącznie z torowiskiem pojazdów szynowych znajdującym się w obrębie tego pasa, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów, ruchu pieszych, jazdy wierzchem lub pędzenia zwierząt. Wobec powyższego wydaje się iż definicja drogi określona w przepisach ustawy – Prawo o ruchu drogowym jest tożsama z definicją drogi w rozumieniu ustawy o drogach publicznych bowiem w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. określony został katalog otwarty elementów drogi publicznej. 12. Czy, do kosztów kwalifikowalnych będzie można zaliczyć koszt budowy parkingu, budowy ścieżki rowerowej, znajdujących się na drodze będącej przedmiotem operacji wraz z równoległą budową, przebudową lub zmianą nawierzchni drogi? W rozdziale 9 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 43 poz. 430 z późn. zm.) określone zostały parametry jakie winny spełniać ścieżki rowerowe przy czym nie określono jej definicji. W ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 460 i poz. 870) zdefiniowane zostało natomiast pojęcie drogi rowerowej rozumianej jako drogę przeznaczoną do ruchu rowerów albo rowerów i pieszych, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem. Wobec powyższego ścieżkę rowerową przeznaczoną do ruchu rowerowego może stanowić koszt kwalifikowalny o ile stanowi element budowanej drogi i jest to uzasadnione zakresem operacji oraz niezbędne do osiągnięcia jej celu. Zgodnie z § 110 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. droga w zależności od potrzeb może być wyposażona w obiekty i urządzenia obsługi uczestników ruchu w tym między innymi zatoki postojowe. Co prawda katalog urządzeń technicznych wyposażenia dróg wyszczególniony w § 110 przedmiotowego rozporządzenia ma charakter katalogu otwartego, jednakże zakwalifikowanie jakiegokolwiek innego urządzenia do tego katalogu uzależnione jest od tego czy konkretne urządzenie jest związane z obsługą uczestników ruchu. O ile z parkingu korzystać co do zasady mogą uczestnicy ruchu drogowego, to zakwalifikowanie takiego parkingu do wyposażenia drogi, a zatem i uznania kosztu jego budowy jako kosztu kwalifikowalnego, znajdowałoby uzasadnienie jedynie wówczas, gdyby funkcja parkingu ograniczała się wyłącznie do zapewnienia potrzeb uczestników ruchu, nie zaś łączyła się z innymi funkcjami tego parkingu - np. związanymi z obsługą obiektów znajdujących się w jego sąsiedztwie. Niezależnie od powyższego należy wskazać iż zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o drogach publicznych drogi rowerowe oraz parkingi niezlokalizowane w pasie drogowym dróg publicznych, a zatem stanowiące odrębne budowle, są drogami wewnętrznymi i nie mogą stanowić przedmiotu wsparcia. 13. W związku z zapisami § 11 ust. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 września 2015 r. przy ustalaniu kolejności na liście, należy brać liczbę mieszkańców z miejscowości, w których znajduje się miejsce realizacji operacji. Jak należy postępować w przypadku gdy miejsce realizacji operacji będzie znajdowało się poza miejscowością? Wymogiem koniecznym, którego spełnienie warunkuje możliwość przyznania pomocy, jest połączenie jednostki osadniczej rozumianej jako wyodrębniony przestrzennie obszar zabudowy mieszkaniowej wraz z obiektami infrastruktury technicznej zamieszkany przez ludzi (np. miasto, miejscowość, wieś, kolonia, przysiółek, osada) z istniejącą drogą publiczną. Oznacza to, że np. przebudowywany odcinek drogi będący przedmiotem operacji winien rozpoczynać się w granicach danej jednostki osadniczej. 14. Czy w ramach operacji z zakresu budowy lub modernizacji dróg lokalnych do kosztów kwalifikowalnych zaliczyć można koszty związane z budową lub remontem zjazdów do nieruchomości położonych wzdłuż budowanej/przebudowywanej drogi? Zjazdem, zgodnie z definicją zawartą w art. 4 pkt 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 460 i poz. 870), jest takie połączenie drogi publicznej z nieruchomością położoną przy drodze, które stanowi bezpośrednie miejsce dostępu do drogi publicznej w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Redakcja przepisu art. 4 pkt 8 wskazuje jednoznacznie, że zjazd nie jest częścią drogi, lecz jedynie miejscem dostępu do niej. Zjazd z drogi publicznej może być indywidualny lub publiczny. Zgodnie z § 55 ust. 1 pkt 3 i 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 43 poz. 430 z późn. zm.), zjazdem publicznym jest zjazd określony przez zarządcę drogi jako zjazd co najmniej do jednego obiektu, w którym jest prowadzona działalność gospodarcza, a w szczególności do stacji paliw, obiektu gastronomicznego, hotelowego, przemysłowego, handlowego lub magazynowego. Natomiast zjazd indywidualny, również określony przez zarządcę drogi, to zjazd do jednego lub kilku obiektów użytkowanych indywidualnie. Budowa lub przebudowa zjazdu należy do właściciela lub użytkownika nieruchomości przyległych do drogi, po uzyskaniu, w drodze decyzji administracyjnej, zezwolenia zarządcy drogi na lokalizację zjazdu lub przebudowę zjazdu (art. 29 ust. 1 ustawy o drogach publicznych). Natomiast w przypadku budowy lub przebudowy drogi, budowa lub przebudowa zjazdów dotychczas istniejących należy do zarządcy drogi (art. 29 ust. 2 ustawy o drogach publicznych). Biorąc pod uwagę przepisy ustawy - Prawo budowlane można wskazać, że zjazd jest obiektem budowlanym o szczególnym przeznaczeniu, służy bowiem do obsługi nieruchomości położonych przy drodze publicznej. Wobec powyższego budowa lub przebudowa zjazdów stanowiących odrębne obiekty budowlane oraz niebędących elementem drogi nie może stanowić kosztu kwalifikowalnego w przypadku operacji typu „Budowa lub modernizacja dróg lokalnych”. 15. Gmina X (Wnioskodawca) składa wniosek na budowę drogi w porozumieniu (partnerstwie) z Gminą Y. Droga przebiega przez teren budowy obydwu gmin. Czy Gmina X lub Y może równolegle złożyć wniosek (być Wnioskodawcą) na budowę innej drogi (samodzielnie, bądź w partnerstwie z kolejną gminą) w ramach tego samego naboru wniosków o przyznanie pomocy? Operacje realizowane w porozumieniu pomiędzy poszczególnymi jednostkami samorządu terytorialnego mogą uzyskać dodatkowy punkt bowiem preferowane będą kompleksowe rozwiązania w ramach lokalnej infrastruktury drogowej. Przez kompleksowe rozwiązania w ramach lokalnej infrastruktury należy rozumieć budowę, przebudowę lub zmianę nawierzchni drogi (w ramach operacji) łączącej się z drogą, której budowę/przebudowę strona porozumienia, nieubiegająca się o przyznanie pomocy w ramach tej operacji, rozpoczęła lub planuje rozpocząć. Potwierdzeniem realizacji operacji w porozumieniu pomiędzy poszczególnymi jst będzie przedstawienie na etapie płatności końcowej, dokumentów potwierdzających zrealizowanie lub rozpoczęcie przez stronę porozumienia inwestycji w zakresie budowy/przebudowy drogi nie będącej przedmiotem wsparcia w ramach tej operacji. Należy zaznaczyć, że realizacja operacji w porozumieniu pomiędzy dwoma podmiotami ubiegającymi się o przyznanie pomocy również spełnia przedmiotowe kryterium. Nie wyklucza to jednocześnie możliwości złożenia przez te podmioty kolejnych wniosków o przyznanie pomocy, także w porozumieniu z inną jst, bowiem przepisy rozporządzenia nie ograniczają możliwości złożenia więcej niż jednego wniosku o przyznanie pomocy przez jeden podmiot zarówno w ramach danego naboru jak i całego okresu programowania. 16. Czy operacja będzie mogła otrzymać punkty wynikające z § 11 ust. 1 pkt 4 Rozporządzenia, jeżeli obejmować będzie dwie drogi gminne, przedzielone drogą powiatową, jeżeli obiekt użyteczności publicznej będzie zlokalizowany bezpośrednio przy jednej z dróg gminnych? Zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 września 2015 r. (§ 11 ust. 4) w przypadku gdy operacja będzie dotyczyła więcej niż jednej drogi, punkty przyznaje się, jeżeli kryteria wyboru są spełnione w odniesieniu do wszystkich dróg objętych operacją. Wobec powyższego operacji, której przedmiotem jest np. przebudowa dwóch dróg gminnych, przy czym tylko jedna z tych dróg prowadzi bezpośrednio do budynku/obiektu użyteczności publicznej nie zostaną przyznane punkty za spełnienie kryterium, o którym mowa w § 11 ust. 1 pkt 4 przedmiotowego rozporządzenia. 17. Czy za kwalifikowalne można uznać koszty związane z: odwodnieniem, oświetleniem, likwidacją kolizji, budową bądź przebudową przepustów melioracyjnych, budową bądź przebudową miejsc postojowych, zatok autobusowych, wiat przystankowych, oznakowaniem pionowym i poziomym, budową bądź przebudową ciągów pieszych/ rowerowych/ pieszo-rowerowych sygnalizacją świetlną, zlokalizowanymi w pasie drogowym?Jeśli powyższe koszty można uznać za kwalifikowalne, czy są one kwalifikowalne wyłączenie w ciągu budowanego/ przebudowywanego odcinka drogi, czy również w zakresie wykraczającym poza ten odcinek? Przez drogę (zgodnie z ustawą z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych) należy rozumieć budowlę wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiącą całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym. Drogowe obiekty inżynierskie, określone zostały w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie i ich usytuowanie. Wyposażenie techniczne dróg określono w dziale IV rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 43 poz. 430 z późn. zm.), który obejmuje rozdziały: urządzenia odwadniające oraz odprowadzające wodę, urządzenia oświetleniowe, obiekty i urządzenia obsługi uczestników ruchu, urządzenia techniczne dróg, infrastruktura techniczna w pasie drogowym niezwiązana z drogą. Wobec powyższego jeżeli obiekty i urządzenia zostały zaliczone do wyposażenia technicznego dróg, a nie są wyłączone w ramach urządzeń niezwiązanych z drogą, koszt ich wykonania może stanowić koszt kwalifikowalny w ramach operacji o ile moją one związek z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu. Należy wskazać, że koszt kwalifikowalny mogą dotyczyć wyłącznie obiektów, urządzeń oraz instalacji zlokalizowanych jedynie na odcinku budowanej/przebudowywanej jezdni. 18. Czy za koszty kwalifkowalne można uznać koszty monitoringu? Koszt monitoringu operacji nie może być uznany jako koszt kwalifikowalny bowiem nie jest to koszt związany z budową, przebudową lub zmianą nawierzchni dróg gminnych, powiatowych lub wewnętrznych. 19. Czy operację dotyczącą budowy bądź przebudowy mostu w ciągu drogi kwalifikującej się do wsparcia można uznać za wydatek kwaliflkowalny? (projekt miałby dotyczyć wyłącznie robót związanych z mostem). Zgodnie z ustawą z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 460 z późn. zm.) przez drogę należy rozumieć budowlę wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiącą całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym. Do drogowych obiektów inżynierskich, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie i ich usytuowanie (Dz. U. z 2000 r. Nr 63, poz. 735) zalicza się obiekty mostowe, tunele, przepusty, konstrukcje oporowe. Jako obiekty mostowe rozumie się przez to budowlę przeznaczoną do przeprowadzenia drogi, samodzielnego ciągu pieszego lub pieszo-rowerowego, szlaku wędrówek zwierząt dziko żyjących lub innego rodzaju komunikacji gospodarczej nad przeszkodą terenową, w szczególności most. Wskazać należy, że w ramach operacji typu „Budowa lub modernizacja dróg lokalnych” pomoc jest przyznawana na operacje w zakresie budowy, przebudowy lub zmiany nawierzchni dróg gminnych, powiatowych lub wewnętrznych. Z powyższego wynika, że koszt budowy lub przebudowy mostu znajdującego się w ciągu budowanej/przebudowywanej drogi może stanowić koszt kwalifikowalny. Niemniej jednak w przypadku realizacji operacji dotyczącej wyłącznie robót związanych z mostem należy stwierdzić iż mamy do czynienia z budową/przebudową budowli jako obiektu mostowego, a nie budowli jako drogi której jednym z elementów może być most. 20. Czy operacji polegająca na przebudowie drogi na odcinku 100 m (koszt kwalifikowalny ok. 100 tys. zł) wraz z infrastrukturą dodatkową (chodniki i inne) na tym samym odcinku, której koszt wynosi ok. 1,5 mln zł kwalifikuje się do wsparcia? Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 września 2015 r. nie określa wysokości poszczególnych kosztów kwalifikowalnych. Zgodnie z § 5 koszty te powinny być uzasadnione zakresem operacji, niezbędne do osiągnięcia jej celu oraz racjonalne. Wobec powyższego podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy winien przedłożyć stosowne uzasadnienie poniesienia poszczególnych kosztów. 21. Zgodnie z zapisami § 4 pkt 10 Rozporządzenia pomoc jest przyznawana na drogę, która będzie łączyć jednostki osadnicze (...) z istniejącą drogą publiczną. Czy za kwalifikującą się do wsparcia można uznać operację dotycząca drogi, która - jako całość - spełnia ten warunek dostępu, jednak projekt dotyczyć będzie fragmentu drogi, który nie łączy się bezpośrednio z drogą publiczną? Zgodnie z zapisami § 4 pkt 10 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 września 2015 jest przyznawana na drogę, która będzie łączyć jednostki osadnicze z istniejącą drogą publiczną. Oznacza to, że operacja (przebudowywany odcinek drogi) winien łączyć się z istniejącą drogą publiczną. Wskazać należy, że w przypadku operacji dotyczącej przebudowy odcinak drogi publicznej warunek ten jest spełniony bowiem przebudowywany odcinek łączy się z istniejącą drogą publiczną stanowiącej dalszy odcinek tej drogi. W przypadku natomiast przebudowy drogi wewnętrznej operacja winna natomiast bezpośrednio łączyć się z istniejącą już droga publiczną. 22. Zgodnie z zapisami § 11 ust. 1 pkt 4 i 5 Rozporządzenia, planowanej operacji przyznaje się punkty, jeśli - odpowiednio: droga objęta operacją prowadzi bezpośrednio do obiektu użyteczności publicznej oraz operacja dotyczy drogi łączącej się z drogą o wyższej kategorii. Czy punkty w ramach kryteriów mogą być przyznanewyłączenie wtedy, gdy powyższe kryteria są spełnione dla odcinka będącego przedmiotem operacji, czy też przysługują również, gdy operacja dotyczący drogi, która - jako całość - spełnia te kryteria, jednak projekt dotyczyć będzie fragmentu drogi, który nie prowadzi bezpośrednio do obiektu użyteczności publicznej ani do drogi wyższego rzędu? Zgodnie z § 11 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 września 2015 r. operacji przyznaje się punkty jeżeli droga objęta operacją prowadzi bezpośrednio do obiektu użyteczności publicznej a zatem obiekt użyteczności publicznej winien znajdować się bezpośrednio przy przebudowywanym odcinku drogi. Natomiast zgodnie z § 11 ust. 1 pkt 5 operacji przyznaje się punkty jeżeli operacja dotyczy drogi łączącej się z drogą o wyższej kategorii, co oznacza że droga której dotyczy operacja łączy się z drogą o wyższej kategorii nie zaś odcinek tej drogi który jest przedmiotem operacji. 23. Czy w ramach jednego konkursu, wnioskodawca może złożyć dwa projekty dotyczące tej samej drogi i sąsiadujących ze sobą odcinków (II etapy zadania)? Złożenie przez podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy dwóch wniosków o przyznanie pomocy dotyczących tej samej drogi i sąsiadujących ze sobą jest niedopuszczalne i należałoby traktować jako sztuczne dzielenie operacji w celu ominięcia przepisów § 4 pkt 9. 24. Jak należy interpretować zapis § 4 pkt 9 Rozporządzenia, zgodnie z którym pomoc jest przyznawana jeśli suma kosztów kwalifikowalnych nie przekroczy 1 mln euro (...)? Czy wnioskodawca może złożyć projekt, którego koszt całkowity przekracza 1 mln euro, a kwotę przewyższającą dopuszczalny limit (niezależnie od zakresu kosztów) wykazać jako koszt niekwalifikowalny do poniesienia z własnych środków? Czy też złożenie wniosku na kwotę przewyższającą 1 mln euro dyskwalifikuje go formalnie z otrzymania wsparcia? Zgodnie z 4 pkt 9 rozporządzenia pomoc jest przyznawana na operacje których suma kosztów kwalifikowalnych nie przekracza 1 000 000 euro, co oznacza że koszty całkowite po uwzględnieniu kosztów niekwalifikowanych mogą być wyższe. Niemniej jednak należy zaznaczyć, że niedopuszczalne jest zakwalifikowanie kosztów wchodzących w katalog kosztów kwalifikowalnych jako kosztów niekwalifikowanlnych bowiem stanowiłoby to próbę ominięcia przedmiotowego przepisu. 25. Jak należy interpretować - co to jest kanał technologiczny ? Pojęcie kanału technologicznego zostało zdefiniowane w przepisach ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 460 ) zgodnie z którą przez kanał technologiczny należy rozumieć ciąg osłonowych elementów obudowy, studni kablowych oraz innych obiektów lub urządzeń służących umieszczeniu lub eksploatacji: urządzeń infrastruktury technicznej związanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, linii telekomunikacyjnych wraz z zasilaniem oraz linii elektroenergetycznych, niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. 26. Jeśli chodzi o punkt mówiący o sieci szerokopasmowej - jak mamy rozumieć ? mamy w gminie kilka miejscowości, w których jest wybudowana sieć dostępowa (szerokopasmowa) (w ramach projektu e- świętokrzyskie) jakie dokumenty należy przedłożyć, aby wykazać powiązanie? i co w sytuacji kiedy wpiszemy, że jest planowana budowa sieci, a na dzień złożenia wniosku o płatność, z przyczyn nie od Gminy zależnych sieć taka nie będzie jeszcze wykonana? Zgodnie z § 11 ust. 1 pkt 3 operacji zostaną przyznane punkty jeżeli jest powiązana z inwestycjami dotyczącymi tworzenia pasywnej infrastruktury szerokopasmowej lub na obszarze realizacji operacji istnieje funkcjonująca sieć szkieletowa. Oznacza to, że w ramach operacji podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy będzie realizował inwestycje dotyczące tworzenia pasywnej infrastruktury szerokopasmowej (nie stanowiące kosztu kwalifikowalnego) lub na obszarze realizacji operacji, a więc w pasie drogowym lub w bezpośrednim jego sąsiedztwie taka sieć (jej elementy) już istnieje i funkcjonuje. Warunki wypłaty pomocy w tym także dotyczące niewykonania operacji w powiązaniu z inwestycjami dotyczącymi tworzenia pasywnej infrastruktury szerokopasmowej zostały uregulowane w formularzu umowy o przyznaniu pomocy. 27. Czy przy zmianie nawierzchni drogi gminnej, realizowanej na zgłoszenie robót budowlanych muszą być zachowane parametry wynikające z rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne? Czy w ogóle będą sprawdzane parametry, jeżeli starosta wyda pozwolenie lub przyjmie zgłoszenie robót budowlanych na realizację inwestycji nie spełniającej parametrów, która już ma status drogi publicznej? Operacja winna być realizowana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa mającymi zastosowanie to tego rodzaju inwestycji. Wskazać należy, że przepisy rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 43 poz. 430 z późn. zm.) stosuje się przy projektowaniu, budowie oraz przebudowie dróg publicznych i związanych z nimi urządzeń budowlanych, a także przy projektowaniu i budowie urządzeń niezwiązanych z drogami publicznymi, sytuowanych w ich pasach drogowych. Oznacza to, że w przypadku zmiany nawierzchni drogi realizowanej w ramach jej przebudowy przepisy przedmiotowego rozporządzenia mają zastosowanie, natomiast zmiana nawierzchni drogi rozumianej jako remont lecz przy użyciu wyrobów budowlanych innych niż użyte w stanie pierwotnym przepisy te nie mają zastosowania. 28. Czy za obiekty użyteczności publicznej uznane zostaną przystanki autobusowe i publiczne miejsca parkingowe? W obrocie prawnym nie funkcjonuje definicja obiektu użyteczności publicznej. Zgodnie natomiast z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. poz. 1422) jako budynek użyteczności publicznej należy rozumieć budynek przeznaczony na potrzeby administracji publicznej, wymiaru sprawiedliwości, kultury, kultu religijnego, oświaty, szkolnictwa wyższego, nauki, wychowania, opieki zdrowotnej, społecznej lub socjalnej, obsługi bankowej, handlu, gastronomii, usług, w tym usług pocztowych lub telekomunikacyjnych, turystyki, sportu, obsługi pasażerów w transporcie kolejowym, drogowym, lotniczym, morskim lub wodnym śródlądowym, oraz inny budynek przeznaczony do wykonywania podobnych funkcji, za budynek użyteczności publicznej uznaje się także budynek biurowy lub socjalny. Wobec tak sformułowanej definicji budynku użyteczności publicznej przystanki autobusowe oraz publiczne miejsca parkingowe (parkingi zlokalizowane w bezpośrednim sąsiedztwie drogi) można zakwalifikować do kategorii obiektów użyteczności publicznej. 29. Czy poziom dofinansowania może być mniejszy niż 63,63%, co w sytuacji kiedy całkowita kwota zadania po przetargu zwiększy się? Zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 września 2015 r. pomoc jest przyznawana w wysokości 63,63% kosztów kwalifikowalnych. Z powyższego wynika, że kwota pomocy powinna stanowić równowartość 63,63% kosztów kwalifikowalnych, co oznacza, że nie może ona być zarówno wyższa jak i niższa. Zgodnie z art. 93 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 907 z późn. zm.) zamawiający unieważnia postępowanie o udzielenie zamówienia jeżeli cena najkorzystniejszej oferty lub oferta z najniższą ceną przewyższa kwotę, którą zamawiający zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia, chyba że zamawiający może zwiększyć tę kwotę do ceny najkorzystniejszej oferty. Wskazać jednak należy, że podstawę do wyliczenia kwoty pomocy do wypłaty stanowią faktycznie i prawidłowo poniesione koszty kwalifikowalne, jednak w wysokości nie wyższej niż suma kosztów kwalifikowalnych wykazana dla operacji w zestawieniu rzeczowo-finansowym operacji. 30. Nasza gmina leży w 95% w parku krajobrazowym, a więc drogi planowane do przebudowy również. Czy w związku z tym, możemy dostać punkty w ramach kryterium sąsiedztwa z obiektami użyteczności publicznej? Zgodnie z ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm.) jako obiekt budowlany należy rozumieć należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Zgodnie natomiast z ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2015 r. poz. 1651) parki krajobrazowe zaliczone zostały do jednej z obszarowych form ochrony przyrody. Oznacza to, że rezerwat przyrody nie wpisuje się w definicję obiektu budowlanego. Wobec powyższego nie może być on uznany za obiekt użyteczności publicznej. Zatem zlokalizowanie drogi na obszarze rezerwatu przyrody nie jest równoznaczne ze spełnieniem warunku, o którym mowa w § 11 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia. 31. Czy koszty związane z opracowaniem i zatwierdzeniem projektu czasowej organizacji ruchu oraz oznakowanie robót wraz z utrzymaniem oznakowania w czasie robót można uznać za koszty kwalifikowalne? Zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 września 2015 r. pomoc jest przyznawana w formie refundacji kosztów kwalifikowalnych takich jak zakup sprzętu, materiałów i usług służących realizacji operacji oraz ogólnych (art. 45 ust. 2 lit. c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013). Koszty opracowania projektu czasowej organizacji ruchu wpisują się w katalog kosztów ogólnych natomiast koszty oznakowania robót w czasie realizacji operacji można zakwalifikować do grupy kosztów zakupu sprzętu, materiałów i usług służących realizacji operacji. Wobec powyższego wyżej wymienione koszty mogą być uznane za kwalifikowalne, o ile są one uzasadnione zakresem operacji, niezbędne do osiągnięcia jej celu oraz racjonalne, co winno być przedmiotem prowadzonej przez samorządy województw kontroli administracyjnej wniosków o przyznanie pomocy. 32. Czy w ramach porozumienia partner nie wnioskujący o pomoc może zrealizować operację polegającą tylko na budowie/przebudowie chodnika, przebudowie skrzyżowania z drogą objętą operacją, wykonaniu włączenia przedmiotowej drogi? W ramach operacji typu „Budowa lub modernizacja dróg lokalnych” preferowane są kompleksowe rozwiązania w ramach lokalnej infrastruktury drogowej. Przez kompleksowe rozwiązania w ramach lokalnej infrastruktury należy rozumieć budowę, przebudowę lub zmianę nawierzchni drogi łączącej się z drogą, której budowę/przebudowę strona porozumienia (nieubiegająca się o przyznanie pomocy w ramach ocenianej operacji) rozpoczęła lub planuje rozpocząć. Budowa, przebudowa lub zmiana nawierzchni wyłącznie chodnika nie może stanowić przedmiotu wsparcia w ramach operacji typu „Budowa lub modernizacja dróg lokalnych”, bowiem nie wpisuje się w definicję budowy/przebudowy drogi. Wobec powyższego budowa/przebudowa wyłącznie samego chodnika nie może być przedmiotem porozumienia, o którym mowa w § 11 ust. 1 pkt 6. Jednocześnie wskazać należy, że przebudowa skrzyżowania (przecięcia, połączenia dróg) z drogą objętą operacją może być przedmiotem wyżej wymienionego porozumienia. 33. Czy zawsze w przypadku realizowania operacji w formie „zaprojektuj – wybuduj” należy dołączyć dokumenty potwierdzające prawo do dysponowania nieruchomością? Co w przypadku realizacji operacji na podstawie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (ZRID). Zgodnie z § 4 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 września 2015 r. pomoc jest przyznawana na operację, która będzie realizowana na nieruchomości będącej własnością podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy lub na nieruchomości, do której podmiot ten posiada udokumentowane prawo do dysponowania nią przez okres realizacji operacji oraz co najmniej pięciu lat od dnia dokonania płatności końcowej. Oznacza to, że w każdym przypadku podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy zobowiązany jest do przedłożenia stosownych dokumentów potwierdzających spełnienie powyższego warunku. Wskazać należy jednocześnie, że zgodnie z art. 11f ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 687 z późn. zm.) decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera w szczególności oznaczenie nieruchomości lub ich części, według katastru nieruchomości, które stają się własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Jak wynika z art. 12 ust 4 przedmiotowej ustawy nieruchomości te stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Wobec powyższego w przypadku realizacji operacji w trybie przepisów ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych dokumentem potwierdzającym warunek o którym mowa § 4 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 września 2015 r. będzie decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wraz z kopią wniosku o ujawnienie stanu prawnego w księgach wieczystych. 34. Co w przypadku, gdy wnioskodawca rozpoczął inwestycję polegającą na budowie drogi (posiada pełną dokumentację projektową, pozwolenie na budowę), ale zrealizował ze względu na brak funduszy tylko część inwestycji polegającą na wykonaniu podbudowy pod drogę – droga szutrowa. Wnioskodawca planuje złożyć WoPP na wykonanie drogi asfaltowej (dokończenie projektu). Zamierza: przedstawić nowy kosztorys inwestorski, przeprowadzić nowe postępowanie o wyłonienie wykonawcy, jednakże będzie posługiwał się dokumentacją projektową i pozwoleniem na budowę obejmującym pełen zakres budowy przedmiotowej drogi. Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409, z późn. zm.) decyzja o pozwoleniu na budowę wygasa jeżeli budowa nie została rozpoczęta przed upływem 3 lat od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna lub budowa została przerwana na czas dłuższy niż 3 lata. Rozpoczęcie robót budowlanych po upływie 3 letniego terminu od wydania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę lub po upływie 3 letniej przerwy jest zatem wykonywaniem przez inwestora samowoli budowlanej, a inwestor traktowany jest jako podmiot który prowadzi roboty budowlane bez pozwolenia na budowę. Wobec powyższego jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy wykonał ze środków własnych drogę szutrową (podbudowę pod drogę asfaltową) na podstawie posiadanego pozwolenia na budowę oraz dokumentacji projektowej, dokumentacja ta oraz pozwolenie na budowę drogi może być wykorzystana w celu realizacji operacji w ramach PROW 2014-2020, o ile zakres dokumentacji projektowej obejmuje budowę drogi asfaltowej, a pozwolenie na jej budowę nie wygasło. 35. Co z kwalifikowalnością włączenia drogi gminnej (objętej operacją) do drogi powiatowej? Włączenie wiąże się z wyjściem z pasa drogowego drogi gminnej i wejście w pas drogowy drogi powiatowej. Droga powiatowa nie jest objęta projektem, czy ten fragment drogi powiatowej (włączenie) można uznać za element kwalifikowalny? Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o drogach publicznych budowa, przebudowa, remont, utrzymanie i ochrona skrzyżowań dróg różnej kategorii, wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi w pasie drogowym oraz urządzeniami bezpieczeństwa i organizacji ruchu, związanymi z funkcjonowaniem tego skrzyżowania (przecięcie lub połączenie dróg na jednym poziomie, zapewniające pełną lub częściową możliwość wyboru kierunku jazdy), należy do zarządcy drogi właściwego dla drogi wyższej kategorii. Niemniej jednak zgodnie z art. 25 ust. 2 koszt budowy lub przebudowy skrzyżowania ponosi zarządca drogi, który wystąpił z inicjatywą budowy lub przebudowy takiego skrzyżowania. Wskazać jednak należy iż zgodnie z § 4 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 września 2015 r. pomoc jest przyznawana na operację, która będzie realizowana na nieruchomości będącej własnością podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy lub na nieruchomości, do której podmiot ten posiada udokumentowane prawo do dysponowania nią przez okres realizacji operacji oraz co najmniej pięciu lat od dnia dokonania płatności końcowej. Wobec powyższego koszty związane z budową/przebudową skrzyżowania drogi gminnej objętej operacją z droga powiatową mogą stanowić koszt kwalifikowalny o ile zostanie spełniony warunek, o którym mowa z § 4 pkt 5 rozporządzenia. 36. Czy dopuszczalna jest operacja przebudowy drogi z wyłączeniem w środku odcinka ze względu na nieuregulowaną sytuację prawną i niemożność jej uregulowania w krótkim czasie? Przykładowo droga długości 2 km, a wyłączenie 150 metrów (prywatna działka – brak zgody właściciela)? Zgodnie z § 4 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 września 2015 r. pomoc jest przyznawana na operację, która będzie realizowana na nieruchomości będącej własnością podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy lub na nieruchomości, do której podmiot ten posiada udokumentowane prawo do dysponowania nią przez okres realizacji operacji oraz co najmniej pięciu lat od dnia dokonania płatności końcowej. Wskazać należy, że w ramach operacji typu „Budowa lub modernizacja dróg lokalnych” realizowane mogą być operacje w zakresie budowy, przebudowy lub zmiany nawierzchni drogi rozumianej także jako jej odcinek. Dopuszcza się także, aby operacja dotyczyła więcej niż jednej drogi. Wobec powyższego realizacja dwóch odcinków tej samej drogi może być przedmiotem wsparcia o ile spełnione zostały warunki przyznania pomocy. Niemniej jednak wątpliwość budzi celowość realizacji operacji polegającej na przebudowie drogi z wyłączeniem niewielkiego jej odcinka z uwagi na niespełnienie warunku, o którym mowa w § 4 pkt 5 rozporządzenia. Wskazać jednocześnie należy, zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 349) umowa o przyznaniu pomocy zawiera określenie celu operacji oraz wskaźniki jego realizacji, którego osiągnięcie warunkuje wypłatę pomocy. 37. Czy partner porozumienia może wykonać przebudowę drogi wewnętrznej dochodzącej do drogi objętej operacją i czy po realizacji operacji ta droga wewnętrzna również będzie musiała stać się drogą publiczną (np. gminną)? Porozumienie, o którym mowa w § 11 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia, może być zawierane pomiędzy gminami lub powiatami, lub gminą a powiatem. Przedmiotem takiego porozumienia winna być realizowana przez stronę porozumienia (nieubiegająca się o przyznanie pomocy w ramach ocenianej operacji) budowa, przebudowa lub zmiana nawierzchni drogi łączącej się z drogą będącą przedmiotem wsparcia w ramach operacji typy „Budowa lub modernizacja dróg lokalnych” w ramach PROW 2014-2020. Należy zaznaczyć, że rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 września 2015 r. nie reguluje kwestii związanych z realizacją inwestycji z zakresu budowy lub przebudowy dróg wewnętrznych niebędących przedmiotem wsparcia w ramach PROW 2014-2020. Niemniej jednak z uwagi na wskazane w rozporządzeniu strony porozumienia wydaje się iż nie może ono dotyczyć realizacji inwestycji w odniesieniu do drogi wewnętrznej będącej własnością podmiotów prywatnych. 38. Czy projekt przebudowy drogi możemy mieć wykonany na całą drogę (zgłoszenie do starostwa też byłoby na całą drogę), a kosztorys inwestorski tylko na część? Kosztorys obejmowałby odcinek drogi, na który złożylibyśmy wniosek. Proszę o informację w tej sprawie. Jesteśmy zmuszeni do wykonania części drogi ze względu na całkowitą wartość projektu do 1 mln euro. W przypadku realizacji operacji dotyczącej przebudowy odcinka drogi dokumentacja projektowa może być sporządzona dla całej drogi. Zgodnie jednak z § 5 rozporządzenia koszty mogą być uznane za kwalifikowalne, o ile są one uzasadnione zakresem operacji, niezbędne do osiągnięcia jej celu oraz racjonalne. Oznacza to, że koszt wykonania projektu przebudowy całej drogi w przypadku realizacji operacji w części dotyczącej wyłącznie odcinka tej drogi może zostać uznany przez samorządy województw, w ramach przeprowadzonej kontroli administracyjnej, jako nie spełniający warunku, o którym mowa w § 5 rozporządzenia. Wskazać jednak należy, że rozstrzygnięcia w tym zakresie podejmowane są w sprawach indywidualnych. 39. Czy w ramach zadania „Budowa lub modernizacja dróg lokalnych” możliwe jest jednoczesne wyremontowanie muru oporowego wraz z chodnikiem? W rozumieniu ustawy o drogach publicznych konstrukcje oporowe są elementem drogi jako drogowe obiekty inżynierskie wobec powyższego ich budowa lub przebudowa może stanowić koszt kwalifikowalny operacji o ile jest to uzasadnione zakresem operacji oraz niezbędne do osiągnięcia jej celu. 40. Czy w świetle kryteriów przyznawania punktów warunek, że droga objęta operacją prowadzi bezpośrednio do obiektu użyteczności publicznej uznawany będzie za spełniony jeżeli obiekt użyteczności publicznej nie jest w chwili obecnej zrealizowany. Wnioskodawca zapewnia jego zrealizowanie i przekazanie do użytkowania do czasu złożenia wniosku o płatność. Zgodnie zapisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 września 2015 r. w trakcie rozpatrywania wniosków o przyznanie pomocy dokonuje się ich oceny, przyznając planowanej operacji punkty według określonych kryteriów wyboru. Spełnienie poszczególnych kryteriów weryfikowane jest zatem wyłącznie na etapie rozpatrywania wniosków o przyznaniu pomocy. Wskazać jednak należy, że zgodnie z § 15 pkt 8 formularz umowy o przyznaniu pomocy zawiera zobowiązania beneficjenta dotyczące zapewnienia realizacji inwestycji dotyczących tworzenia pasywnej infrastruktury. Oznacza to, że w przypadku kiedy podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy zadeklaruje iż operacja będzie realizowana w powiązaniu z inwestycjami dotyczącymi tworzenia pasywnej infrastruktury szerokopasmowej warunkowo zostaną przyznane punkty, natomiast weryfikacje spełnienia przedmiotowego warunku będzie badana na etapie płatności końcowej. Wobec powyższego spełnienie kryterium polegającego na prowadzeniu drogi bezpośrednio do obiektu użyteczności publicznej nie może być warunkowe, a zatem winno być spełnione już na etapie rozpatrywania wniosków o przyznanie pomocy. 41. Czy Samorząd Województwa może nie przyznać pomocy jeżeli uzna, że budowana/przebudowywana droga spełnia warunki przyznania pomocy w ramach poddziałania „Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność” ? Warunki przyznania pomocy na operacje zostały określone w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 jak również w § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 września 2015 r. Wskazać należy, że spełnienie warunków przyznania pomocy w ramach poddziałania „Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność” na operacje związane z budową/przebudową drogi nie stanowi podstawy odmowy przyznania pomocy na operacje typu „Budowa lub modernizacja dróg lokalnych”. 42. Droga objęta operacją realizowana będzie w formule zaprojektuj - wybuduj na kilkunastu działkach. W chwili obecnej w wyniku zakończenia procesu regulacji prawnych stanowią one własność hipoteczną Wnioskodawcy, za wyjątkiem jednej której Wnioskodawca jest posiadaczem samoistnym. Wobec tej działki prowadzone jest postępowanie o zasiedzenie. Nadmieniam że na wypisie z ewidencji Wnioskodawca figuruje jako władający. Jaki dokument należy przedłożyć w tym wypadku celem potwierdzenia prawa dysponowania. W punkcie 3 instrukcji wypełniania wniosku jest mowa o dokumentach potwierdzających tytuł prawny, zaś punkt 3a dotyczy oświadczeń właściciela lub współwłaściciel lub posiadacza samoistnego, którym w tym wypadku jest sam Wnioskodawca. Nadmieniam, że przedstawiony stan prawny zgodnie z informacją uzyskana przez Wnioskodawcę w Organie Architektonicznym który będzie wydawał pozwolenie na budowę umożliwia jego uzyskanie. Zgodnie z § 4 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 września 2015 r. pomoc jest przyznawana na operację, która będzie realizowana na nieruchomości będącej własnością podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy lub na nieruchomości, do której podmiot ten posiada udokumentowane prawo do dysponowania nią. Wskazać należy, że zdefiniowane w art. 336 kodeksu cywilnego posiadanie samoistne jest stanem faktycznym, a nie stanem prawnym. Niezależnie od powyższego wskazać należy wskazać , iż zgodnie z art. 32 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Definicja prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane została określona w art. 3 pkt 11 tej ustawy, w myśl którego za prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Taka jednoznaczna regulacja nie pozwala na uznanie stanu faktycznego w postaci posiadania samoistnego nieruchomości za jedno z przewidzianych w przepisach Prawa budowlanego praw rzeczowych lub obligacyjnych mieszczących uprawnienie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jednocześnie należy zaznaczyć, że oświadczenie stanowiące załącznik nr 3a do wniosku o przyznanie pomocy nie jest dokumentem potwierdzającym prawo do dysponowania nieruchomością a jedynie potwierdza zgodę na zachowanie celu operacji przez właściciela/współwłaściciela w okresie 5 lat od dnia wypłaty płatności końcowej niemniej jednak wraz z tym oświadczeniem winny być złożone przez podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy dokumenty potwierdzające posiadanie zależne. 43. Czy w przypadku wnioskodawcy, którym będzie powiat przetarg na daną operację ujętą we wniosku o przyznanie pomocy może być ogłoszony przez jednostkę organizacyjną np. Zarząd Dróg Powiatowych, który zawrze umowę z wykonawcą a tym samym czy faktury na daną operację mogą być wystawione na Zarząd Dróg Powiatowych? Nadmienić należy, że w większości przypadków Zarządy Dróg Powiatowych wykonują obowiązki Powiatu jako zarządcy dróg powiatowych w zakresie planowania, budowy, modernizacji, utrzymania i ochrony dróg oraz zadania wynikające z zarządzania ruchem na drogach powiatowych. Zgodnie z ustawą z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1445 z poźn. zm.) powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność a w celu wykonywania tych zadań może tworzyć jednostki organizacyjne. Powiatowy zarząd dróg jako jednostka budżetowa zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885, z późn. zm.) są jednostkami organizacyjnymi sektora finansów publicznych nieposiadające osobowości prawnej, które pokrywają swoje wydatki bezpośrednio z budżetu, a pobrane dochody odprowadzają na rachunek odpowiednio dochodów budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Zgodnie natomiast z § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 września 2015 r. o pomoc w ramach operacji „Budowa lub modernizacja dróg lokalnych” może się ubiegać się miedzy innymi powiat. Wobec powyższego, co do zasady umowy o przyznaniu pomocy winny być zawierane przez powiat niemniej jednak w przypadku jednostek organizacyjnych wchodzących w skład osoby prawnej, jaką jest ich macierzysta jednostka samorządu terytorialnego (powiat) postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego może być przeprowadzone przez tą jednostkę organizacyjną w tym także niektóre dokumenty takie jak decyzja pozwolenie na budowę mogą być wystawione na tą jednostkę. Wątpliwości mogą natomiast powstać, w sytuacji gdy beneficjent (powiat) przedłoży do refundacji faktury wystawione nie na beneficjenta, lecz na jednostkę organizacyjną. Trzeba jednak zauważyć, że jednostka budżetowa charakteryzuje się tym, że wszelkie wydatki dokonywane przez ta jednostkę są pokrywane z budżetu jednostki macierzystej (powiatu). Tym samym powiatowy zarząd dróg nie ma „własnych” środków finansowych, bo te środki są środkami jednostki samorządu terytorialnego i tylko zostały wyodrębnione w planie finansowym powiatowego zarządu dróg i przekazane do „zarządzania”. W żadnym razie jednak te środki finansowe nie stają się środkami powiatowego zarządu dróg. Prowadzi to do wniosku, że nawet gdyby na fakturze czy rachunku jako nabywca została wskazana jednostka organizacyjna, to zapłata tego rachunku czy faktury i tak nastąpi ze środków jednostki samorządu terytorialnego (powiatu), które zostały „zarezerwowane” w planie finansowym na potrzeby powiatowego zarządu dróg. Tym samym w takim przypadku wydatki te i tak poniesie powiat, bez względu na to, czy na fakturze (rachunku) wskazana zostanie powiatowy zarząd dróg. 44. W jaki sposób, w przypadku operacji realizowanych w dwóch etapach, obliczyć wysokość przyznanej pomocy, która ma wynieść dokładnie 63,63% kosztów kwalifikowalnych. Zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 września 2015 r., pomoc jest przyznawana w wysokości 63,63% kosztów kwalifikowalnych. W przypadku operacji realizowanych w dwóch etapach wnioskowana kwota dla każdego etapu obliczana jest jako iloczyn kosztów kwalifikowalnych z danego etapu i poziomu dofinansowania (63,63%). Wnioskowana kwota pomocy dla operacji stanowi sumę kwot pomocy z poszczególnych etapów. 45. Czy dopuszczalne jest przekazanie gminie realizującej operację np. przez powiat dotacji na utrzymanie przebudowywanej drogi lub dróg gminnych? Kwestie związane z finansowaniem przez beneficjenta zadań związanych z utrzymaniem operacji w okresie 5 lat od dnia wypłaty płatności końcowej nie są przedmiotem regulacji rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 września 2015 r. 46. Czy możliwe jest współfinansowanie operacji ze środków finansowych z wyłączeń gruntów rolnych z produkcji rolnej (były Wojewódzki Fundusz Ochrony Gruntów Rolnych), które stanowią część składową budżetu województw na wypełnienie zadań określonych w art. 22c ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Zgodnie z § 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 września 2015 r. pomoc jest przyznawana na operacje których koszty kwalifikowalne nie będą współfinansowane w drodze wkładu z funduszy strukturalnych, Funduszu Spójności lub jakiegokolwiek innego unijnego instrumentu finansowego oraz innych programów przeznaczonych na inwestycje drogowe. Zgodnie z ustawą z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 909 z późn. zm.) środki związane z wyłączeniem gruntów z produkcji rolnej, pobierane na podstawie ustawy stanowią dochód budżetu województwa i mogą być przeznaczone między innymi na dofinansowanie budowy i modernizacji dróg dojazdowych do gruntów rolnych. Z powyższego wynika, że możliwe jest uzyskanie dotacji z budżetu województwa na dofinansowanie realizacji operacji typu „Budowa lub modernizacja dróg lokalnych”. Należy jednak przestrzegać, aby dotacja była do wysokości wkładu własnego (wynoszącego 36,37% kosztów kwalifikowalnych), bowiem wydatki podlegające refundacji nie mogą być wcześniej sfinansowane z bezzwrotnych środków otrzymanych od innych podmiotów publicznych. 47. Proszę o precyzyjne przedstawienie kryteriów pozwalających na prawidłowe przyporządkowanie operacji zakładających zmianę nawierzchni do zakresu wsparcia określonego w § 2 rozporządzenia. Przez zmianę nawierzchni drogi należy rozumieć zmianę wpływającą na poprawę jakości drogi przy użyciu wyrobów budowlanych innych niż użyte w stanie pierwotnym. Wskazać należy, że w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 16 lutego 2005 r. w sprawie sposobu numeracji i ewidencji dróg publicznych, obiektów mostowych, tuneli, przepustów i promów oraz rejestru numerów nadanych drogom, obiektom mostowym i tunelom (Dz. U. z 2005 r. Nr 67, poz. 67, poz. 582) określone zostały parametry techniczne odcinka drogiw tym także następujące rodzaje nawierzchni: nawierzchnia bitumiczna nawierzchnia betonowa nawierzchnia z kostki prefabrykowanej nawierzchnia z kostki kamiennej nawierzchnia klinkierowa nawierzchnia z prefabrykatów betonowych nawierzchnia brukowcowa nawierzchnia tłuczniowa nawierzchnia żwirowa nawierzchnia gruntowa wzmocniona żwirem, żużlem itp. nawierzchnia gruntowa naturalna (z gruntu rodzimego) inne Wobec powyższego poprzez zmianę kwalifikującą się do wsparcia należy rozumieć zmianę np. nawierzchni żwirowej na nawierzchnię bitumiczną. Jednocześnie wskazać należy, że wymiana zniszczonej nawierzchni na nową wpisuje się w definicję remontu drogi i nie może stanowić przedmiotu wsparcia.

3.1.1. Odpowiedzi 257 3.2. Test na uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej 261 3.2.1. Odpowiedzi 272 3.3. Test na uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi ( bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej 276 3.3.1. Odpowiedzi 287 3.4.

1. Ustawa prawo budowlane normuje sprawy utrzymania i rozbiórki: a) tylko budynków mieszkalnych i użyteczności publicznej. b) obiektów budowlanych. c) tylko budynków trwale związanych z gruntem. 2. Ustawa Prawo budowlane normuje sprawy budowy: a) tylko obiektów realizowanych ze środków publicznych. b) tylko budynków trwale związanych z gruntem. c) wszelkich obiektów budowlanych. 3. Kierownik budowy, który dopuścił się czynu podlegającego odpowiedzialności zawodowej w budownictwie w trybie ustawy Prawo budowlane może być pociągnięty do odpowiedzialności zawodowej jeżeli od dnia zakończenia robót budowlanych na której ten czyn popełnił upłynęło nie więcej niż: a) jeden rok. b) trzy lata. c) pięć lat. 4. Czy kontrolę techniczną wytwarzania konstrukcyjnych elementów budowlanych ustawa Prawo budowlane zalicza do samodzielnych funkcji technicznych? a) Tak. b) Nie. c) Prawo budowlane tego nie określa. 5. Czy osoba posiadająca uprawnienia budowlane do projektowania może również wykonywać nadzór inwestorski? a) Tak. b) Tak, ale tylko w odniesieniu do projektów przez siebie sporządzonych. c) Nie. 6. Rzeczoznawcą budowlanym, w zrozumieniu ustawy Prawo budowlane, może zostać osoba, która: a) posiada uprawnienia budowlane i pięć lat praktyki po ich uzyskaniu. b) posiada uprawnienia budowlane bez ograniczeń i co najmniej dziesięć lat praktyki w zakresie objętym rzeczoznawstwem. c) posiada wyższe wykształcenie, uprawnienia budowlane, odpowiednią praktykę i złoży stosowny egzamin. 7. Kto w rozumieniu ustawy Prawo budowlane jest uczestnikiem procesu budowlanego? a) Firmy budowlane i biura projektowe. b) Projektant, inwestor, inspektor nadzoru inwestorskiego, kierownik budowy lub kierownik robót. c) Producenci i dostawcy materiałów budowlanych i firmy wykonawcze. 8. Co należy do obowiązków inwestora? a) Zorganizowanie procesu budowy, z uwzględnieniem zawartych w przepisach zasad bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. b) Prowadzenie dziennika budowy. c) Wytyczenie obiektu budowlanego. 9. Czy ustawę Prawo budowlane stosuje się do wyrobisk górniczych? a) Stosuje się. b) Nie stosuje się. c) Stosuje się w zależności od decyzji o lokalizacji. 10. Jakie projekty budowlane nie wymagają sprawdzenia pod względem zgodności z przepisami przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego? a) Budynki mieszkalne jednorodzinne, niewielkie obiekty gospodarcze, inwentarskie i składowe o prostej konstrukcji. b) Obiekty o kubaturze do 2500 m3 c) Obiekty o kubaturze do 5000 m3. 11. Kto jest zobowiązany sporządzić lub zapewnić sporządzenie planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, przed rozpoczęciem budowy? a) inspektor nadzoru. b) kierownik budowy. c) inwestor. 12. Kierownik budowy ma prawo: a) występowania do inwestora o zmiany w rozwiązaniach projektowych w przypadku, gdy prowadzą one do usprawnienia procesu budowy. b) występowania do projektanta, bez zgody inwestora, o zmiany w rozwiązaniach projektowych. c) wykonanie zmian bez uzgodnień jeżeli usprawniają proces budowy. 13. Łączenie jakich samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie nie jest dopuszczalne w zakresie tego samego procesu budowlanego: a) projektanta i inspektora nadzoru inwestorskiego. b) kierownika budowy i inspektora nadzoru inwestorskiego. c) kierownika budowy i projektanta. 14. Roboty budowlane, na które wymagane jest pozwolenie na budowę, można rozpocząć: a) po otrzymaniu dziennika budowy. b) jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. c) po przekazaniu placu budowy. źródło:

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682, z późn. zm.) Ustawa z dnia 11 sierpnia 2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu (Dz. U. z 2020 r. poz. 764, z późn. zm.)

Już z początkiem października 2019, na naszym serwerze umieszczona została nowa, zaktualizowana baza pytań testowych do nauki do egzaminu na uprawnienia budowlane. Uprzejmie zapraszamy do korzystania. Aktualizacji poddane zostały pytania i odpowiedzi z zakresu ustawy Prawo Budowlane, rozporządzeń: ws. warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ws. samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, o samorządach zawodowych architektów i inżynierów budownictwa, o drogach publicznych, prawo geodezyjne i kartograficzne, prawo energetyczne, prawo telekomunikacyjne.. i wielu innych. Zaktualizowane akty prawne niezbędne do egzaminu na uprawnienia budowlane. Pakiet zaktualizowanych aktów prawnych dostępny jest na naszej stronie bezpłatnie. Jedyne co jest wymagane, aby z niego skorzystać, to rejestracja w aplikacji TestMe!. Następnie, po zalogowaniu z zakładki „Pytania i akty prawne” pobrać można pytania, rozporządzenia i ustawy. Pytania i ich aktualizacje. Przypominamy, że każdy użytkownik zarejestrowany w aplikacji TestMe!, posiadający aktywne konto Premium, automatycznie uzyskuje dostęp do zaktualizowanych pytań. Nie ma konieczności instalowania żadnych aktualizacji. Baza pytań testowych posiada obecnie w swoich zasobach ponad 2560 pytań testowych. Zbudowana została na podstawie pytań pojawiających się na egzaminie na uprawnienia budowlane w latach poprzednich (2012-2019) oraz pytań ułożonych przez zespół współpracujący przy tworzeniu aplikacji. Nauka do egzaminu z aplikacją TestMe! Wykorzystanie aplikacji TestMe! zdecydowanie przyśpiesza przygotowania do egzaminu na uprawnienia budowlane. Najważniejsze jest ciągłe, wielokrotne powtarzanie pytań testowych, aż do utrwalenia. W tym właśnie celu powstało TestMe! Aplikację wypróbujesz bezpłatnie. Po zarejestrowaniu się otrzymujesz dostęp do pakietu pytań testowych z poprzednich lat. Aby przejść do rejestracji należy kliknąć baner po prawej stronie „REJESTRACJA” lub tutaj. Po wypróbowaniu programu zdecydujesz czy do egzaminu na uprawnienia budowlane przygotowywać się będziesz z użyciem TestMe! Uprawnienia Budowlane. Dokładny opis aplikacji znajdziesz – TUTAJ. przygotowanie do egzaminu na uprawnienia budowlane 2019, egzamin na uprawnienia budowlane,

Przepisy budowlane w Niemczech. W Niemczech istnieją również inne przepisy prawne dotyczące budownictwa, takie jak ustawa o ochronie przed hałasem i ustawa o ochronie środowiska. Te przepisy wprowadzają dodatkowe wymagania dotyczące ochrony środowiska i jakości powietrza, a także regulują kwestie związane z hałasem powodowanym Przykładowe pytania do egzaminu pisemnego na uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej Regulamin postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej (tekst jednolity) Wysokości opłat za postępowanie kwalifikacyjne obowiązujące od r. I/ PRAKTYKA ZAWODOWA Kwalifikowanie praktyki zawodowej w procesie weryfikacji dokumentów na uprawnienia w ograniczonym zakresie Zgodnie z § 2 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 29 kwietnia 2019 r. w sprawie przygotowania zawodowego do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie ( z 2019 r., poz. 831): „Praktykę zawodową uznaje się, jeżeli jej zakres odpowiada zakresowi specjalności uprawnień budowlanych, o których nadanie ubiega się wnioskodawca.” Natomiast zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane uprawnienia budowlane mogą być udzielane do projektowania lub kierowania robotami budowlanymi, w ograniczonym zakresie lub bez ograniczeń. Wnioskodawca ubiegający się o uzyskanie uprawnień w ograniczonym zakresie powinien posiadać wiedzę i umiejętności z zakresu planowania i architektury wsi - czyli ruralistyki – jako przedmiotu prowadzonego w trakcie zajęć na odbytych studiach. Dotyczy to w szczególności osób, które zgodnie z obowiązującymi przepisami kwalifikują się na zasadzie wykształcenia pokrewnego, a w związku z tym można przyjąć. że uzupełnienie wiedzy i umiejętności w powyższym zakresie możliwe jest jedynie w trakcie praktyki zawodowej. Powyższe oznacza, że kwalifikowanie praktyki zawodowej przez okręgowe komisje kwalifikacyjne powinno odbywać się za każdym razem z uwzględnieniem zakresu specjalności tj. w ograniczonym zakresie lub bez ograniczeń. Zgodnie z przywołanym wyżej § 2 ust. 2 rozporządzenia kwalifikowanie praktyki zawodowej dotyczyć powinno nie tylko zakresu formalnego, dotyczącego czasu jej odbycia oraz osoby kierującej tą praktyką, lecz przede wszystkim zakresu merytorycznego tj. rodzaju projektowanych obiektów, ich lokalizacji w zabudowie zagrodowej lub na terenie zabudowy zagrodowej oraz uczestnictwa w ich budowie na stanowisku technicznym. Należy przy tym mieć szczególnie na uwadze, że w odniesieniu do uprawnień ograniczonych do obiektów o kubaturze do 1000 m³ w zabudowie zagrodowej lub na terenie zabudowy zagrodowej, praktyka powinna obejmować budynki mieszkalne jednorodzinne z częściami socjalnymi, niezbędnymi przy prowadzeniu produkcji rolnej oraz budynki: gospodarcze, inwentarskie, składowe i produkcyjne, jak również budowle rolnicze, przez które należy rozumieć budowle dla potrzeb rolnictwa i przechowalnictwa produktów rolnych, takie jak: zamknięte zbiorniki na płynne odchody zwierzęce, płyty do składowania obornika, silosy na kiszonki, silosy na zboże i pasze, komory fermentacyjne i zbiorniki biogazu rolniczego, zgodnie z przepisami wykonawczymi do ustawy – Prawo budowlane, dotyczącymi warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie. Biorąc powyższe pod uwagę, wnioskodawca, który ubiega się o architektoniczne uprawnienia w ograniczonym zakresie i nie odbył praktyki zawodowej we wskazanym wyżej zakresie nie posiada praktyki zgodnej z zakresem uprawnień budowlanych, o które wnioskuje, a tym samym nie może być zakwalifikowany do II etapu kwalifikacji – tj. do egzaminu na uprawnienia budowlane. Możliwość odbycia praktyk zawodowych w formie wolontariatu lub bezpłatnego stażu lub umowy o praktyki Wolontariat dotyczy sfery działalności pożytku publicznego i nie jest możliwe jego wykonywanie przez wolontariusza, w ramach działalności gospodarczej podmiotu korzystającego. Możliwe jest odbywanie praktyki w formie bezpłatnego stażu lub na podstawie umowy o wykonywaniu praktyki. Może to być umowa o pracę lub umowa cywilno - prawna np. umowa zlecenie lub umowa o dzieło. Potwierdzenie praktyki zawodowej w sytuacji śmierci patrona Warunki odbywania praktyki zawodowej w celu uzyskania uprawnień budowlanych uregulowane zostały w art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( z 2021 r., poz. 2351 ze zm.), zgodnie z którym „Warunkiem zaliczenia praktyki zawodowej jest praca polegająca na bezpośrednim uczestnictwie w pracach projektowych albo na pełnieniu funkcji technicznej na budowie pod kierownictwem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane, a w przypadku odbywania praktyki za granicą pod kierunkiem osoby posiadającej uprawnienia odpowiednie w danym kraju”. Następnie w art. 14 ust. 4b określono, że „Za równorzędną z praktyką zawodową polegającą na bezpośrednim uczestnictwie w pracach projektowych, o której mowa w ust. 4, uznaje się roczną praktykę przy sporządzaniu projektów odbytą pod patronatem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane, zwanej dalej "patronem". Patronem, może być osoba, która posiada co najmniej 5-letnie doświadczenie zawodowe przy sporządzaniu projektów w ramach posiadanych uprawnień budowlanych”. Z powyższego wynika, że praktyka odbywana jest pod kierownictwem lub pod patronatem osoby, która powinna posiadać odpowiednie uprawnienia. Kierownictwo lub patronat sprawowane jest osobiście, stąd nie ma możliwości potwierdzenia sprawowania go przez inną osobę. Konkludując, nie jest dopuszczalne, aby osoba, która nie sprawowała patronatu potwierdziła jego sprawowanie przez inną osobę, w miejsce patrona, który zmarł. Informacja na temat pojęcia wolontariatu w kontekście rodzaju umowy o wykonywaniu praktyki zawodowej. Wolontariat - wolontariat nie jest świadczeniem wykonywanym w ramach stosunku pracy, a tym samym na podstawie umowy o pracę. Przeciwnie, wolontariat jest regulowany ustawą o działalności pożytku publicznego i wolontariacie i jako taki wykonywany jest na podstawie umowy o wolontariacie. Żaden przepis nie determinuje formy umowy o pracę i zasad wynagrodzenia w trakcie wykonywania praktyk zawodowych architekta. Przepisy prawne nie regulują tym samym, czy praktyka może być bezpłatna, czy też nie. Jednakże w przypadku odbywania praktyki bez wynagrodzenia, możemy mówić o praktyce lub stażu nieodpłatnym, ale nie o praktyce czy stażu w ramach wolontariatu. "Wolontariat", jest to pojęcie oznaczające pracę wykonywaną przez wolontariusza, na podstawie ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Wolontariat to dobrowolna, świadomie oraz bez wynagrodzenia praca, świadczona na rzecz osób, organizacji pozarządowych, a także rozmaitych instytucji działających w różnych obszarach społecznych. Wykonywanie praktyki zawodowej (projektowej i budowlanej) na podstawie "wolontariatu" w rozumieniu działu III ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie jest niemożliwe, gdyż wolontariat w tym rozumieniu dotyczy sfery działalności pożytku publicznego i co do zasady ustawodawca wykluczył jego wykonywanie przez wolontariusza w ramach działalności gospodarczej podmiotu korzystającego (art. 42 ust. 1). Tak więc możliwe jest odbywanie praktyki zawodowej bezpłatnej, nie zaś w oparciu o przepisy ustawy o wolontariacie, a na podstawie umowy cywilnoprawnej. W maju bieżącego roku uzyskałam tytuł inżynierski na kierunku Architektura w Polsce oraz w Niemczech. W czerwcu bieżącego roku rozpoczęłam praktyki architektoniczne na Malcie. Po powrocie do Polski planuje rozpocząć studia na stopniu magisterskim oraz odbyć drugą cześć praktyk. Po zakończeniu studiów magisterskich i praktyk budowlanych, chciałabym podejść do egzaminu celem uzyskania pełnych uprawnień budowlanych w zakresie Architektury. W tej sytuacji chciałabym dowiedzieć się, czy istnieje możliwość zaliczenia takich praktyk, lub ich części, jako praktyk projektowych, niezbędnych do uzyskania uprawnień. Jestem angażowana we wszystkie fazy projektu i zdobywam wiedzę i umiejętności, które z pewnością będę wykorzystywała w mojej późniejszej praktyce architektonicznej. Kwestia ta została uregulowana w par. 3 i nast. Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 września 2014 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. Zgodnie z tymi przepisami praktyka zawodowa, odbywana jest po uzyskaniu dyplomu ukończenia wyższej uczelni oraz jest potwierdzona przez osobę wpisaną na listę członków izby, posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane. W przypadku praktyki zawodowej odbywanej za granicą, praktykę taką potwierdza się dokumentem wydanym przez kierownika jednostki, w której odbywała się praktyka zawodowa, potwierdzonym przez osobę, pod kierunkiem której odbyła się praktyka. Osoba ta musi posiadać uprawnienia odpowiadające swoim zakresem uprawnieniom, o które będzie się osoba starała w przyszłości. Oznacza to że osoba ta musi mieć uprawnienia w zakresie nieograniczonym w specjalności architektonicznej. Jeżeli będzie to osoba posiadająca uprawnienia ograniczone, praktyka nie będzie uznana. Jednocześnie, zgodnie z przepisem par. 3 ust 3 w/w rozporządzenia do praktyki zawodowej zalicza się praktykę odbytą po ukończeniu trzeciego roku studiów wyższych, potwierdzoną przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane i wpisaną na listę członków izby. Odnosząc powyższe przepisy do tego przypadku, praktyka jaką odbywać będzie osoba po ukończeniu III roku studiów na kierunku architektury, co do zasady, zostanie uwzględniona jako praktyka zawodowa. Należy przyjąć, że dotyczy to, tak zarówno praktyki na budowie, jak i praktyki przy sporządzaniu projektów, bowiem przywołany wyżej przepis par 3 ust 3 rozporządzenia, nie przewiduje podziału pomiędzy tymi dwiema formami praktyki. Podkreślić jednak należy, że roczny okres praktyki zawodowej odnosi się do praktyki wykonywanej w pełnym wymiarze czasu pracy. Tym samym w przypadku odbywania praktyki równolegle z zajęciami na studiach lub równoczesnego obywania praktyki przy projektowaniu i na budowie łączny okres praktyki zawodowej ulegnie proporcjonalnemu przedłużeniu. W przypadku przystąpienia do egzaminu, wszystkie złożone przez Panią dokumenty, w tym okres praktyki, będą badane przez okręgowa komisję kwalifikacyjną w toku postępowania kwalifikacyjnego. Chciałbym się dowiedzieć co jest warunkiem zaliczenia praktyki zawodowej gdy posiadam uprawnienia budowlane w ograniczonym zakresie w tej specjalności a chcę się ubiegać o nadanie uprawnień budowlanych bez ograniczeń Warunkiem zaliczenia praktyki zawodowej, jest jej potwierdzenie przez osobę posiadającą uprawnienia odpowiadające swym rodzajem i zakresem uprawnieniom, o nadanie których ubiega się wnioskodawca w postępowaniu kwalifikacyjnym. Powyższy warunek dotyczy także osób ubiegających się o uprawnienia budowlane bez ograniczeń w tej samej specjalności, które posiadają już uprawnienia w ograniczonym zakresie. Powyższe wynika z następującej podstawy prawnej. Zgodnie z dyspozycją art. 14 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane [Dz. U. z 2016 r., poz. 290 tj. z późn. zm. dalej również jako: ustawa - Prawo budowlane] -Do osób ubiegających się o nadanie uprawnień budowlanych bez ograniczeń, posiadających uprawnienia budowlane w ograniczonym zakresie w tej specjalności, nie stosuje się przepisów ust. 3 pkt 1 lit. b i c, pkt 3 lit. b lub pkt 5 lit. b i Przepisy wymienione w art. 14 ust. 5 ustawy - Prawo budowlane, dotyczą wymagań w zakresie czasu trwania praktyki na budowie lub praktyki przy sporządzaniu projektów, których spełnienie jest niezbędne dla uzyskania uprawnień budowlanych do: 1) projektowania, 2) kierowania robotami budowlanymi, 3) projektowania i kierowania robotami budowlanymi, - bez ograniczeń. Sens przepisu ust. 5 sprowadza się do tego, iż osoba już posiadająca uprawnienia budowlane w ograniczonym zakresie nie musi ponownie odbywać praktyki zawodowej. Niemniej jednak, zgodnie z art. 14 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane -Warunkiem zaliczenia praktyki zawodowej jest pracapolegająca na bezpośrednim uczestnictwie w pracach projektowych albo na pełnieniu funkcji technicznej na budowie pod kierownictwem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane, a w przypadku odbywania praktyki za granicą pod kierunkiem osoby posiadającej uprawnienia odpowiednie w danym Zatem osoba ubiegająca się o uprawniania w zakresie nieograniczonym powinna odbyć praktykę pod kierownictwem osoby posiadającej ten sam zakres i rodzaj uprawnień zawodowych. Art. 14 ust. 5 nie można odczytywać w sprzeczności z art. 14 ust. 4 prawa budowlanego, regulacje prawne jednej ustawy należy interpretować całościowo. Dodatkowo, zgodnie z § 5 ust. 7 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej, stanowiącego załącznik do uchwały Krajowej Rady Izby Architektów RP nr O-38-IV-2014 z dnia 16 października 2014 r. tj. z późn. zm. -Praktyka zawodowa, o której mowa w ust. 3,4 i 5 wymaga potwierdzenia przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane i wpisaną na listę czynnych członków samorządu zawodowego architektów lub inżynierów budownictwa przez cały okres trwania praktyki zawodowej. Przez odpowiednie uprawnienia budowlane należy rozumieć uprawnienia odpowiadające swym rodzajem i zakresem uprawnieniom, o nadanie których ubiega się wnioskodawca w postępowaniu kwalifikacyjnym, z zastrzeżeniem, iż osoba potwierdzająca fakt odbycia praktyki projektowej powinna posiadać uprawnienia w specjalności architektonicznej, natomiast osoba potwierdzająca fakt odbycia praktyki na budowie - uprawnienia w specjalności architektonicznej lub konstrukcyjno - budowlanej. Czy jeśli będę zatrudniony na budowie na stanowisku asystenta inspektora nadzoru inwestorskiego w pełnym wymiarze (etat - 8 godzin dziennie, 5 dni w tygodniu) to praktyka na budowie na okres 1 roku będzie uznana? Czy musi to być okres dłuższy (np. 2 lata)? Ocena, czy wykonywane czynności w ramach odbytej praktyki zawodowej wypełnią dyspozycję zapisów ustawowych i regulaminowych, należy do organu I instancji w indywidualnym postępowaniu kwalifikacyjnym na wniosek osoby uprawnionej. Przede wszystkim zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 14 ust 4 Prawa budowalnego warunkiem zaliczenia praktyki zawodowej jest praca polegająca na bezpośrednim uczestnictwie w pracach projektowych albo pełnieniu funkcji technicznej na budowie pod kierownictwem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowalne. Uszczegółowienie zasad odbywania praktyki zawodowej zostało zawarte w przepisach Regulaminu zgodnie z którym praktyka zawodowa na budowie powinna polegać na pełnieniu funkcji technicznej przy wykonywaniu robót budowlanych o różnorodnym charakterze, pozwalających na zapoznaniu się z możliwie pełnym cyklem realizacji inwestycji oraz warunkami bezpieczeństwa i higieny pracy w budownictwie. Inspektor nadzoru inwestorskiego jest uczestnikiem procesu budowlanego w rozumieniu art. 17 ustawy Prawo budowlane jednakże nie wykonuje robót budowlanych bezpośrednio na budowie, nie kieruje budową ani robotami budowlanymi, nie może wydawać poleceń osobom zatrudnionym na budowie a jedynie kierownikowi budowy. Inspektor reprezentuje na budowie i jest zatrudniony przez inwestora, a nie przez wykonawcę robót. Sprawuje w jego imieniu kontrolę zgodności realizacji budowy z projektem i pozwoleniem na budowę, przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Sprawdza jakość wykonywanych robót, odbiera roboty budowlane ulegające zakryciu, uczestniczy w próbach i odbiorach technicznych instalacji itp. Przebywa na budowie sporadycznie. W związku z powyższym oraz zapisami obowiązującego Regulaminu, inspektor nadzoru inwestorskiego nie może nadzorować praktyki zawodowej na budowie w stosunku do osoby, która powinna na niej stale przebywać aby zapoznać się z jak najszerszym procesem cyklu inwestycyjnego oraz wykonywać polecenia kierownika budowy. Od kiedy praktyka zawodowa może być dokumentowana w oświadczeniach- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 11 września 2014 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, wprowadziło oświadczenie w miejsc dotychczasowych książek praktyk. Rozporządzenie weszło w życie dnia 25 września 2014 r., wobec czego wpisy w zakresie praktyk powinny zostać dokonane w oświadczeniu po dniu 25 września 2014 r. Wzór oświadczenia stanowi załącznik nr 5a do Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej, który jest dostępny na stronie: Czy trzeba rejestrować oświadczenia, tak jak to było w poprzednio obowiązujących książkach praktyk? Na mocy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie z dnia 11 września 2014 r. ( z 2014 r. poz. 1278) dotychczas funkcjonujące książki praktyk, które dokumentowały przebieg odbytych praktyk zawodowych, zostały zastąpione oświadczeniami potwierdzającymi odbycie praktyki zawodowej. Nowe przepisy w/w Rozporządzenia nie zawierają w swojej treści obowiązku rejestrowania oświadczeń potwierdzających odbycie praktyki zawodowej, tym samym, brak jest podstaw prawnych do takiej rejestracji. Czy kandydat ubiegający się o uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej ma możliwość zgłoszenia praktyki zawodowej odbytej na budowie w Polsce w roku 2012 na załączonym oświadczeniu i zestawieniu- Książka praktyk wydana około 10 lat temu zaginęła. Na mocy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie z dnia 11 września 2014 r. ( z 2014 r. poz. 1278) dotychczas funkcjonujące książki praktyk, które dokumentowały przebieg odbytych praktyk zawodowych, zostały zastąpione oświadczeniami potwierdzającymi odbycie praktyki zawodowej. Praktyka zawodowa po wejściu w życie Ustawy o ułatwieniu dostępu do wykonywania niektórych zawodów regulowanych Dz. U. z 10 czerwca 2014 r. poz. 768. (od jest dokumentowana w oświadczeniu, którego wzór określa załącznik nr 1 do w/w rozporządzenia. Zgodnie z § 3 ust. 7 pkt 1 Rozporządzenia w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie z dnia 11 września 2014 r., dokumentem potwierdzającym odbycie: praktyki, o której mowa w art. 14 ust. 4-4b ustawy Prawo budowlane, jest oświadczenie potwierdzające odbycie praktyki zawodowej, którego wzór określa załącznik nr 1 do /> W związku z powyższym, w przypadku zaginięcia książki praktyki zawodowej, dokumentującej przebieg odbytej w poprzednich latach praktyki, możliwe jest udokumentowanie praktyki poprzez złożenie oświadczenia, którego wzór określa załącznik nr 1 do w/w rozporządzenia wraz z -Załącznikiem do oświadczenia potwierdzającego odbycie praktyki zawodowej- (tj. zbiorczym zestawieniem odbytej praktyki zawodowej). Należy jednocześnie pamiętać, że warunkiem zaliczenia praktyki zawodowej jest potwierdzenie jej odbycia przez osobę wpisaną na listę członków izby, posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane - zgodnie z § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie z dnia 11 września 2014 r. oraz, że zaświadczenie o przynależności do właściwej izby, osoby kierującej praktyką, powinno być aktualne w okresie odbywania praktyki. Czy jest narzucona forma zatrudnienia (umowa o dzieło, zlecenie, o pracę) do udokumentowania praktyki niezbędnej do uzyskania uprawnień? Każda forma odbywania praktyki (etat, część etatu, umowy zlecenia, umowy o dzieło, staż i inne) jest podstawą do dokumentowania praktyki niezbędnej do uzyskania uprawnień, w stosunku do każdego rodzaju nadawanych przez Izbę Architektów RP uprawnień. Rozporządzenie Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju z dnia 11 września 2014 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie ani żaden inny obowiązujący przepis prawa nie ogranicza wymogów odnośnie formy wykonywania pracy. Natomiast załącznik nr 1 do ww. Rozporządzenia pt. -Zbiorcze zestawienie odbytej praktyki zawodowej- w rubryce -forma wykonywanej praktyki- wprost przewiduje, iż może to być umowa zlecenia, umowa o dzieło lub część etatu. Stąd też, za dopuszczalną podstawę dokumentowania praktyki należy uznać każdą formę odbywania praktyki. Czy okres pracy tj. rok na budowie i rok w biurze jest liczony tak samo bez względu na rodzaj umowy? W ramach praktyki zawodowej możliwe jest wykonywanie praktyki w wymiarze pełnego etatu pracy (8 h dziennie), przy czym bez znaczenia pozostaje forma odbywania praktyki. W każdym przypadku jednakże niemożliwe jest odbycie praktyki zawodowej w wymiarze przekraczającym wymiar pełnego etatu czasu pracy. Praktyka zawodowa przy projektowaniu powinna polegać na bezpośrednim i zgodnym z regulacjami wewnętrznymi Izby Architektów RP uczestnictwie w pracach projektowych przy sporządzaniu projektów budowlanych oraz spełniać pozostałe wymogi rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju. Różnorodność tematyczna, stopień złożoności opracowań projektowych oraz zakres wykonywanych czynności decydują o uznaniu praktyki za odpowiednią. Natomiast, praktyka zawodowa na budowie powinna polegać na pełnieniu funkcji technicznej przy wykonywaniu robót budowlanych o różnorodnym charakterze, pozwalających na zapoznanie się z możliwie pełnym cyklem realizacji inwestycji oraz warunkami bezpieczeństwa i higieny pracy w budownictwie, w szczególności przy wznoszeniu budynku lub jego części oraz powinna spełniać pozostałe wymogi rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju. Do praktyki zawodowej na budowie zalicza się: Dwa lata pracy przy wykonywaniu czynności, o których mowa w pkt 1-3 powyżej, uznaje się za rok praktyki zawodowej na budowie. wykonywanie czynności inspekcyjno-kontrolnych w organach nadzoru budowlanego; pracę w organach administracji rządowej albo jednostek samorządu terytorialnego, realizujących zadania zarządcy drogi publicznej, polegającą na wykonywaniu czynności na terenie budowy i obejmującą konieczność fachowej oceny zjawisk lub samodzielnego rozwiązywania zagadnień architektonicznych oraz techniczno-organizacyjnych; pracę u zarządcy infrastruktury kolejowej lub w podmiocie odpowiedzialnym za utrzymanie infrastruktury kolejowej we właściwym stanie technicznym działającym na zlecenie zarządcy infrastruktury kolejowej, polegającą na wykonywaniu czynności na terenie budowy lub czynności inspekcyjno-kontrolnych i obejmującą konieczność fachowej oceny zjawisk, stanu technicznego budowli i urządzeń budowlanych lub samodzielnego rozwiązywania zagadnień architektonicznych oraz techniczno-organizacyjnych. Jakie uprawnienia powinny posiadać osoby nadzorujące praktykę zawodową - projektową i na budowie - do każdego rodzaju uprawnień w specjalności architektonicznej nadawanych przez Izbę? Zgodnie z przepisem art. 14 ust 4 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.): Warunkiem zaliczenia praktyki zawodowej jest praca polegająca na bezpośrednim uczestnictwie w pracach projektowych albo na pełnieniu funkcji technicznej na budowie pod kierownictwem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane, a w przypadku odbywania praktyki za granicą pod kierunkiem osoby posiadającej uprawnienia odpowiednie w danym kraju. -Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie z dnia 11 września 2014 r. ( z 201 r. poz. 1278) w przepisie § 3 ust. 1 i ust. 2 wskazuje: Praktyka zawodowa, o której mowa w art. 14 ust. 4 ustawy, odbywana jest po uzyskaniu dyplomu ukończenia wyższej uczelni lub po uzyskaniu tytułu zawodowego technika lub mistrza albo dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe w zawodzie nauczanym na poziomie technika oraz jest potwierdzona przez osobę wpisaną na listę członków izby, posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane. Zakres praktyki zawodowej powinien być zgodny z zakresem specjalności uprawnień budowlanych, o które ubiega się wnioskodawca. Z powyższego wynika, iż Ustawodawca nie wymaga od każdego opiekuna praktyk posiadania uprawnień w nieograniczonym zakresie. Zgodnie z § 5 ust. 7 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej Praktyka zawodowa, wymaga potwierdzenia przez osobę kierującą praktyką, posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane i wpisaną na listę członków samorządu zawodowego architektów lub inżynierów budownictwa przez cały okres trwania praktyki budowlanej. Jednocześnie, zgodnie z tym przepisem, przez odpowiednie uprawnienia budowalne należy rozumieć uprawnienia odpowiadające swym rodzajem i zakresem uprawnieniom, o nadanie których ubiega się wnioskodawca, z tym zastrzeżeniem, że osoba potwierdzająca praktykę projektową powinna posiadać uprawnienia w specjalności architektonicznej zaś praktyka na budowie powinna zostać potwierdzona przez osobę posiadającą uprawnienia w specjalności architektonicznej lub konstrukcyjno-budowlanej. Biorąc pod uwagę powyższe regulacje prawne, wskazać należy, iż rodzaj i zakres uprawnień budowlanych opiekuna lub patrona praktyk zawodowych będzie zdeterminowany rodzajem i zakresem uprawnień, o których nadanie ubiega się osoba przystępująca do praktyki zawodowej. Czy po uzyskaniu uprawnień w ograniczonym zakresie, będzie konieczne ponowne odbywanie trzech lat praktyk przed przystąpieniem do egzaminu na uprawnienia bez ograniczeń, czy też można będzie przystąpić do tego egzaminu niezwłocznie po ukończeniu studiów II stopnia- Zgodnie z art. 14 ust. 5 Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r. do osób ubiegających się o uprawnienia budowlane bez ograniczeń, posiadających uprawnienia budowlane w ograniczonym zakresie w tej specjalności, nie stosuje się przepisów ust. 3 pkt 1 lit. b i c, pkt 3 lit. b lub pkt 5 lit. b i c. W związku z powyższym, brak jest obowiązku odbycia ponownej praktyki przez osoby ubiegające się o nadanie uprawnień budowlanych bez ograniczeń, posiadających uprawnienia budowlane w ograniczonym zakresie w tej specjalności pod warunkiem, że osoba nadzorująca pierwotną praktykę posiada uprawnienia do projektowania bez ograniczeń. Czy odbywając praktykę za granicą, będę musiał wypełnić oświadczenie potwierdzające odbycie praktyki zawodowej? Zgodnie z § 4 rozporządzenia z dnia 11 września 2014r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie ( 2014r., poz. 1278) odbycie praktyki zawodowej za granicą potwierdza się dokumentem wydanym przez kierownika jednostki, w której odbywała się praktyka zawodowa, potwierdzonym przez osobę, pod kierunkiem której była odbywana praktyka, posiadającą uprawnienia odpowiadające swoim zakresem uprawnieniom, o których mowa w art. 14 ust. 1 ustawy prawo budowlane. Dokument ten powinien zawierać: wskazanie robót budowlanych i obiektów budowlanych, przy których projektowaniu bezpośrednio uczestniczyła lub pełniła funkcję techniczną na budowie osoba odbywająca praktykę zawodową, z określeniem charakteru wykonywanych czynności oraz z określeniem: rodzaju, przeznaczenia i konstrukcji danego obiektu oraz, odpowiednio do wnioskowanej specjalności uprawnień budowlanych, inne charakterystyczne parametry techniczne lub użytkowe danego obiektu, a także lokalizację inwestycji i nazwę inwestora; potwierdzenie okresu odbywania praktyki zawodowej z podaniem terminów rozpoczęcia i ukończenia praktyki; ogólną ocenę teoretycznej i praktycznej wiedzy z zakresu wnioskowanej specjalności, dokonaną przez osobę, pod nadzorem której odbywana była praktyka. Tak więc, nie musi Pan/Pani uzupełniać książki wydanej w Polsce, wystarczające jest potwierdzenie na piśmie odbytej praktyki. Załączone dokumenty powinny być przetłumaczone na język polski, przez tłumacza przysięgłego. Chciałam uzyskać informację na temat pracy projektowej wykonanej w ramach odbytej praktyki zawodowej. W tabelce osób sporządzających projekt nie widnieje moje nazwisko, gdyż wpisanych (prócz projektanta i sprawdzającego) zostały tylko dwie osoby, które opracowywały projekt. Czy w takich okolicznościach mogę użyć projektu jako załącznika do dokumentów potwierdzających odbycie praktyki zawodowej- Jeżeli w tabeli jest wpis o projekcie, potwierdzony przez projektanta, który jednocześnie figuruje na stronie tytułowej projektu budowlanego, wystarczy potwierdzenie autora projektu (projektanta), że współpracowała Pani jako asystent projektanta przy tworzeniu projektu. Należałoby uznać kopię projektu potwierdzoną za zgodność z oryginałem, nawet jeżeli imię i nazwisko projektanta praktykanta nie zostało wymienione w zespole projektowym uwidocznionymi w projekcie. Potwierdzenie projektu przez kierownika praktyk za zgodność z oryginałem oraz potwierdzenie udziału w projekcie jest wystarczające i zgodne z regulaminem. Innymi słowy: potwierdzenie udziału w sporządzaniu dokumentacji projektowej kandydata ubiegającego się o nadanie uprawnień projektowych przez osobę prowadzącą praktykę, przy równoczesnym potwierdzeniu kopii dokumentacji za zgodność z oryginałem, powinno być uznane za spełnienie wymogów co do warunków odbywania praktyki projektowej. Czy muszę poświadczać za zgodność z oryginałem zaświadczenie o przynależności architekta prowadzącego praktykę do samorządu zawodowego? Zgodnie z par 3 ust. 4 pkt. 8 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do wniosku o nadanie uprawnień budowlanych dołącza się zaświadczenie o przynależności do izby samorządu zawodowego obejmujące cały okres patronowania/ kierowania praktyką wraz z kopią uprawnień patrona/opiekuna praktyk. W związku z tym, iż przedmiotowe zaświadczenia dla członków samorządu architektów są generowane z systemu przez okręgowe izby architektów, nie trzeba poświadczać ich za zgodność z oryginałem przez notariusza. W zakresie decyzji o nadaniu uprawnień budowlanych patrona/kierownika praktyk Regulamin wyraźnie wskazuje, iż dla spełnienia wymogów formalnych wystarczająca jest kopia przedmiotowego dokumentu, oczywiście może być poświadczona za zgodność z oryginałem przez kierownika /patrona praktyk zawodowych. Czy możliwe jest już w czasie studiów prowadzić udokumentowaną praktykę zawodową, która będzie potem uznana przy ubieganiu się o uprawnienia- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie z dnia 11 września 2014 r. (Dz. U. z 2014 r. poz. 1278, dalej: Rozporządzenie) w przepisie § 3 ust. 1 wskazuje: Praktyka zawodowa, o której mowa w art. 14 ust. 4 ustawy, odbywana jest po uzyskaniu dyplomu ukończenia wyższej uczelni lub po uzyskaniu tytułu zawodowego technika lub mistrza albo dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe w zawodzie nauczanym na poziomie technika oraz jest potwierdzona przez osobę wpisaną na listę członków izby, posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane. Z kolei przepis § 3 ust. 3 w/w Rozporządzenia wprowadza wyjątek od powyższej zasady odbywania praktyki po ukończeniu uczelni wyższej, stanowiąc, że: do praktyki zawodowej zalicza się praktykę odbytą po ukończeniu trzeciego roku studiów wyższych, potwierdzoną przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane i wpisaną na listę członków izby. Praktyka zawodowa po wejściu w życie Ustawy o ułatwieniu dostępu do wykonywania niektórych zawodów regulowanych Dz. U. z 10 czerwca 2014 r. poz. 768. (od jest dokumentowana w oświadczeniu, którego wzór określa załącznik nr 1 do w/w rozporządzenia. Zgodnie z § 3 ust. 7 pkt 1 Rozporządzenia w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie z dnia 11 września 2014 r., dokumentem potwierdzającym odbycie: praktyki, o której mowa w art. 14 ust. 4-4b ustawy Prawo budowlane, jest oświadczenie potwierdzające odbycie praktyki zawodowej, którego wzór określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. Zgodnie z powyższym, możliwe jest rozpoczęcie odbywania praktyki zawodowej po ukończeniu trzeciego roku studiów wyższych - pod warunkiem potwierdzenia jej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane i wpisaną na listę członków izby - w formie oświadczenia, o którym mowa powyżej. Jaki wpływ ma rodzaj etatu do czasu odbytej praktyki zawodowej, tzn. jeśli równocześnie jestem studentką oraz pracuję na umowę o dzieło to czy w tabeli "czas praktyki" powinnam wyodrębnić każdy dzień w którym pracowałam- Co należy wpisać jako rodzaj etatu? Przepisy Ustawy Prawo Budowlane z 7 lipca 1994r. (tj. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.), jak również przepisy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie z dnia 11 września 2014 r. ( z 2014 r. poz. 1278) nie precyzują, na podstawie jakiej umowy (o pracę/o dzieło/zlecenia) powinna być realizowana praktyka zawodowa. Okręgowa Komisja Kwalifikacyjna zalicza udokumentowaną praktykę zawodową potwierdzoną przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane i wpisaną na listę członków izby - pod warunkiem spełniania wymogów wskazanych w w/w przepisach prawnych oraz regulacjach wewnętrznych izby. Bez znaczenia pozostaje przy tym forma cywilno-prawna zawartej umowy w ramach odbywanej praktyki zawodowej - umowa o pracę/ umowa zlecenie / umowa o dzieło / staż. Zgodnie bowiem z postanowieniem § 5 ust. 8 zdanie 2 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej (stanowiącego Załącznik do uchwały nr O-38-IV-2014 Krajowej Rady Izby jeden rok praktyki zawodowej oznacza 52 tygodnie odbytej praktyki liczonej jako 5 dni po osiem godzin dziennie tj. 40 godzin tygodniowo odbytej praktyki zawodowej, bez względu na formę umowy, w ramach której odbywana jest praktyka. Praktyka zawodowa - po wejściu w życie Ustawy o ułatwieniu dostępu do wykonywania niektórych zawodów regulowanych z 10 czerwca 2014 r. poz. 768. (od - jest dokumentowana w oświadczeniu, którego wzór określa załącznik nr 1 do w/w rozporządzenia. Zgodnie z § 3 ust. 7 pkt 1 Rozporządzenia w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie z dnia 11 września 2014 r., dokumentem potwierdzającym odbycie: praktyki, o której mowa w art. 14 ust. 4-4b ustawy Prawo budowlane, jest oświadczenie potwierdzające odbycie praktyki zawodowej, którego wzór określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. W treści tego oświadczenia niezbędne jest wskazanie ilość tygodni odbytej praktyki oraz, w jakiej formie jest odbywana praktyka (etat/część etatu/ umowa o dzieło / umowa zlecenia). Zgodnie z powyżej powołanym postanowieniem § 5 ust. 8 zdanie 2 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego obowiązuje 8-godzinny czas pracy i tym samym, praktyka w ciągu dnia powinna również uwzględniać taki wymiar czasu. Niepełny dzień pracy podczas odbywania praktyki powinien być uzupełniony w ciągu innego dnia. Każdy dzień, w którym odbywana była praktyka zawodowa powinien być uwzględniony w oświadczeniu potwierdzającym odbycie praktyki zawodowej. Dla doprecyzowania sposobu i czasu trwania praktyki, może Pani załączyć do oświadczenia dodatkowe pisemne wyjaśnienia, określające dokładny przebieg praktyki zawodowej, ale nie jest to obligatoryjnie na etapie postępowania kwalifikacyjnego. Co to jest, na czym polega i w jakiej formie jest odbywany staż skierowany do osób bezrobotnych- Czy może on być zaliczony w poczet praktyki zawodowej niezbędnej do uzyskania uprawnień? Staż kierowany do osób bezrobotnych jest dopuszczalną formą odbywania praktyki zawodowej. Na wniosek bezrobotnego do 30 roku życia Starosta powiatowy może przyznać bon stażowy stanowiący gwarancję skierowania do odbycia stażu u pracodawcy wskazanego przez bezrobotnego na okres 6 miesięcy, o ile pracodawca zobowiąże się do zatrudnienia bezrobotnego po zakończeniu stażu przez okres 6 miesięcy. Staż odbywany w ramach bonu stażowego podlega zasadom i ustaleniom dotychczas stosowanym do stażu odbywanego na podstawie art. 53 ustawy o Promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Czas pracy bezrobotnego odbywającego staż nie może przekraczać 8 godzin na dobę i 40 godzin tygodniowo, a bezrobotnego będącego osobą niepełnosprawną zaliczona do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności - 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo. Podstawa prawna: Ustawa z dnia o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2016 r., tj. poz. 645 z późn. zm.), Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia w sprawie szczegółowych warunków odbywania stażu przez bezrobotnych (Dz. U. 2009, Nr 142, poz. 1160). Ubiegam się o nadanie uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń. Czy osoba nadzorująca moja praktykę na budowie może posiadać uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi w ograniczonym zakresie w specjalności konstrukcyjno-budowlanej? Zgodnie z przepisem art. 14 ust. 4 ustawy Prawo Budowlane z 7 lipca 1994 r.: Warunkiem zaliczenia praktyki zawodowej jest praca polegająca na bezpośrednim uczestnictwie w pracach projektowych albo na pełnieniu funkcji technicznej na budowie pod kierownictwem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane, a w przypadku odbywania praktyki za granicą pod kierunkiem osoby posiadającej uprawnienia odpowiednie w danym kraju. Doprecyzowanie powyższej regulacji zostało przez ustawodawcę zawarte w przepisie § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie z dnia 11 września 2014 r. . Przepis § 3 ust. 2 w/w Rozporządzenia precyzuje: Zakres praktyki zawodowej powinien być zgodny z zakresem specjalności uprawnień budowlanych, o które ubiega się wnioskodawca. Nadto, stosownie do § 5 ust. 7 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej (przyjętego uchwałą nr O-38-IV-2014 Krajowej Rady Izby Architektów RP z dnia 16 października 2014 r., tekst jednolity z późniejszymi zmianami) podnieść należy, iż praktyka zawodowa, o której mowa w§ 5 ust. 3, 4 i 5 Regulaminu wymaga potwierdzenia przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane i wpisaną na listę czynnych członków samorządu zawodowego architektów lub inżynierów budownictwa przez cały okres trwania praktyki zawodowej. Przez odpowiednie uprawnienia budowlane należy rozumieć uprawnienia odpowiadające swym rodzajem i zakresem uprawnieniom, o nadanie których ubiega się wnioskodawca w postępowaniu kwalifikacyjnym, z zastrzeżeniem, iż osoba potwierdzająca fakt odbycia praktyki projektowej powinna posiadać uprawnienia w specjalności architektonicznej, natomiast osoba potwierdzająca fakt odbycia praktyki na budowie - uprawnienia do kierowania budową w specjalności architektonicznej lub konstrukcyjno - budowlanej. Z powyższego wynika, iż ustawodawca wymaga od każdego opiekuna praktyk posiadania uprawnień w nieograniczonym zakresie wówczas, gdy osoba odbywająca praktykę ubiega się o nadanie uprawnień budowlanych w takim samym zakresie. Biorąc pod uwagę powyższe regulacje prawne, wskazać również należy, iż rodzaj i zakres uprawnień budowlanych opiekuna lub patrona praktyk zawodowych będzie zdeterminowany rodzajem i zakresem uprawnień, o których nadanie ubiega się osoba przystępująca do praktyki zawodowej. W kontekście powyższego, chcąc uzyskać uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności architektonicznej, nie można odbywać praktyki zawodowej pod kierownictwem osoby posiadającej uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi w ograniczonym zakresie w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. Jaka jest różnica między patronem a kierownikiem praktyki? Ustawa z dnia 9 maja 2014 r. (Dz. U. 2014 poz. 768) o ułatwieniu dostępu do niektórych zawodów regulowanych zmieniająca mi. n. ustawę z dnia 7 lipca 1994 Prawo budowlane (Dz. U. 2013 poz. 1409 z p. zm.) - dalej jako -Prawo budowlane- w zakresie praktyk zawodowych wprowadziła do ustawy pojęcia: -patron- i -pod patronatem- (art.. 14. ust. 4b). Zmiana ta wywołała dyskusję i wątpliwości, jak rozumieć te nowe określenia, w szczególności w sytuacji, gdy w ustawie pozostawione zostały określenia -kierownik- i -pod kierownictwem-. Niniejsze stanowisko ma na celu wskazanie różnic pomiędzy powyższymi funkcjami. W najprostszym możliwie ujęciu (słownikowym) patron to opiekun, protektor, mecenas, gwarant jakości, poziomu, (często jest to funkcja honorowa) a kierownik to organizator, przełożony, kontroler (funkcja związana przeważnie z zależnością służbową i stosunkiem pracy). Patron został niewątpliwie wprowadzony do ustawy celowo (przez dodanie ust. 4b.). Nowe przepisy wyraźnie rozróżniają praktykę wykonywaną -pod kierunkiem- od praktyki wykonywanej -pod patronatem- i uznają oba te sposoby odbywania i dokumentowania praktyki za równorzędne. Zmiana ustawy, w swoim założeniu, (miedzy innymi) miała -ułatwić dostęp- do zawodu architekta. Dlatego wprowadziła dwie instytucje, które różnią się przede wszystkim formalno-prawnym stosunkiem umownym z osobą odbywającą praktykę: jeżeli taki stosunek istnieje, osoba sprawuje kierownictwo nad praktyką, natomiast jeżeli tego stosunku nie ma, (np. ktoś chce odbywać praktykę u swojego krewnego, który jest architektem) to osoba ta jest patronem (tj. opiekunem a nie kierownikiem).Ustawodawca chciał umożliwić bowiem odbywanie praktyki projektowej również w tzw. domowych warunkach poza zakresem służbowego stosunku z kierownikiem praktyk. Dlatego wyłącznie w dziedzinie projektowania, z pominięciem praktyk na budowie wprowadzono możliwość potwierdzenia odbycia praktyki zawodowej przez -patrona-, który nie jest -kierownikiem- osoby odbywającej praktykę i nie pozostaje z praktykantem w zależności służbowej lub innej cywilno -prawnej. Zgodnie z art. 14 Prawa budowlanego: Warunkiem zaliczenia praktyki zawodowej jest praca polegająca na bezpośrednim uczestnictwie w pracach projektowych - pod kierownictwem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane - ( Za równorzędną z praktyką zawodową polegającą na bezpośrednim uczestnictwie w pracach projektowych o której mowa w ust. 4, uznaje się roczną praktykę przy sporządzaniu projektów odbytą pod patronatem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane, zwanej dalej -patronem-. (ust. 4b.) Z dodatkowym warunkiem, że: Patronem może być osoba, która posiada co najmniej 5-letnie doświadczenie zawodowe przy sporządzaniu projektów w ramach posiadanych uprawnień budowlanych. Powołując się na uzasadnienie do ustawy deregulacyjnej należy przypomnieć również intencje ustawodawcy w powyższym zakresie: -Osoba zainteresowana odbyciem praktyki projektowej, oprócz odbywania praktyki w formie zatrudnienia w biurze projektowym, mogłaby odbyć praktykę pod opieką patrona. Patronem byłaby osoba posiadająca odpowiednie uprawnienia budowlane oraz będąca czynnym członkiem samorządu zawodowego. Wprowadzone zmiany umożliwią także sprawowanie patronatu przez osoby posiadające uprawnienia budowlane w ograniczonym zakresie, jednak taka osoba będzie mogła objąć patronat tylko nad osobą ubiegającą się o uprawnienia budowlane w ograniczonym zakresie. Wprowadzenie instytucji patrona ułatwi dostęp do uzyskiwania uprawnień budowlanych, gdyż znacznie zwiększy się liczba podmiotów, u których można odbywać praktykę. (...).- Należy przy tym wskazać, że w pierwotnym projekcie rządowym istotą wprowadzenia instytucji patrona miała być możliwość skrócenia praktyki projektowej odbywanej u patrona nawet do 6 miesięcy przy czym, po uzyskaniu przez osobę odbywającą tę praktykę wpisu na listę członków samorządu zawodowego, przez okres o jaki praktyka zostałaby skrócona patron miał ponosić odpowiedzialność zawodową za projekty architektoniczno-budowlane sporządzane przez osobę, która odbyła praktykę oraz miał być obowiązany do sprawdzania tych projektów - zrezygnowano z tego zapisu, pozostawiając bardzo niejasną granicę pomiędzy instytucją patrona oraz kierownika praktyk sprowadzającą się do formalno - prawnego stosunku zobowiązaniowego lub jego braku. Regulacje ustawowe dotyczące -patrona- mają swoje odzwierciedlenie w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 11 września 2014 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, w szczególności dotyczących potwierdzania i dokumentowania praktyki. W rozporządzeniu wyraźnie sprecyzowano, że dokumentem potwierdzającym odbycie praktyki zawodowej , o której mowa w ust 4-4b ustawy jest oświadczenie, którego wzór określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. (§ Wzór oświadczenia w pkt 3 zawiera zdanie, zgodnie z którym komisja kwalifikacyjna jest informowana czy praktyka była odbywana pod patronatem poprzez wykreślenie jednej z opcji tak/nie. Na podstawie tej informacji komisja uzyskuje podstawę do sprawdzenia dodatkowej przesłanki tj. 5 letniego doświadczenia zawodowego patrona lub jej pominięcia w przypadku kierownika praktyki zawodowej. Jednocześnie Krajowa Komisja Kwalifikacyjna informuje, iż powyższe stanowisko nie stanowi oficjalnej wykładni prawa i nie wiąże organu w rozstrzyganiu indywidualnych spraw administracyjnych. Czy muszę przedłożyć tłumaczenie przysięgłe projektu wykonawczego wydanego w innym języku niż język polski? Wszystkie dokumenty złożone w ramach postępowania kwalifikacyjnego, wydane w innym języku niż język polski muszą zostać przetłumaczone na język polski przez tłumacza przysięgłego. Wymóg ten wynika z art. 4 Ustawy o języku polskim, zgodnie z którym językiem urzędowym jest język polski. Zakładając, że do postępowania w przedmiocie nadania uprawnień budowlanych stosuje się odpowiednio przepisy KPA, dokumenty składane w tym postępowaniu muszą zostać przetłumaczone na język polski. Czy praktyka zawodowa może rozpocząć się po III roku studiów na kierunku budownictwo, jeżeli studia są kontynuowane w ramach studiów II stopnia na architekturze? Zgodnie z § 3 ust 1 i 3 rozporządzenia Ministra infrastruktury i rozwoju z dnia 11 września 2014 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznychw budownictwie, w związku z art. 2 ustawy z dnia 22 lutego 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane, praktyka zawodowa, odbywana jest po uzyskaniu dyplomu ukończenia wyższej uczelni lub po uzyskaniu tytułu zawodowego technika lub mistrza albo dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe w zawodzie nauczanym na poziomie technika oraz jest potwierdzona przez osobę wpisaną na listę członków izby, posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane. Jednocześnie ustawa wprowadza wyjątek od powyższej zasady, zgodnie, z którym do praktyki zawodowej zalicza się praktykę odbytą po ukończeniu trzeciego roku studiów wyższych, potwierdzoną przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane i wpisaną na listę członków izby. Wskazany powyżej wyjątek od zasady odbywania praktyki po uzyskaniu dyplomu, tj. po ukończeniu III roku studiów wyższych, w przypadku specjalności architektonicznej odnosi się wyłącznie do studiów na kierunku architektury. Żadne inne studia, nie uprawniają studenta do skutecznego rozpoczęcia praktyki zawodowej, niezbędnej do ubiegania się o uprawnienia budowalne w specjalności architektonicznej. Tak zarówno praktyka odbywana po ukończeniu jak i w trakcie studiów jest praktyką zawodową wyłącznie, gdy przedmiot tych studiów odpowiada specjalności, o jaką w przyszłości chce ubiegać się praktykant. Ukończenie III roku studiów na innym niż architektura kierunku nie uprawnia do zaliczenia w trakcie studiów praktyki zawodowej dla specjalności architektonicznej. Czy osoba kierująca praktyką zawodową polegającą na wykonywaniu czynności inspekcyjno-kontrolnych w urzędach obsługujących organy nadzoru budowlanego musi przynależeć do samorządu zawodowego architektów Zgodnie z § 2 ust. 4 Rozporządzenia Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 29 kwietnia 2019 r. w sprawie przygotowania zawodowego do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie ( z 2019 r. poz. 831): „Do praktyki zawodowej na budowie zalicza się: 1) wykonywanie czynności inspekcyjno-kontrolnych w urzędach obsługujących organy nadzoru budowlanego; 2) pracę polegającą na wykonywaniu czynności na terenie budowy i obejmującą konieczność fachowej oceny zjawisk lub samodzielnego rozwiązywania zagadnień architektonicznych oraz techniczno-organizacyjnych wykonywaną w urzędach obsługujących organy administracji rządowej albo jednostek samorządu terytorialnego, realizujących zadania zarządcy drogi publicznej; 3) pracę u zarządcy infrastruktury kolejowej lub w podmiocie odpowiedzialnym za utrzymanie infrastruktury kolejowej we właściwym stanie technicznym działającym na zlecenie zarządcy infrastruktury kolejowej, polegającą na wykonywaniu czynności na terenie budowy lub czynności inspekcyjno-kontrolnych i obejmującą konieczność fachowej oceny zjawisk, stanu technicznego budowli i urządzeń budowlanych lub samodzielnego rozwiązywania zagadnień architektonicznych oraz techniczno-organizacyjnych. Natomiast, jak wskazano w ust. 6 ww. rozporządzenia „Wykonywanie czynności, o których mowa w ust. 4, potwierdza osoba posiadająca odpowiednie uprawnienia budowlane i wpisana na listę członków izby”. Z powyższego wynika, że czynności wykonywane w ramach praktyki w urzędach obsługujących organy nadzoru budowlanego potwierdzają jedynie osoby posiadające odpowiednie uprawniana budowlane oraz są wpisane na listę członków właściwego samorządu zawodowego, a zatem osoby, które nie są członkami samorządu zawodowego nie są uprawnione do potwierdzenia praktyki zawodowej. W jaki sposób okręgowa komisja kwalifikacyjna ocenia praktykę projektową osób ubiegających się o uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej? Podstawę prawną dla wprowadzenia w Regulaminie postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej[1], obowiązku załączenia do wniosku o nadanie uprawnień budowlanych maksimum trzech wybranych przez kandydata prac projektowych wykonanych w ramach odbytej praktyki zawodowej - w przypadku ubiegania się o nadanie uprawnień do projektowania bez ograniczeń lub w ograniczonym zakresie, stanowi zarówno ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (dalej: „ jak również ustawa z dnia 15 grudnia 2000r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa (dalej: „ustawa zawodowa”). Zgodnie z art. 12 ust. 3a właściwa izba samorządu zawodowego prowadzi postępowanie kwalifikacyjne na wniosek osoby ubiegającej się o uprawnienia budowlane. Postępowanie, o którym mowa w zdaniu poprzednim, składa się z dwóch etapów. Pierwszy z nich to kwalifikowanie wykształcenia i praktyki zawodowej jako odpowiednie lub pokrewne dla danej specjalności uprawnień budowlanych. Natomiast wedle art. 12 ust. 2 „samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, określone w ust. 1 pkt 1-5, mogą wykonywać wyłącznie osoby posiadające odpowiednie wykształcenie techniczne i praktykę zawodową, dostosowane do rodzaju, stopnia skomplikowania działalności i innych wymagań związanych z wykonywaną funkcją, stwierdzone decyzją, zwaną dalej "uprawnieniami budowlanymi", wydaną przez organ samorządu zawodowego”. Zgodnie z § 3 ust. 4 pkt 4 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej, do wniosku o nadanie uprawnień budowlanych należy dołączyć maksimum trzy wybrane przez kandydata prace projektowe wykonane w ramach odbytej praktyki zawodowej - w przypadku ubiegania się o nadanie uprawnień do projektowania bez ograniczeń lub w ograniczonym zakresie. Z powyższego wynika, że do wniosku należy dołączyć „prace projektowe wykonane w ramach odbytej praktyki zawodowej”. Jak należy rozumieć użyte w Regulaminie sformułowanie „prace projektowe” wyjaśniono w jego treści, zgodnie bowiem z § 3 ust. 5 są to poświadczone za zgodność z oryginałem, przez kierownika/patrona praktyk, kopie części architektonicznej projektu budowlanego, w wykonaniu których uczestniczyła osoba ubiegająca się o nadanie uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej. Co więcej, zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 29 kwietnia 2019r. w sprawie przygotowania zawodowego do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie „Izba może zwrócić się do organu administracji architektoniczno-budowlanej lub nadzoru budowlanego albo do autora projektu lub inwestora o przedstawienie prac projektowych wykonanych w ramach praktyki zawodowej lub potwierdzenie zakresu robót budowlanych, w których uczestniczyła osoba ubiegająca się o uprawnienia budowlane.” Projekt budowlany lub jego fragmenty są jedynie materiałem pomocniczym służącym sformułowaniu pytań podczas egzaminu ustnego oraz sprawdzeniu umiejętności samodzielnego rozwiązywania zagadnień technicznych. Projektant, który sprawuje funkcję kierownika praktyki zawodowej powinien ustalić zakres, w którym może zostać udostępniony projekt budowlany dla celów postępowania kwalifikacyjnego, prowadzonego przez okręgową komisję kwalifikacyjną. W gestii strony postępowania administracyjnego pozostaje skompletowanie dokumentów, które należy dołączyć do wniosku. Należy ponadto wskazać na dokument „Polityka prywatności dla członków i kandydatów na członków” dalej jako „Polityka”, który stanowi załącznik Nr 2 do Uchwały Krajowej Rady Izby Architektów RP nr O-012-IV-2018 z dnia 23 maja 2018r., ze zm. nr O-62-V-2019. Zgodnie z Polityką Izba przetwarza „wyłącznie dane, które zostały przez Państwa udostępnione dobrowolnie w związku z członkostwem lub ubieganiem się o członkostwo w IARP. Zakres przetwarzanych danych wynika z treści Statutu Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej oraz z Ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa. Między innymi przetwarzamy następujące Państwa dane osobowe: imię, nazwisko, telefon kontaktowy, numer PESEL, numer dowodu tożsamości, zdjęcie, dane adresowe, informacje o wykształceniu, oraz informacje o przebiegu wykonywania zawodu.” Zgodnie z powyższym, wszelkie dokumenty, które Strona przedstawi dla celów przeprowadzenia przez Izbę postępowania kwalifikacyjnego służą jedynie temu celowi. [1] Załącznik do uchwały nr O-38-IV-2014 Krajowej Rady Izby Architektów RP z dnia 16 października 2014r. II/ STUDIA Czy mogę ubiegać się o nadanie uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń kończąc studia I stopnia (inżynierskie) na kierunku budownictwo i uzyskując tytuł inżynier budownictwa oraz studia II stopnia (magisterskie) na kierunku architektura i uzyskując tytuł magister inżynier architekt- Przy ubieganiu się o uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń oraz do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń wymagane jest uzyskanie tytułu zawodowego magister inżynier architekt. Kontynuacja przez daną osobę studiów architektonicznych w formie studiów II stopnia i uzyskanie tytułu magistra będzie uprawniało do przystąpienia do postępowania kwalifikacyjnego o nadanie uprawnień architektonicznych, z tym zastrzeżeniem, że studia I stopnia ukończyła dana osoba również na kierunku architektury i urbanistyki. W przypadku uzupełnienia różnic programowych obejmujących I stopień kształcenia, postępowanie kwalifikacyjne obejmuje również badania wykształcenia kandydata w zakresie I stopnia kształcenia, poprzez odniesienie programu studiów do standardów kształcenia określonych w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 29 września 2011 r. w sprawie standardów kształcenia dla kierunków studiów weterynarii i architektury. III/ EGZAMIN NA UPRAWNIENIA BUDOWLANE W SPECJALNOŚCI ARCHITEKTONICZNEJ Stanowisko Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej w przedmiocie kwalifikowania wykształcenia kandydatów na uprawnienia budowalne w specjalności architektonicznej - Uzupełnienie stanowiska Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej w przedmiocie kwalifikowania wykształcenia kandydatów na uprawnienia budowalne w specjalności architektonicznej - Pismo Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego - Pismo Polskiej Komisji Akredytacyjnej - Uzupełnienie stanowiska Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej w przedmiocie kwalifikowania wykształcenia kandydatów na uprawnienia budowalne w specjalności architektonicznej ( r.) - Czy jeżeli mam zdany egzamin pisemny na uprawnienia bez ograniczeń i pozostał mi do zdania egzamin ustny, to mój wniosek o nadanie uprawnień będzie jeszcze raz weryfikowany (wykształcenie, praktyka, dodatkowe dokumenty) ? Zgodnie z art. 12 ust. 4i Ustawy Prawo Budowlane z dnia 7 lipca 1994 r.: -Pozytywny wynik części pisemnej egzaminu jest ważny przez okres 3 lat od dnia jego uzyskania-, a więc od dnia egzaminu. W powyższej regulacji wyraża się konieczność aktualizacji wiedzy - po określonym okresie czasu - przez osobę ubiegającą się o nadanie uprawnień budowlanych. Przez okres 3 lat, kandydat może przystępować do części ustnej egzaminu, bez konieczności ponownego zdawania części pisemnej, zaś po tym okresie, wymagane jest ponowne przystąpienie do egzaminu pisemnego. Jednocześnie, powyżej cytowany przepis, jak również żadne inne postanowienie ustawy Prawo budowlane nie przewiduje -przedawnienia- kwalifikowania wykształcenia i praktyki zawodowej jako odpowiednie lub pokrewne dla danej specjalności uprawnień budowlanych, o którym mowa w art. 12 ust. 3a pkt 1 Prawa budowlanego. Z powyższego wynika, że po trzyletnim okresie czasu liczonym od momentu uzyskania pozytywnego wyniku części pisemnej egzaminu, niezbędna jest ponowna weryfikacja posiadanej przez kandydata wiedzy poprzez zdanie egzaminu pisemnego, jednakże bez konieczności przeprowadzania procedury kwalifikacyjnej w całości (a więc bez ponownej weryfikacji wykształcenia i praktyki zawodowej) oraz tym samym, bez potrzeby uiszczania opłaty z tytułu kwalifikowania. Mam pytanie odnośnie aktualnego wykazu aktów prawnych wymaganych do egzaminu na uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej. Czy pytania na część pisemną będą układane wyłącznie na podstawie wyszczególnionych artykułów i paragrafów? Akty prawne podane do publicznej wiadomości przez Krajową Komisję Kwalifikacyjną IARP, których znajomość wymagana jest na egzaminie, w sposób szeroki i jednocześnie szczegółowy regulują kwestie związane z procesem budowlanym. Wskazanie konkretnych regulacji, na zasadzie -w szczególności-, ma na celu zwrócenie uwagi na przepisy, których bieżąca znajomość jest niezbędna w działaniach obejmujących projektowanie i kierowanie robotami budowlanymi, jednak to wskazanie w żadnym przypadku nie zawęża i nie wyklucza znajomości pozostałych regulacji. Pytania do części pisemnej i ustnej egzaminu, zgodnie z publikowanym również -Regulaminem postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej- znajdują się w Bazie Pytań, będącej w dyspozycji Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej IARP i nie można wykluczyć, że zagadnienia, wskazane jako -w szczególności-, mogą lecz nie muszą być wykorzystane przy redakcji zestawów egzaminacyjnych. Przystępuję do egzaminu na uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej w dniu 12 czerwca 2015 r., i mam pytanie dotyczące wykazu aktów prawnych obowiązujących na tym egzaminie. Czy obowiązujący aktualny stan prawny na dzień 12 czerwca 2015 r. obejmuje nowelizację ustawy Prawo Budowlane, już podpisaną, a wchodzącą w życie z dniem 28 czerwca- Na egzaminie na uprawnienia budowlane sprawdza się znajomość aktualnie obowiązujących aktów prawnych - na dzień egzaminu (Patrz - Regulamin Postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej). W związku z tym, że nowelizacja ustawy Prawo Budowlane wchodzi w życie 28 czerwca 2015 r., a egzamin odbędzie się 12 czerwca 2015 r., na najbliższym egzaminie w sesji letniej nie będzie obowiązywała ustawa Prawo Budowlane w znowelizowanej wersji. Pytanie: Czy w zamyśle Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej jest zorganizowanie najbliższej sesji letniej jeszcze w roku bieżącym, (poprzedzającej sesjęzimową w roku 2020)- Czy może osoby, które przeszły pozytywnie procedurę kwalifikacji będą mogły podejść do egzaminu dopiero w sesji letniej roku 2021? Krajowa Komisja Kwalifikacyjna IARP uprzejmie informuje, że w obecnych uwarunkowaniach nie może zająć stanowiska ani udzielić odpowiedzi ponieważ wpływ na nie mają czynniki zewnętrzne, od których działania Komisji są zależne, a których Komisja nie jest w stanie przewidzieć. Prosimy zatem o śledzenie informacji na stronie internetowej Izby Architektów RP. IV/ ZAKRES UPRAWNIEŃ Stanowisko Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej dotyczące przynależności samorządowej osób posiadających uprawnieninia wykonawcze w specjalności architektonicznej Zgodnie z art. 15a ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej bez ograniczeń uprawniają do projektowania lub kierowania robotami budowlanymi w odniesieniu do architektury. Dokonując literalnej wykładni tego przepisu należy wskazać, iż poprzez użycie spójnika -lub-, a zatem alternatywy łącznej, Ustawodawca przewidział możliwość nadawania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej, tak zarówno w zakresie sporządzania projektów architektoniczno-budowlanych, jak również w zakresie kierowania robotami budowlanymi w odniesieniu do architektury obiektu oraz łącznego uprawnienia do projektowania oraz kierowania robotami budowlanymi w odniesieniu do architektury obiektu. Jednocześnie zgodnie z art. 15a ust 4 w/w ustawy w sposób podobny określony został zakres uprawnień budowlanych w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, zgodnie, z którym uprawnienia te obejmują projektowanie konstrukcji obiektu lub kierowanie robotami budowlanymi w odniesieniu do konstrukcji oraz architektury obiektu. Z tak przyjętego porządku, należy wyprowadzić wniosek, iż Ustawodawca określając zakresy poszczególnych uprawnień budowlanych, w tym zakresy uprawnień w specjalności architektonicznej i konstrukcyjno-budowlanej, wprowadził zasadę, iż uprawnienia te obejmują tak zarówno projektowanie jak również kierowanie robotami budowlanymi. Odmienny jest natomiast zakres tych uprawnień, który w przypadku specjalności architektonicznej odnosi się do architektury obiektu, zaś w przypadku specjalności konstrukcyjno-budowlanej zarówno do jego konstrukcji jak i architektury obiektu. Należy podkreślić, iż użyty w treści przepisu art. 15 a ust 4, zwrot -oraz- wskazuje, iż uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej bez ograniczeń, na zasadzie wyjątku, uprawniają nie tylko do kierowania robotami budowlanymi w odniesieniu do konstrukcji obiektu, ale również jego architektury. Przepis ten jednak posiada charakter przepisu szczególnego, rozszerzającego zakres uprawnień w specjalności konstrukcyjno - budowalnej na niektóre uprawnienia, co do zasady przypisane specjalności architektonicznej. Skoro, zatem powyższy przepis jest przepisem szczególnym, to zgodnie z ogólną zasadą wykładni nie może być interpretowany rozszerzająco. Stąd należy wyprowadzić wniosek, iż wprowadzenie w treści rozporządzenia możliwości kierowania robotami budowlanymi w ramach specjalności konstrukcyjno-budowalnej, tak zarówno w odniesieniu do konstrukcji jak również architektury obiektu, nie wyłącza możliwości kierowania robotami budowlanymi w ramach specjalności architektonicznej. Innymi słowy uprawnienie do kierowania robotami budowlanymi w odniesieniu do architektury obiektu może wynikać tak zarówno z uprawnień budowlanych w specjalności konstrukcyjno budowlanej (w odniesieniu do konstrukcji oraz architektury obiektu) jak również specjalności architektonicznej (wyłącznie w odniesieniu do architektury obiektu). Potwierdzeniem powyższej interpretacji jest treść art. 2 ust 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa, określającego zakres wykonywania zawodu architekta. Zgodnie z tym przepisem zakres czynności zawodowych architektów obejmuje nie tylko projektowanie architektoniczne obiektów budowlanych, ale również nadzór nad procesem ich powstawania. Przepis ten, zatem koreluje z uprawnieniem do możliwości kierowania robotami budowlanymi w odniesieniu do architektury obiektu. Odmienną kwestią jest przynależność do odpowiedniej izby samorządu zawodowego osób posiadających uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej bez ograniczeń udzielonych do kierowania robotami budowlanymi albo do projektowania i kierowania robotami budowlanymi w odniesieniu do architektury obiektu. Rozważając tę kwestię w pierwszej kolejności należy od-nieść się do przepisów ustawy samorządowej, która wprowadza podział członkostwa pomiędzy samorządem architektów oraz samorządem inżynierów budownictwa. Jak wynika z art. 5 ust 1 i 2 ustawy, podział ten został dokonany przez Ustawodawcę poprzez przyjęcie kryterium specjalności uprawnień budowlanych. Katalog tych uprawnień jest katalogiem zamkniętym i wynika z art. 14 ustawy prawo budowlane. Zgodnie z jego treścią uprawnienia budowlane mogą być udzielane w specjalnościach architektonicznej, konstrukcyjno-budowlanej, drogowej, mostowej, kolejowej, wyburzeniowej. Zgodnie zaś z art. 5 ustawy samorządowej, poprzez odesłanie do art. 14 ust 1 pkt 1 i ust 3 pkt 1 prawa budowlanego, izby architektów zrzeszają, co do zasady osoby posiadające uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń. Osoby posiadające uprawnienia budowlane w innych niż architektoniczna specjalnościach zrzeszone są w izbach inżynierów budownictwa. W ocenie Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej zawarte w treści art. 5 ust 1 pkt 1 ustawy samorządowej odesłanie do prawa budowlanego, należy interpretować rozszerzająco, poprzez przyjęcie, iż samorząd architektów zrzesza osoby posiadające uprawnienia w specjalności architektonicznej bez ograniczeń nie tylko w zakresie projektowania, ale również kierowania robotami budowlanymi w odniesieniu do architektury obiektu. Przyjęcie odmiennego stanowiska doprowadziłoby, do błędnego wniosku, iż osoby posiadające uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej bez ograniczeń do kierowania robotami budowlanymi w odniesieniu do architektury obiektu, nie mogą przynależeć do żadnej z izb samorządów zawodowych. Jak bowiem wyżej wykazano, zgodnie z art. 5 ust 2 ustawy samorządowej, izby inżynierów budownictwa zrzeszają osoby posiadające uprawnienia budowlane w specjalnościach innych niż architektoniczna, jak również na zasadzie wyjątku osoby posiadające uprawnienia budowalne w specjalności architektonicznej do projektowania, ale wyłącznie w ograniczonym zakresie. Jestem uprawnionym architektem, jednak nie jestem wpisany do Izby Architektów. Czy w takim przypadku mogę wykonywać i podpisywać świadectwa energetyczne? Zgodnie z art. 5 ust. 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( 2013r., poz. 1409 z późn. zm.) świadectwo charakterystyki energetycznej budynku, lokalu mieszkalnego lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową może sporządzać osoba, która: Zgodnie z powyższym, sam fakt posiadania uprawnień (w specjalności architektonicznej, konstrukcyjno-budowlanej lub instalacyjnej) jest wystarczający - oczywiście przy spełnieniu innych powyższych przesłanek tj. pełna zdolność do czynności prawnych, niekaralność etc. - by legitymować się prawem do sporządzenia świadectwa charakterystyki energetycznej. posiada pełną zdolność do czynności prawnych; ukończyła, w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym, co najmniej: studia magisterskie albo studia inżynierskie na kierunkach: architektura, budownictwo, inżynieria środowiska, energetyka lub pokrewnych; nie była karana za przestępstwo przeciwko mieniu, wiarygodności dokumentów, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi lub za przestępstwo skarbowe; posiada uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej, konstrukcyjno-budowlanej lub instalacyjnej albo odbyła szkolenie i złożyła z wynikiem pozytywnym egzamin przed ministrem właściwym do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa. Posiadam uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności architektonicznej. Jak mogę poszerzyć swoje uprawnienia o uprawnienia wykonawcze? W celu rozszerzenia posiadanych uprawnień w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń na uprawnienia do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń, należy złożyć we właściwej Okręgowej Izby Architektów RP wniosek o przeprowadzenie postępowania kwalifikacyjnego w danym zakresie. Wniosek, będący załącznikiem nr 4 do Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej jest dostępny na stronie: Posiadam tytuł inżyniera architekta. Jak mogę uzyskać uprawnienia do kierowania robotami budowlanymi w ograniczonym zakresie? Zgodnie z art. 14. ust. 3 pkt. 4) Ustawy Prawo budowlane, może Pan/Pani ubiegać się o uprawnienia w specjalności architektonicznej do kierowania robotami budowlanymi w ograniczonym zakresie pod warunkiem ukończenia studiów pierwszego stopnia na kierunku architektura lub architektura i urbanistyka oraz odbycia praktyki na budowie w wymiarze 1,5 roku. W przypadku spełnienia tych warunków, należy złożyć we właściwej Okręgowej Izby Architektów RP wniosek o przeprowadzenie postępowania kwalifikacyjnego w danym zakresie. Wniosek, będący załącznikiem nr 4 do Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej jest dostępny na stronie: Czy uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności architektonicznej zezwalają do pełnienia na budowie funkcji inspektora nadzoru inwestorskiego- Jakie roboty budowlane można nadzorować w ramach pełnienia funkcji inspektora nadzoru budowlanego w specjalności architektonicznej? Uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń nie uprawniają do pełnienia funkcji inspektora nadzoru inwestorskiego. Uprawnienie do pełnienia funkcji inspektora nadzoru inwestorskiego dają np. uprawnienia budowalne do projektowania i kierowania robotami budowalnymi w specjalności architektonicznej bez ograniczeń. Zarówno obowiązki jak i uprawnienia inspektora nadzoru inwestorskiego reguluje odpowiednio art. 25 i 26 Ustawy Prawo Budowlane. Inspektor nadzoru inwestorskiego jest uczestnikiem procesu budowlanego, reprezentuje interesy inwestora na budowie. Inspektorem nadzoru inwestorskiego może zostać osoba posiadająca uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi (uprawnienia wykonawcze) w danej specjalności, przynależąca do właściwej izby samorządu zawodowego oraz posiadająca ważne ubezpieczenie OC. Zgodnie z art. 25 przedmiotowej ustawy, do podstawowych obowiązków inspektora nadzoru inwestorskiego należy: Inspektor nadzoru inwestorskiego, zgodnie z art. 26 przedmiotowej ustawy ma prawo: reprezentowanie inwestora na budowie przez sprawowanie kontroli zgodności jej realizacji z projektem i pozwoleniem na budowę, przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej; sprawdzanie jakości wykonywanych robót i wbudowanych wyrobów budowlanych, a w szczególności zapobieganie zastosowaniu wyrobów budowlanych wadliwych i niedopuszczonych do stosowania w budownictwie; sprawdzanie i odbiór robót budowlanych ulegających zakryciu lub zanikających, uczestniczenie w próbach i odbiorach technicznych instalacji, urządzeń technicznych i przewodów kominowych oraz przygotowanie i udział w czynnościach odbioru gotowych obiektów budowlanych i przekazywanie ich do użytkowania; potwierdzanie faktycznie wykonanych robót oraz usunięcia wad, a także, na żądanie inwestora, kontrolowanie rozliczeń budowy. wydawać kierownikowi budowy lub kierownikowi robót polecenia, potwierdzone wpisem do dziennika budowy, dotyczące: usunięcia nieprawidłowości lub zagrożeń, wykonania prób lub badań, także wymagających odkrycia robót lub elementów zakrytych, oraz przedstawienia ekspertyz dotyczących prowadzonych robót budowlanych i dowodów dopuszczenia do stosowania w budownictwie wyrobów budowlanych oraz urządzeń technicznych; żądać od kierownika budowy lub kierownika robót dokonania poprawek bądź ponownego wykonania wadliwie wykonanych robót, a także wstrzymania dalszych robót budowlanych w przypadku, gdyby ich kontynuacja mogła wywołać zagrożenie bądź spowodować niedopuszczalną niezgodność z projektem lub pozwoleniem na budowę. Stosowanie przez organy administracji architektoniczno-budowlanej rozszerzającej wykładni przepisów regulujących zakres uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej w ograniczonym zakresie, w odniesieniu do pojęcia "zabudowy zagrodowej". Przedstawiona poniżej odpowiedź nie stanowi wiążącej wykładni prawa, a jedynie opinię w zakresie aktualnie obowiązujących przepisów, przy uwzględnieniu orzecznictwa sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 15a ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( z 2020r., poz. "Uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej w ograniczonym zakresie uprawniają do projektowania lub kierowania robotami budowlanymi, w odniesieniu do architektury obiektu o kubaturze do 1000 m3 w zabudowie zagrodowej lub na terenie zabudowy zagrodowej." Należy wskazać, że w ww. ustawie nie zawarto definicji legalnej pojęcia "zabudowy zagrodowej", stąd należy sięgnąć w tym zakresie do wypracowanego orzecznictwa sądowo-administracyjnego. Pojęcie to zdefiniowane zostało na gruncie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2000r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jednak definicja ta ma zastosowanie jedynie w obrębie tego aktu, zgodnie bowiem z § 149 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", w akcie niższym rangą nie formułuje się definicji pojęć zawartych w ustawie upoważniającej, chyba że ustawa wyraźnie przewiduje taką możliwość. W związku z powyższym, jak wskazuje się w orzecznictwie: "skoro w systemie prawa nie ma legalnej definicji pojęcia zabudowy zagrodowej, mogącej znaleźć zastosowanie w postępowaniu dotyczącym warunków zabudowy, jest rzeczą organów, stosujących prawo, dokonanie samodzielne wykładni tego pojęcia, przy sięgnięciu choćby do definicji językowej; nie mniej - niezależnie, jakim posługiwać się rozumieniem pojęcia zabudowy zagrodowej - w każdym przypadku konieczne jest, aby wraz z zabudową o charakterze gospodarczym lub inwentarskim współistniał budynek mieszkalny" (zob.: np. II OSK 1536/07 -Wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2008r.). Sądy administracyjne wskazują, iż pod pojęciem zabudowy zagrodowej rozumieć należy w szczególności budynki mieszkalne, gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz w gospodarstwach leśnych (zob.:wyrok NSA 17 listopada 2010 r., sygn. II OSK1100/09, wyroki NSA: z dnia 21 grudnia 2007r., II OSK 1723/06, lex 372227; z dnia 23 sierpnia 2000r., II OSK 118/06. lex 352065). Ponadto w orzecznictwie podkreśla się, że zabudowa zagrodowa ma służyć prowadzeniu działalności gospodarczej, stanowiąc jednocześnie miejsce zamieszkania i pracy rolnika oraz jego rodziny. Zabudowa zagrodowa (siedlisko) łączy zatem "funkcję mieszkaniową z funkcją produkcji rolnej i siedlisko tworzy dom mieszkalny, budynki inwentarskie, budynki gospodarcze i budowle rolnicze?"(tak wyrok WSA w Szczecinie z 16 listopada 2011 r., II SA/Sz 917/11). W tym miejscu zwrócić należy uwagę na pogląd, że aby ustalić, że mamy do czynienia z zabudową zagrodową, wystarcza, aby na nieruchomości znajdował się tylko budynek mieszkalny lub tylko budynek gospodarczy, ważne jednak jest, aby każdy z nich był częścią składową gospodarstwa rolnego (zob.: wyrok WSA we Wrocławiu z 7 kwietnia 2006 r., II SA/Wr 11/05). Kwalifikując dane przedsięwzięcie jako zabudowę zagrodową, należy również uwzględniać zmianę współczesnego charakteru gospodarki rolnej, tj. fakt, że poszczególne budynki, budowle i urządzenia mogą być położone w oddaleniu od centralnego punktu zagrody. Istotne jest jednak to, aby były one funkcjonalnie i organizacyjnie powiązane z gospodarstwem rolnym, którego elementem jest zagroda (siedlisko). (zob.: wyrok WSA w Olsztynie z r., II SA/Ol 86/19, LEX nr 2647504). Pojęcie zabudowy zagrodowej należy, dla celów określenia uprawnienia do zaprojektowania budynku w takiej zabudowie, traktować funkcjonalnie, zgodnie z potocznym rozumieniem tego pojęcia - jako budynki służące prowadzeniu działalności gospodarczej, stanowiąc jednocześnie miejsce zamieszkiwania i pracy rolnika oraz jego rodziny. Zabudowa zagrodowa łączy zatem funkcję mieszkaniową z funkcją produkcji rolnej, a zatem powinna stanowić element gospodarstwa rolnego. Uprawnienia ograniczone w specjalności architektonicznej obejmują możliwość projektowania i kierowania robotami budowlanymi w odniesieniu do architektury obiektu o kubaturze do 1000m2, który mieści się w pojęciu zabudowy zagrodowej, niezależnie od tego, czy znajduje się na obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, oznaczonym jako tereny zabudowy zagrodowej, czy też poza planem. Jednak samo ustalenie w planie miejscowym na terenie zabudowy zagrodowej możliwości usytuowania budynków o funkcjach niezwiązanych z zabudową zagrodową, nie daje żadnych podstaw do zaprojektowania tych obiektów przez osoby posiadające uprawnienia ograniczone. Innymi słowy, nie rozszerza zakresu uprawnień na możliwość zaprojektowania takich budynków przez osoby nieposiadające uprawnień bez ograniczeń. Zakres uprawnień określił bowiem ustawodawca, nie zaś autorzy aktów prawa miejscowego tj. miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Co więcej, praktyka zapisów planów pokazuje, że na terenach zabudowy zagrodowej niejednokrotnie dopuszcza się lokalizację obiektów niezwiązanych z funkcją podstawową, jako funkcję uzupełniającą, np. zwartych zespołów zabudowy letniskowej, mieszkaniowej jednorodzinnej czy usługowej. Nie zmienia to jednak zakresu uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej w ograniczonym zakresie, którego ramy wyznaczają po pierwsze funkcja zabudowy - zabudowa zagrodowa, po drugie kubatura obiektu - 1000m2. Pojawienie się w ustaleniach planu miejscowego zapisów, dotyczących realizacji innych funkcji, na terenach przeznaczonych na cele zabudowy zagrodowej, nie oznacza realizacji zabudowy zagrodowej i możliwości sporządzenia projektu przez osoby posiadające uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej w ograniczonym zakresie, o których mowa w ustawie Prawo budowlane. Jednocześnie ocena adekwatności zakresu uprawnień budowlanych projektanta do wnioskowanej przez inwestora inwestycji, spoczywa na organie administracji architektoniczno-budowlanej, który przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę sprawdza posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych. O nadanie jakich uprawnień budowlanych może ubiegać się osoba posiadająca tytuł technika architekta W obecnym stanie prawnym kwestia uprawnień budowlanych regulowana jest przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( z 2020 r., poz. 1333) oraz przepisami rozporządzenia Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 29 kwietnia 2019 r. w sprawie przygotowania zawodowego do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie ( z 2019 r., poz. 831). Zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 4 ustawy uzyskanie uprawnień budowlanych w specjalnościach, o których mowa w ust. 1 (tj. również w specjalności architektonicznej) wymaga: „[…] 4) do kierowania robotami budowlanymi w ograniczonym zakresie: a) ukończenia: –studiów drugiego stopnia na kierunku pokrewnym dla danej specjalności lub –studiów pierwszego stopnia na kierunku odpowiednim dla danej specjalności, lub –studiów pierwszego stopnia na kierunku pokrewnym dla danej specjalności, lub b) posiadania: –tytułu zawodowego technika lub mistrza, albo –dyplomu zawodowego albo dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe, w zawodzie nauczanym na poziomie technika - w zawodach związanych z budownictwem określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 16, w zakresie odpowiednim dla danej specjalności, c)odbycia praktyki na budowie w wymiarze:- czterech lat w przypadku, o którym mowa w lit. b;” - półtora roku w przypadku, o którym mowa w lit. a tiret pierwsze i drugie, –trzech lat w przypadku, o którym mowa w lit. a tiret trzecie, Z powyższego wynika, że o nadanie uprawnień do kierowania robotami budowlanymi w ograniczonym zakresie może ubiegać się osoba, która posiada tytuł zawodowy technika w zakresie odpowiednim dla danej specjalności oraz odbyła czteroletnia praktykę zawodową. Wykaz zawodów związanych z budownictwem dla odpowiedniej specjalności zamieszczony został w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 29 kwietnia 2019 r. w sprawie przygotowania zawodowego do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. Zgodnie z ww. załącznikiem zawodem związanym z budownictwem dla specjalności architektonicznej jest zawód technika architekta (lp. 1). Jeśli chodzi o uprawniania do projektowania, to w ww. przepisach nie przewidziano nadawania ich osobom posiadającym tytuł technika architekta. Aby uzyskać uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej należy posiadać wskazane w przepisach wykształcenie wyższe. W przypadku uprawnień projektowych bez ograniczeń należy legitymować się ukończonymi studiami I i II stopnia na kierunku odpowiednim (architektura lub architektura i urbanistyka), natomiast aby uzyskać uprawnienia projektowe w ograniczonym zakresie należy ukończyć studia I stopnia na kierunku odpowiednim lub studia II stopnia na kierunku pokrewnym (budownictwo). Czy architekt posiadający uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń może kierować budową? Pojęcie robót budowlanych zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 7 ustawy Prawo budowlane i oznacza ono budowę, jak również prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Z powyższego wynika, że kierowanie robotami budowlanymi, o którym mowa w art. 15a ust. 2 ustawy Prawo budowlane, obejmuje także kierowanie samą budową. Tym samym, osoba posiadająca uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej do kierowana robotami budowlanymi bez ograniczeń może pełnić funkcję kierownika budowy. Ponadto, zgodnie z art. 42 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, przy prowadzeniu robót budowlanych, do kierowania którymi jest wymagane przygotowanie zawodowe w specjalności techniczno-budowlanej innej niż posiada kierownik budowy, inwestor jest obowiązany zapewnić ustanowienie kierownika robót w danej specjalności. Z powyższego wynika, że gdy kierownikiem budowy została ustanowiona osoba, posiadająca uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej, może zaistnieć potrzeba ustanowienia przez inwestora dodatkowo kierowników poszczególnych robót budowlanych. Powyższe stanowisko Krajowej Rady IARP oraz Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej IARP zostało w całości podzielone przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w piśmie z dnia 29 marca 2021 r. (stanowisko GUNB dostępne TU). W sytuacji ustanowienia kierowników poszczególnych robót, kierownikiem budowy pozostaje w dalszym ciągu architekt odpowiadający za całość przebiegu prac budowlanych oraz ich organizację i koordynację. W świetle powyższych regulacji ustawy - Prawo budowlane i przepisów rozporządzenia stwierdzić należy, iż w cytowanych przepisach dotyczących powoływania kierownika budowy nie jest przywołana żadna specjalność jako dominująca. Architekci posiadający uprawnienia budowlane do kierowania robotami (przynależący do Izby Architektów RP) mają prawo pełnić rolę kierownika budowy całości obiektu. V/ POSTĘPOWANIE KWALIFIKACYJNE Właściwość miejscowa organów prowadzących postępowanie kwalifikacyjne o nadanie uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej Prowadzenie postępowania kwalifikacyjnego, przeprowadzanie egzaminów na uprawnienia budowlane oraz wydawanie decyzji w sprawie nadawania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej, należy do właściwych miejscowo okręgowych komisji kwalifikacyjnych. Prowadząc postępowania kwalifikacyjne o nadanie uprawnień budowalnych, okręgowej komisje kwalifikacyjne stosują odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 19 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, okręgowe komisje kwalifikacyjne przestrzegają swojej właściwości miejscowej z urzędu. Każda okręgowa komisja kwalifikacyjna bada, na podstawie treści wniosku, czy jest właściwa do prowadzenia powyższego postępowania. Jeżeli dojdzie do przekonania, że nie jest właściwa, przekazuje sprawę właściwej okk. Ustalenie właściwości miejscowej regulują przepisy art. 21 Zgodnie z nimi właściwość miejscową ustala się wg miejsca zamieszkania w kraju. Jeżeli nie można ustalić miejsca zamieszkania w kraju, właściwość miejscową ustala się wg miejsca pobytu w kraju. Jeżeli nie można ustalić miejsca zamieszkania oraz miejsca pobytu w kraju, do organu należy uznanie czy będzie on właściwy do załatwienia sprawy ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania lub pobytu w kraju. W związku z powyższym Krajowa Komisja Kwalifikacyjna może jedynie wskazać obowiązujące przepisy, którymi powinny kierować się okręgowe komisje kwalifikacyjne przy badaniu swojej właściwości miejscowej. Nie może jednak naruszać kompetencji okk w tym zakresie. Z zasady przestrzegania właściwości z urzędu wynika, że organ sam bada swoją właściwość, bez oczekiwania na wniosek strony w tym przedmiocie. Czy dobrze rozumiem, że od 2014 roku pełne uprawnienia architektoniczne można zdobyć kończąc studia magisterskie na kierunku Architektura i Urbanistyka i odbycia 2 letnich praktyk? W celu uzyskania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń konieczne jest oprócz ukończenia studiów drugiego stopnia na kierunku architektura lub architektura i urbanistyka, odbycie rocznej praktyki przy sporządzaniu projektów i rocznej praktyki na budowie. Jakie warunki dodatkowe musi spełnić absolwent studiów magisterskich na wydziale architektury i urbanistyki posiadający tytuł mgr inż. arch., aby mógł przystąpić do egzaminu uprawniającego go do samodzielnego wykonywania projektów. Kto aktualnie organizuje takie egzaminy i jaki jest zakres tematyczny do egzaminu? W celu uzyskania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń konieczne jest oprócz ukończenia studiów drugiego stopnia na kierunku architektura lub architektura i urbanistyka, odbycie rocznej praktyki przy sporządzaniu projektów i rocznej praktyki na budowie. Wówczas należy przystąpić do postępowania kwalifikacyjnego prowadzonego przez właściwą miejscowo okręgową komisję kwalifikacyjną, które składa się z dwóch etapów: Kwalifikowania wykształcenia i praktyki zawodowej jako odpowiednie lub pokrewne dla specjalności architektonicznej, Egzaminu ze znajomości procesu budowlanego i praktycznego zastosowania wiedzy technicznej. Egzaminy odbywają się w okręgowych izbach architektów. Odnośnie wykazu aktów prawnych, zostanie ona opublikowana na stronie Izby Architektów RP ( najpóźniej na dwa miesiące przed terminem egzaminu. Uprzejmie proszę o śledzenie informacji na przedmiotowej stronie. W razie dalszych pytań lub wątpliwości, uprzejmie proszę o kontakt z okręgową izbą architektów, właściwą ze względu na miejsce zamieszkania. Dane kontaktowe izb znajdują się na stronie: / Przeszedłem pozytywnie I etap kwalifikacji w sprawie nadania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej w ograniczonym zakresie w Polskiej Izbie Inżynierów Budownictwa, jednak nie zdałem egzaminu pisemnego. W związku z ustawą o ułatwieniu dostępu do wykonywania zawodów regulowanych, chciałbym uzyskać uprawnienia w Izbie Architektów. Czy będę musiał przechodzić całe postępowanie kwalifikacyjne, czy sam egzamin? W przypadku zakończonego wynikiem pozytywnym postępowania kwalifikacyjnego w I etapie kwalifikowania wykształcenia i praktyki zawodowej przez Polską Izbę Inżynierów Budownictwa, Okręgowe Komisje Kwalifikacyjne Izby Architektów RP przeprowadzają niezależnie postępowanie kwalifikacyjne we własnym zakresie, na wniosek danej osoby. Brak jest bowiem w ustawie samorządowej oraz przepisach wykonawczych przepisów przejściowych uprawniających na tzw. przejęcie będących w toku postępowań kwalifikacyjnych z Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa. Jakie warunki powinna spełnić osoba posiadająca polskie obywatelstwo oraz ukończone studia i uprawnienia na Ukrainie- Praktyka zawodowa również odbyła się na Ukrainie. W celu uzyskania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń w Polsce wnioskodawca powinien przejść postępowanie kwalifikacyjne prowadzone przez właściwą miejscowo Okręgową Izbę Architektów RP, na które składa się: Kwalifikacja wykształcenia i praktyki; Egzamin na uprawnienia budowlane (organizowany min. 2 razy w roku). W związku z tym, iż dyplom został wydany za granicą, konieczna jest nostryfikacja dyplomu. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie nostryfikacji dyplomów ukończenia studiów wyższych uzyskanych za granicą, nostryfikacji dyplomu ukończenia studiów wyższych uzyskanego za granicą dokonuje Rada Wydziału Architektury (na danej Politechnice w Polsce), gdzie należy złożyć wniosek o wszczęcie postępowania nostryfikacyjnego wraz z następującymi załącznikami: oryginałem dyplomu uzyskanego za granicą - do wglądu; kopią dokumentów pozwalających ocenić przebieg i czas trwania studiów (suplement do dyplomu, wykaz przedmiotów i ocen, indeks lub inny dokument). Rada może zażądać tłumaczenia na język polski wymienionych dokumentów, sporządzonego przez tłumacza przysięgłego wpisanego na listę tłumaczy przysięgłych prowadzoną przez Ministra Sprawiedliwości albo sporządzonego przez zagranicznego tłumacza i poświadczonego przez właściwego konsula Rzeczypospolitej Polskiej. W razie dalszych pytań dotyczących nostryfikacji, należy kontaktować się z wybranym Wydziałem Architektury na Politechnice. W przypadku praktyki odbytej za granicą, wnioskodawca musi przedstawić zaświadczenie o odbyciu praktyki zgodnie z § 4 pkt. 1 i 2 Rozporządzenia w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie: § 4. 1. Odbycie praktyki zawodowej za granicą potwierdza się dokumentem wydanym przez kierownika jednostki, w której odbywała się praktyka zawodowa, potwierdzonym przez osobę, pod kierunkiem której była odbywana praktyka, posiadającą uprawnienia odpowiadające swoim zakresem uprawnieniom, o których mowa w art. 14 ust. 1 ustawy. 2. Dokument powinien zawierać: wskazanie robót budowlanych i obiektów budowlanych, przy których projektowaniu bezpośrednio uczestniczyła lub pełniła funkcję techniczną na budowie osoba odbywająca praktykę zawodową, z określeniem charakteru wykonywanych czynności oraz z określeniem: rodzaju, przeznaczenia i konstrukcji danego obiektu oraz, odpowiednio do wnioskowanej specjalności uprawnień budowlanych, inne charakterystyczne parametry techniczne lub użytkowe danego obiektu, a także lokalizację inwestycji i nazwę inwestora potwierdzenie okresu odbywania praktyki zawodowej z podaniem terminów rozpoczęcia i ukończenia; praktyki; ogólną ocenę teoretycznej i praktycznej wiedzy z zakresu wnioskowanej specjalności, dokonaną przez osobę, pod nadzorem której odbywana była praktyka. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie nostryfikacji dyplomów ukończenia studiów wyższych uzyskanych za granicą procedura ta dotyczy wszystkich osób, które uzyskały dyplom ukończenia studiów wyższych za granicą. Czy członek Izby Architektów RP posiadający uprawnienia do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności architektonicznej ma prawo przyjąć obowiązki kierownika budowy? Uprawnienia każdego projektanta uprawniają do kierowania budową w zakresie danej specjalności. Zgodnie z wyjaśnieniami do załącznika nr 15 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej, członek Izby Architektów RP posiadający uprawnienia do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności architektonicznej posiada uprawnienia do: a) projektowania, sprawdzania projektów budowlanych i sprawowania nadzoru autorskiego, b) kierowania budową lub innymi robotami budowlanymi, c) kierowania wytwarzaniem konstrukcyjnych elementów budowlanych oraz nadzoru i kontroli technicznej wytwarzania tych elementów, d) wykonywania nadzoru inwestorskiego, oraz e) sprawowania kontroli technicznej utrzymania obiektów budowlanych. Ponadto, uprawnienia do kierowania robotami budowlanymi w specjalności architektonicznej upoważniają do: 1) kierowania budową, przebudową, odbudową, rozbudową i nadbudową obiektu budowlanego oraz jego montażem, remontem lub rozbiórką - przy zapewnieniu, w razie potrzeby, udziału w tych robotach osób posiadających uprawnienia do kierowania robotami budowlanymi w odpowiedniej specjalności oraz wzajemne skoordynowanie techniczne kierowanych przez te osoby robót - zapewniające uwzględnienie zawartych w przepisach zasad bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w procesie wykonywania robót budowlanych, z uwzględnieniem specyfiki obiektu budowlanego, którego te roboty dotyczą, jak również w ramach w/w robót - kierowania wytwarzaniem konstrukcyjnych elementów budowlanych oraz kontroli technicznej wytwarzania tych elementów; 2) sprawowania funkcji inspektora nadzoru inwestorskiego w odniesieniu do w/w robót budowlanych; 3) sprawowanie kontroli technicznej utrzymania obiektów budowlanych - przy zapewnieniu, w razie potrzeby, udziału w tych kontrolach osób posiadających uprawnienia do kierowania robotami budowlanymi w odpowiedniej specjalności - zapewniającej bezpieczeństwo użytkowania tych obiektów, uwzględniając jego funkcję i specyfikę techniczną. Gdzie powinienem skierować wniosek o przeprowadzenie postępowania kwalifikacyjnego, w przypadku, gdy mieszkam za granicą? Zgodnie z § 3 ust. 2 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej, stanowiącego załącznik do uchwały nr O-38-IV-2014 KRIA RP z dnia 16 października 2014 r. tj. z późn. zm. Właściwość miejscową okręgowej komisji kwalifikacyjnej wyznacza miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o uprawnienia budowlane wskazane we wniosku o przeprowadzenie postępowania kwalifikacyjnego oraz nadanie uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej, zwanym dalej -wnioskiem o nadanie uprawnień budowlanych-. Do postępowania w sprawie nadania uprawnień budowalnych w specjalności architektonicznej stosuje się odpowiednio ustawę z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego [Dz. U. z 2013r., poz. 267 dalej: w związku z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa [Dz. U. z 2014 r., poz. 1946 tj.], który stanowi iż: Do postępowania w sprawach indywidualnych uregulowanych w ustawie, z wyjątkiem spraw dyscyplinarnych, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W przypadku skierowania wniosku o nadanie uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do okręgowej komisji kwalifikacyjnej przez osobę, której miejsce zamieszkania znajduje się za granicą, zastosowanie znajdzie art. 21 Zgodnie z art. 21 § 1 pkt 3 właściwość miejscową organu administracji publicznej ustala się według miejsca zamieszkania (siedziby) w kraju, a w braku zamieszkania w kraju - według miejsca pobytu strony lub jednej ze stron; jeżeli żadna ze stron nie ma w kraju zamieszkania (siedziby) lub pobytu - według miejsca ostatniego ich zamieszkania (siedziby) lub pobytu w kraju. Zgodnie z cytowanym powyżej przepisem, w pierwszej kolejności (w przypadku gdy strona nie ma miejsca zamieszkania ani miejsca pobytu w kraju), właściwość organu administracji publicznej wyznacza ostatnie miejsce zamieszkania lub pobytu w kraju. Ponadto, jeżeli właściwości miejscowej nie można ustalić w sposób wskazany powyżej, w myśl art. 21 § 2 sprawa należy do organu właściwego dla miejsca, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące wszczęcie postępowania, albo w razie braku ustalenia takiego miejsca - do organu właściwego dla obszaru dzielnicy Śródmieście w Warszawie. Pytanie: Osoby, które złożyły dokumenty do I etapu wniosły opłatę wg starych stawek, czy za II etap powinny wnieść wg nowych stawek? Tak, nowe wysokości opłat za postępowanie kwalifikacyjne obowiązują od dnia 18 marca br., a tym samym opłaty wnoszone po tej dacie, powinny odpowiadać wysokości przewidzianej w nowych przepisach. Pytanie: Czy osoby ponownie przystępujące do egzaminu i złożyły wnioski wraz z opłatami przed r. powinny dopłacić do obecnie obowiązujących opłat? Nie, opłaty za postępowanie kwalifikacyjne już wniesione nie podlegają uzupełnieniu czy wyrównaniu. W jaki sposób okręgowe komisje kwalifikacyjne weryfikują stopień znajomości języka polskiego przez osoby nie posiadające obywatelstwa polskiego W aktualnym stanie prawnym nie określono wymagań co do znajomości języka polskiego dla osób przystępujących do egzaminu na uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej. Egzamin na uprawnienia budowlane przeprowadzany jest w języku polskim dla wszystkich zdających zatem znajomość języka polskiego przez przystępującego do egzaminu musi umożliwiać jego przeprowadzenie, zarówno w części pisemnej, jak i ustnej. Nie jest ponadto wymagane przedłożenie żadnego dokumentu poświadczającego stopień znajomości języka polskiego. V SPRAWY ADMINISTRACYJNE Czy po przeprowadzeniu egzaminu na uprawnienia budowlane mogę zwrócić się do Okręgowej komisji kwalifikacyjnej o udostępnienie materiałów z mojego egzaminu? Postępowanie kwalifikacyjne, związane z egzaminem na uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej, jest prowadzone w trybie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Wszystkie dokumenty, w tym wniosek o przeprowadzenie postępowania kwalifikacyjnego, dyplomy potwierdzające wykształcenie, karty egzaminacyjne, notatki z egzaminu oraz testy egzaminacyjne, stanowią akta sprawy administracyjnej w rozumieniu przepisów zaś przystępujący do postępowania kwalifikacyjnego posiada przymiot strony postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 73 § 1 strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Jednocześnie strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione jej ważnym interesem. W świetle tych przepisów osoba, która przystąpiła do egzaminu ma prawo wglądu do akt sprawy, w tym prawo uzyskania kopii lub odpisu żądanych dokumentów, znajdujących się w aktach sprawy. Uprawnienie to jest skorelowane z obowiązkiem okręgowych komisji kwalifikacyjnych oraz Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej, do umożliwienia wglądu w akta sprawy, jak również wydania kopii lub odpisu dokumentów w tym testów egzaminacyjnych. Akta można przeglądać w siedzibie KKK w Warszawie przy ulicy Stawki 2a w godzinach od poniedziałku do piątku lub w siedzibie właściwej Okregowej Komisji Kwalifikacyjnej.

Autor: PIIB. Najważniejszym aktem, którego znajomość sprawdzają testy egzaminu na uprawnienia budowlane jest Prawo budowlane. Sprawdź swoją wiedzę z Prawa budowlanego, z warunków technicznych, ochrony przeciwpożarowej i z bhp na budowie. Rozwiąż przykładowe testy. Poniżej przykładowe pytania egzaminacyjne z Prawa budowlanego.

Masz ochotę dowiedzieć się, jak dobrze znasz prawo budowlane? A może przygotowujesz się do egzaminu na uprawnienia budowlane? Rozwiąż krótki test z prawa budowlanego i sprawdź swoją wiedzę. Niżej znajdziesz test z prawa budowlanego. Pytania dotyczą tylko tej ustawy. W każdym pytaniu prawidłowa jest 1 odpowiedź. Daj znać w komentarzu, jak Ci poszło :). Miłej zabawy! 1. Obiekt małej architektury to: budynek budowla obiekt budowlany 2. Teren budowy to: przestrzeń, w której prowadzone są roboty budowlane wraz z przestrzenią zajmowaną przez urządzenia zaplecza budowy przestrzeń, w której prowadzone są roboty budowlane przestrzeń w granicach działki budowlanej 3. Czy osoba posiadająca uprawnienia budowlane do projektowania może sprawować kontrolę techniczną utrzymania obiektów budowlanych? nie tak tak, ale tylko w odniesieniu do zaprojektowanych przez siebie obiektów 4. Kto udziela zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych? minister, który ustanowił przepisy techniczno-budowlane organ administracji architektoniczno-budowlanej organ nadzoru budowlanego 5. Do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę należy dołączyć projekt zagospodarowania działki oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zgodę właściciela obiektu 6. Kiedy można wznowić budowę w przypadku, gdy została przerwana na czas dłuższy niż 3 lata? po wydaniu decyzji o pozwoleniu na wznowienie budowy po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę lub o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę 7. Kto dokonuje kwalifikacji rodzaju odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę? projektant kierownik budowy kierownik budowy w porozumieniu z projektantem 8. Na czyj wniosek organ administracji architektoniczno-budowlanej rozstrzyga w drodze decyzji o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości przy braku zgody właściciela? kierownika budowy inwestora inspektora nadzoru inwestorskiego 9. Obowiązkową kontrolę budowy lub obiektu budowlanego może przeprowadzać, z upoważnienia właściwego organu nadzoru budowlanego: osoba zatrudniona w tym organie i posiadająca uprawnienia budowlane powiatowy inspektor nadzory budowlanego osoba zatrudniona w tym organie, która może, ale nie musi, posiadać uprawnień budowlanych 10. Obiekty budowlane powinny być w czasie ich użytkowania poddawane przez właściciela lub zarządcę kontroli okresowej, co najmniej raz w roku, polegającej na sprawdzeniu: bezpiecznego użytkowania obiektu stanu technicznego instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego Odpowiedzi na pytania znajdziesz w e-booku „Uprawnienia budowlane. Pytania i odpowiedzi na egzamin. Prawo budowlane”. Ten e-book to hakerski sposób na opanowanie prawa budowlanego. Przecieki z egzaminów na uprawnienia budowlane z gotowymi odpowiedziami. Must have dla studentów, osób ubiegających się o uprawnienia budowlane lub pracujących / starających się o pracę w branży budowlanej. O Autorze Ostatnie posty Podąrzaj Magda Myszura: Magda Myszura Prostym językiem wyjaśniam przepisy budowlane. Przedzieram się przez zawiłości prawa budowlanego po to, by dawać Wam gotowe odpowiedzi na trudne pytania. Podobne wpisy Obowiązki inwestora Planujesz budowę domu lub innego obiektu? Sprawdź, jakie w związku z tym masz obowiązki jako... Czytaj więcej Uprawnienia architektoniczne – na co pozwalają? Uprawnienia budowlane są udzielane w czterech głównych specjalnościach: architektonicznej, konstrukcyjno-budowlanej, inżynieryjnej i instalacyjnej. W ramach... Czytaj więcej Obowiązki kierownika budowy Kierownik budowy jest odpowiedzialny za wiele spraw – nie tylko technicznych związanych z wykonywanymi robotami, ale... Czytaj więcej Geotechniczne warunki posadowienia obiektu budowlanego Dziś sprawdzimy, co przepisy mówią o ustalaniu geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych. Po co nam... Czytaj więcej 4 rzeczy, które warto wiedzieć, jeśli przygotowujesz się do egzaminu na uprawnienia budowlane Egzamin na uprawnienia budowlane jest chyba najtrudniejszym egzaminem w karierze zawodowej każdego architekta i inżyniera.... Czytaj więcej

Prawo pracy - notatki; Socjometria - Opis metody badania socjometrycznego, streszczenie artykułu Prof. Anny Brzezińskiej; Eurokod 1 PN-EN-1991-1-1. Oddziaływania na konstrukcje; Podstawy psychologii - wykład; Układ mięśniowy; Egzamin 31 styczeń 2019, pytania i odpowiedzi; Notatki; Tradycje prawa; Nie-boska komedia notatki 2 klasa liceum „Wnoszę o pomoc w interpretacji zapisów zawartych w „Warunkach technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie”, w §192a zapisano, „Mieszkania w budynku mieszkalnym wielorodzinnym należy wyposażyć w (…) odpowiednią sygnalizację alarmowo – przyzywową dostosowaną do potrzeb osób niepełnosprawnych”. Proszę o opinię w kwestii interpretacji powyższego zapisu: Czy projektując instalację elektryczną w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych można zrezygnować z instalacji przyzywowej w mieszkaniach, o której mowa w powyższym paragrafie i na jakiej podstawie ? Zapis nie precyzuje formy w jakiej instalacja przyzywowa musi być wykonana w mieszkaniu, czy wybór rozwiązań technicznych należy wyłącznie do projektanta (w porozumieniu z inwestorem)? Czy jeśli nie można z tej instalacji zrezygnować, w myśl zapisów paragrafu, czy zakres działania tej instalacji (alarmowanie) można ograniczyć do pojedynczego mieszkania ?” „Proszę o udzielenie informacji, czy w przypadku gdy kieruję budową pracując dla danego generalnego wykonawcy i składam wypowiedzenie umowy i jednocześnie dokonuję wpisu do dziennika budowy o rezygnacji z pełnienia funkcji kierownika budowy jest za tę budowę odpowiedzialny aż do momentu przejęcia przez nowego kierownika budowy obowiązków? Czy można w jakiś prawny sposób wymusić na dotychczasowym pracodawcy lub inwestorze zapewnienie nowego kierownika budowy z dniem np. wymagalności okresu wypowiedzenia? Wiem, że zgodnie z Prawem Budowlanym Inwestor ma obowiązek zapewnić taką funkcję na budowie, ale jaką mam możliwość uzyskania potwierdzenia, że taka osoba już się wpisała do dziennika budowy jako nowy kierownik?” „Mam pytanie dotyczące przepisów prawa budowlanego dotyczącego procedury odbioru budynku jednorodzinnego na który uzyskano pozwolenie, wybudowano go w latach 90, ale zaginęła książka budowy i nie ma kierownika. Czy w naszej izbie mamy specjalistę zajmującego się takimi kwestiami?” Mam zapytanie odnośnie rozdziału 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 r. o charakterystyce energetycznej budynków ( W art. właściciel lub zarządca budynku jest obowiązany poddać budynki w czasie ich użytkowania kontroli; 1) okresowej, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego systemu ogrzewania, z uwzględnieniem efektywności energetycznej kotłów oraz dostosowania ich mocy do potrzeb użytkowych: co najmniej raz na 5 lat – dla kotłów o nominalnej mocy cieplnej od 20 kW do 100 kW, co najmniej raz na 2 lata – dla kotłów opalanych paliwem ciekłym lub stałym o nominalnej mocy cieplnej ponad 100 kW, co najmniej raz na 4 lata – dla kotłów opalanych gazem o nominalnej mocy cieplnej ponad 100 kW. 2) okresowej, co najmniej raz na 5 lat, polegającej na ocenie efektywności energetycznej zastosowanych urządzeń chłodniczych o mocy chłodniczej nominalnej większej niż 12 kW. 2. Kontrole systemu ogrzewania lub systemu klimatyzacji obejmują ocenę sprawności tych systemów oraz dostosowania do potrzeb użytkowych Nie dokonuje się kontroli systemu ogrzewania lub systemu klimatyzacji, w których od ostatniej takiej kontroli nie dokonano zmian mających wpływ na ich efektywność energetyczną. W związku punktem 3 moje pytanie jest takie, czy punkt 3. dotyczy wszystkich wyżej wymienionych kontroli okresowych. Czy należy rozumieć, że jeżeli zachodzi punk 3. to kontroli w określonych wyżej latach się nie przeprowadza. Nie mam jasności w tym temacie i dlatego bardzo proszę o odpowiedź. „Zwracamy się z prośbą o przeanalizowanie poniższej sytuacji. Pełnimy funkcje kierownika budowy oraz inżyniera budowy przy budowie hali na którym to obiekcie architekt zaprojektował systemową elewacje poliwęglanowo-aluminiową. System ten składa się z systemowych profili aluminiowych które są obłożone dwustronne płytą poliwęglanową. Mocowanie płyt za pomocą zamka pióro-wpust. Na system wystawiona jest krajowa ocena techniczna, która naszym zdaniem dotyczy tylko płyt poliwęglanowych (w zał. opinia techniczna) a nie kompletnego sytemu profili aluminiowych i płyt poliwęglanowych (tzw kaset).Wobec obaw co do zastosowania zaprojektowanego systemu wspólnie z wykonawcą robót chcieliśmy zastosować inny materiał na elewacje. Proponowany zamiennik nie został zaakceptowany przez Architekta w ramach nadzoru autorskiego oraz inwestora. Szczególnie Architekt obiektu żąda zastosowania zaprojektowanego sytemu, ponieważ obawiamy się odpowiedzialności zawodowej i mając na uwadze Prawo budowlane Art. 22. 3e szczególnie kierownik budowy jest odpowiedzialny za stosowanie wyrobów zgodnie z art. tej chwili wstrzymane są roboty budowlane a inwestor ( za naradą projektanta) praktyczne nie dopuszcza zastosowania innego materiału. Na ostatnim spotkaniu z inwestorem padła propozycja że zamotujemy elewacje na polecenie i odpowiedzialność inspektora nadzoru , jednak obawiamy się że taki wpis do dziennika budowy nie zwalnia kierownika z odpowiedzialności. W związku z powyższym prosimy o zajęcie stanowiska.” Zwracam się z uprzejmą prośbą o Państwa opinię, tzn. w jaki sposób interpretują Państwo przepis §12, ust. 1 pkt. b) rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, tj. „[…] budynek na działce budowlanej należy sytuować od granicy tej działki w odległości nie mniejszej niż: […] 3 m – w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy” w odniesieniu do napotkanej sytuacji, w której ściana jest zwrócona w stronę granicy, jednak nie jest do niej równoległa. Dla przykładu: jeden narożnik budynku znajduje się w odległości 3m od granicy, a drugi np. 15m czy w tym przypadku można wykonać okna i drzwi w takiej ścianie ?”. „Proszę o odpowiedź w następującej kwestii:Wg prawa budowlanego:Art. 20 1. Do podstawowych obowiązków projektanta należy:1) Opracowanie projektu budowlanego w sposób zgodny z wymaganiami ustawy, ustaleniami określonymi w decyzjach administracyjnych dotyczących zamierzenia budowlanego, obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej; oraz:Art. 25 Do podstawowych obowiązków inspektora nadzoru inwestorskiego należy1) Reprezentowanie inwestora na budowie przez sprawowanie kontroli zgodności tej realizacji z projektem i pozwoleniem na budowę, przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej; Pytanie: Czy oznacza to, że inspektor nadzoru ma obowiązek kontroli projektu przez ocenę jego zgodności z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej”. „Dotyczy przeglądów budynków. Proszę o wykładnię, które budynki wymagają okresowych kontroli stanu technicznego i w jakim zakresie. Do wątpliwości skłoniło mnie pismo …, z którego wynika, że tylko budynki o powierzchni zabudowy powyżej 2000 m2. Proszę również o wykładnię Książki Obiektu”. „Czy możecie Państwo pomóc w kwestii prawnej. Chodzi o konieczność potwierdzania „ZA ZGODNOŚĆ Z ORYGINAŁEM” dokumentów aprobat technicznych, deklaracji własności użytkowych i innych tego typu (wszystkie jako wydruk ze stron producentów, dostawców) w przekazywanej Inwestorowi dokumentacji powykonawczej. Pytanie brzmi czy trzeba pieczętować takie dokumenty ręką kierownika budowy/kierownik robót nie mając wglądu do oryginałów bo przecież np. jakiś materiał przyjechał Belgii.? Czy są jednoznaczne przepisy na tak lub nie?” Mój przyszły zleceniodawca planuje budowę budynku gospodarczego przy granicy z sąsiednią działką budowlaną. Parametry budynku zgodne będą z par. 12 pkt. 4 ust. 3 WT. Problem polega na tym, że zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pozwalają na budowę w granicy jedynie w przypadku zabudowy bliźniaczej (czyli jeżeli na działce sąsiedniej jest już budynek w granicy i się do niego dostawiamy lub projektujemy dwa budynki w granicy) Pytanie: czy w opisywanym przypadku organ wydający pozwolenie na budowę może zakwestionować lokalizację projektowanego budynku i nakazać jego dostosowanie do zapisów planu w zakresie odległości od granicy działki -tak ja w przypadku dyby był to budynek np. o wys. 4m i ze ścianą dł. 8m w granicy(wg. par. 12 pkt. 2. WT.? „Mam pytanie odnośnie Warunków Zabudowy. Na osiedlu domków jednorodzinnych powstaje dom, który znacznie różni się bryła od pozostałych. Dom otrzymał o prawie 100% większa powierzchnie zabudowy od pozostałych. Pani urbanistka tłumaczy się, że jest możliwe wydanie takich warunków zabudowy. Moje pytanie brzmi gdzie mogę zgłosić się aby uzyskać więcej informacji na ten temat i czy faktycznie warunki zabudowy zostały wydane zgodnie z prawem?” „Zwracam się z uprzejmą prośbą o pomoc w prawidłowej interpretacji przepisu, który na etapie projektowania instalacji teletechnicznych budzi wiele wątpliwości. Zgodnie z treścią §192a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422) mieszkanie w budynku mieszkalnym wielorodzinnym należy wyposażyć w instalację wejściowej sygnalizacji dzwonkowej oraz w odpowiednią sygnalizację alarmowo – przyzywową dostosowaną do potrzeb osób niepełnosprawnych. Co należy rozumieć poprzez „odpowiednią sygnalizację alarmowo – przyzywową dostosowaną do potrzeb osób niepełnosprawnych” W jaki praktyczny sposób spełnić wymagania przywołanego przepisu ?” „Mam pytanie - w kwietniu tego roku objąłem funkcję powiatowego inspektora nadzoru budowlanego dla powiatu ...szukałem dość długo i powiem szczerze, że znalazłem bardzo rozbieżne opinie i orzecznictwo ws czy powiatowy inspektor nadzoru budowlanego musi posiadać aktualne zaświadczenie do przynależności do izby inżynierów. Jedne orzecznictwa mówią, że nie jest to do końca samodzielna funkcja techniczna - bo nie jest wprost wymieniona w art 12 PB, inne natomiast mówią o konieczności opiniowania z aktualnym wpisem i za razem z aktualnym ubezpieczeniem. Proszę o informację jaka jest stosowana praktyka wśród innych powiatowych inspektorów ?” „Zwracam się z ponowną prośbą o udzielenie odpowiedzi dotyczącą zastosowania kominów z tworzyw sztucznych. Wykonawca kotłowni po zapoznaniu się z pismem (w załączniku) po rozpakowaniu kotła gazowego (moc kotła 98 kW) że na kotle jest zamontowany fabrycznie króciec spalinowo - powietrzny fi 100/150 mm wykonany z tworzywa. Adapter spalinowo – powietrzny jest częścią systemu kominowego. Zdemontowanie fabrycznego adaptera może skutkować utratą gwarancji przez producenta kotła. Kocioł gazowy jest produktem renomowanej firmy produkującej kotły na rynek Polski i światowy. Wobec tego co w zaistniałej sytuacji można zrobić?? pozostawić zamontowany fabrycznie adapter spalinowo – powietrzny na kotle skierować pismo do producenta kotła o wymianę adaptera na wykonany z materiału niepalnego zgodnie z WT ( producent może tego nie wykonać ) ewentualnie inne czynności prawno – odbiorowe.” „Proszę o informacje prawną dotyczącej stosowania na budowach kominów (wkładów kominowych) z tworzywa do kotłów gazowych. Mam obecnie na budowie konflikt z wykonawcą dotyczący zamontowanie wkładu kominowego do kotła gazowego z tworzywa (w załączniku deklaracja zgodności producenta komina). Wg mnie zgodnie z WT i paragrafu: § Przewody spalinowe i dymowe powinny być wykonane z wyrobów niepalnych. Wykonawca twierdzi że i tak wkład kominowy jest włożony w istniejący komin z cegły lecz wg mnie przepis WT odnosi się do samego przewodu kominowego (wkładu). Co do obudowy komina (wkładu spalinowego) to jest pkt 2 i 3 § 266:2. Przewody lub obudowa przewodów spalinowych i dymowych powinny spełniać wymagania określone w Polskiej Normie dotyczącej badań ogniowych małych Dopuszcza się wykonanie obudowy, o której mowa w ust. 2, z cegły pełnej grubości 12 cm, murowanej na zaprawie cementowo-wapiennej, z zewnętrznym tynkiem lub spoinowaniem. Twierdzę że proponowany komin w deklaracji nie ma niepalności wkładu kominowego i nie ma znaczenia że jest zamontowany w istniejącym szachcie kominowym. Kto ma zatem rację ja czy może o odpowiedź jak wygląda aktualnie sprawa montowania wkładów kominowych w świetle obowiązujących przepisów prawnych. Proszę o możliwie szybką systemu kominowego dosłał jeszcze dodatkowo dodatkowe wyjaśnienia utrzymując ze wystarczą do zamontowania wkładu kominowego z tworzywa.” „Zwracam się z prośbą o interpretację przepisów technicznych dotyczących minimalnych odległości między zbiornikami podziemnymi na gaz, ze względu na rozbieżność między interpretacją moją (występuje jako kierownik budowy) i Inwestora a Projektantem. Temat dotyczy budowy zbiorników stalowych podziemnych o pojemności 550 m3 każdy, na medium propylen. Zbiorniki projektowane są jako ciśnieniowe. Projektant założył odległość między zbiornikami wynoszącą 1/4 sumy średnic dwóch sąsiednich zbiorników biorąc pod uwagę średnicę jako średnicę nominalną (pomijając grubość płaszcza). Odległość między zbiornikami jest również w projekcie liczona od średnicy wewnętrznej (bez uwzględnienia grubości płaszcza stalowego). Odległość miedzy zbiornikami reguluje Rozporządzenie Ministra Gospodarki w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie w § 76. 1 mówiącym, że odległość między zbiornikami w metrach powinna wynosić 1/4 sumy średnic dwóch sąsiednich zbiorników. Jednak ustawa nie wskazuję jaką średnice należy uwzględnić, wewnętrzną (nominalną) czy zewnętrzną. W związku z powyższym proszę o interpretację przepisów w świetle opisanego problemu i odpowiedź na pytania: Jaką średnice należy uwzględniać przy usytuowaniu zbiorników? wewnętrzną (nominalną) czy zewnętrzną łącznie z grubością płaszcza stalowego? Czy odległość między zbiornikami należy liczyć w świetle od zewnętrznej części płaszcza czy od średnicy wewnętrznej nominalnej? Czy w przypadku mniejszej odległości o 40 mm można zaokrąglić wynik do równego metra? tzn przyjąć zamiast 1960mm odległość równą 2m zgodnie z zasadami matematyki? Czy przy zaokrągleniu w górę będzie minimalna odległość spełniona? „ Występuje w roli Inspektora nadzoru inwestorskiego, na budowie hali magazynowej, na której zmontowano konstrukcję zmontował konstrukcję stalową i przedstawił dokumenty jakościowe w postaci: certyfikatów zgodności na główne profile nośne, oświadczenia o zgodności montażu z normą PN-97/B-06200, Złożył fakturę płatności w terminie 14 dni dla trakcie odbioru robót jako odpowiedź przesłałem do wykonawcy (oraz informacyjnie do inwestora) listę uwag dot.: konieczności uzupełnienia brakujących rygli usztywniających konstrukcję lub przedłożenia oświadczenia projektanta o zgodzie na zmianę, wpisu do dziennika budowy o zgłoszeniu odbioru robót, konieczności oświadczenia zgodności konstrukcji z normami 1090-1 oraz 1090-2 (PN-97/B-06200 jest wycofana), podpisu osoby z uprawnieniami budowlanymi pod oświadczeniem o zgodności konstrukcji, przekazania certyfikatu CE, przekazania protokołu z badań wizualnych spoin oraz protokołu z badań dokręcenia (ja nie mam możliwości weryfikacji połączeń, norma nakłada obowiązek sprawdzenia i udokumentowania przez wykonawcę), udostępnienia rysunków połączeń słup-rygiel oraz rygiel-rygiel (brakuje w projekcie, konstrukcja hali to rama z kształtowników pełnościennych), weryfikacji ilości stali zgodnie z zasadami rozliczeń wg. umowy - ok. 5% różnicy na niekorzyść wykonawcy, Dokumenty te uważam za niezbędne i w mojej praktyce za każdym razem, w różnych firmach przedstawiałem je jako wykonawca lub odbierałem jako zleceniodawca, nigdy nie miałem nie odpowiada pisemnie na uwagi, telefonicznie żąda uregulowania płatności. Uważam, że owszem zapłacić za konstrukcję należy, ale nie mam pojęcia jakie są narzędzia wyegzekwowania dostarczenia certyfikatów, czy w takiej sytuacji i na jakiej podstawie mogę polecić inwestorowi zatrzymać część wypłaty (np. 5-10%). Jeżeli jest taka potrzeba, mogę udostępnić korespondencję między mną – kierownikiem oraz wykonawcą.” „Proszę o interpretację par. 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst. jedn..: z 2018 r. poz. 1422 ze zm.).Opis problemu: Inwestor chce wybudować bud. gospodarczo-garażowy w narożniku swojej działki. Na działce będzie znajdował się również dom jednorodzinny, na który wcześniej został złożony wniosek o pozwolenie. Działka znajduje się w zabudowie jednorodzinnej. Na dany teren nie ma planu miejscowego, a warunki zabudowy w pkt. odnoszącym się do ochrony interesów osób trzecich mówią by budynki lokalizować zgodnie z wyżej wymienionym rozporządzeniem (Warunki Techniczne). Projektowany budynek ma wymiary 6,5x6x3m (szer. x dł. x wys.). Budynek został usytuowany w narożniku działki z jedną ścianą przylegającą bezpośrednio do granicy, a drugą 1,5m od granicy. Starostwo nie chce uznać nam takiej lokalizacji budynku powołując się na ust. 2 "Sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt. 2, dopuszcza się w odległości 1,5m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli plan miejscowy przewiduje taką możliwość." - przypomnę dla danego terenu nie ma planu miejscowego. Projektant natomiast powołuje się na par. 12 ust. 4 "W zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy par. 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, dopuszcza się: 3)budowę budynku gospodarczego lub garażowego o długości nie większej niż 6,5m i wysokości nie większej niż 3m bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości nie mniejszej niż 1,5m ścianą bez okien i drzwi." - projektowany budynek spełnia dane parametry. Kto w takim przypadku ma rację skoro przywołane ustępy znajdują się w jednym paragrafie więc są równoważne? Dodam, że co starostwo to inne interpretacje i przydałoby się jakieś objaśnienie do wyżej wymienionego rozporządzenia. Liczę na wyczerpującą odpowiedź” „Pełniąc funkcje kierownika budowy proszę o odpowiedź lub interpretacje następujących zagadnień: Czy inspektor nadzoru może w trakcie trwania budowy skreślać w dzienniku budowy miejsce do wpisu np. (dla kierownika robót) oraz wydzierać kartki z dziennika budowy (kopie) i zabierać je z terenu budowy w celu (jak twierdzi) archiwizacji. Czy projektant sprawdzający jest uważany za współautora projektu? Czy projektant sprawdzający może pełnić nadzór autorski na budowie, zwłaszcza podczas nieobecności projektanta (choroba, urlop, itp)? Czy projektant sprawdzający może podczas nieobecności projektanta wpisać się do dziennika budowy? Czy projektant sprawdzający ma prawo występować w imieniu projektanta na podstawie upoważnienia lub pełnomocnictwa (choroba, urlop, itp)?” „Uprzejmie proszę o interpretację czy słupki do wieszania prania na osiedlach mieszkaniowych spółdzielczych są elementami małej architektury i wymagają zgłoszenia w wydziale architektury starostwa powiatowego. Teren spółdzielni mieszkaniowej jest terenem prywatnym lecz ogólnodostępnym i elementy małej architektury wymagają zgłoszenia.” „Jestem rzeczoznawcą budowlanym. Na zlecenie różnych Zamawiających wykonuję ekspertyzy i opinie techniczne. Nie utożsamiać z przeglądami obiektów budowlanych. Pytanie. Kogo mam obowiązek powiadomić w przypadku kiedy z ekspertyzy czy opinii technicznej wynika, że obiekt znajduje się w bardzo złym stanie technicznym lub np. grozi zawaleniem ? Zdania uczonych są bardzo rozbieżne. Proszę o podanie podstawy prawnej.” „Mam problem z jednym projektem w który jestem zaangażowany. Mianowicie projekt budowlany, który został zatwierdzony w decyzji PnB pokazuje dwie kondygnacje użytkowe - zgodnie z obowiązującym MPZP dla lokalizacji obiektu- max dwie kondygnacje użytkowe. Załączam przekrój z projektu budowlanego. W postaci elektronicznej funkcjonuje jeszcze jedno, inne opracowanie, wg którego inwestor chce budować (w załączeniu- rys A-4 i A-5, rzutu poddasza w proj. budowlanym nie ma w ogóle). Pojawiają się tam schody na trzecią kondygnację, „poddasze nieużytkowe” jak w temacie rysunku. Z tej kondygnacji ma być swobodny dostęp na niższy dach budynku, który w tym momencie staje się użytkowym tarasem. W związku z tym wg mnie pojawia się trzecia kondygnacja użytkowa - zatem budowanie niezgodnie z zatwierdzonym projektem? Proszę o potwierdzenie mojej przypadku twierdzącej odpowiedzi właściwe pytanie na koniec- czy w ogóle grożą mi jako KB jakieś konsekwencje, czy odpowiedzialność jest tylko po stronie inwestora?” „ Proszę o zajęcie stanowiska w następującej kwestii:wg WT:§ 176.[Wymogi dotyczące pomieszczeń do instalowania kotłów na paliwa gazowe] 5. Kotły na paliwa gazowe o łącznej mocy cieplnej powyżej kW mogą być instalowane wyłącznie w budynku wolno stojącym przeznaczonym na 210.[Ściany oddzielenia przeciwpożarowego w pionie]Części budynku wydzielone ścianami oddzielenia przeciwpożarowego w pionie – od fundamentu do przekrycia dachu - mogą być traktowane jako odrębne Czy część budynku wykonana zgodnie z § 210 WT może być przeznaczona na kotłownię gazową o łącznej mocy cieplnej powyżej 2000 kW?„ "Proszę o informację dotyczącą sprawowania nadzoru autorskiego nad robotami budowlanymi przez Projektanta dla przytoczonego poniżej przypadku: Projektant wykonał dokumentację budowlaną na podstawie której realizowana jest budowa. W trakcie realizowania budowy, Projektant zakończył działalność firmy projektowej i zaniechał płacenia składek na IIB (nie posiada aktualnego zaświadczenia o przynależności do IIB). 1. Czy w danym przypadku Projektant może odmówić sprawowania nadzoru autorskiego ?2. Jakie są ewentualne możliwości prawne by Projektanta „nakłonić" do sprawowania nadzoru autorskiego ?3. Czy w przypadku sprawowania nadzoru (bez aktualnego zaświadczenia o przynależności do IIB) będzie on „skuteczny" zgodnie z przepisami PB ?" "Proszę o wyjaśnienie par. 156 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2009 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, podczas wykonywania robót budowlanych. Czy szalunki powinno się stopniowo wyciągać do góry i na głębokości 1 m można je usunąć, czy należy je usunąć na głębokości 0,3m ?" "1. Czy właściciel/zarządca obiektu musi w okresie gwarancyjnym informować wykonawcę obiektu o przeprowadzeniu przeglądów oraz o prowadzeniu kontroli geodezyjnej obiektu ? (ogólne i szczegółowe warunki gwarancji o tym nie stanowią)2. Czy obowiązkiem przeprowadzającego przegląd jest analizowanie konstrukcji i wyjaśnianie co może być przyczyną zaobserwowanych przez niego nieprawidłowości, czy też informowanie zleceniodawcy o zaobserwowanych nieprawidłowościach i zlecenie wykonania czynności kontrolnych, wyjaśniających, naprawczych itp. ?" "Powiat ....... jest Inwestorem na rozpoczętej budowie, która jest realizowana na podstawie dwóch projektów: projektu pierwotnego - sporządzonego przez jedno biuro projektowe oraz projektu zamiennego zmieniającego część budynku – sporządzonego przez drugie inne biuro projektowe. Pytanie nasze dotyczy nadzoru autorskiego, które biuro projektowe powinno pełnić nadzór autorski, nadmieniamy że z żadnym z tych biur nie podpisywaliśmy umowy o nadzór autorski. Uważamy, że według Prawa Budowlanego ust. 1 pkt 4 projektant ma obowiązek pełnić taki nadzór, tylko który z tych projektantów. Ponadto czy przy odbiorze końcowym projektant i właśnie który (czy ten co projektował pierwotnie, czy ten co robił projekt zamienny) musi podpisywać oświadczenia w dzienniku budowy i dokumentacji powykonawczej. Który projektant powinien udzielać odpowiedzi na zapytania Wykonawcy co do niejasności w dokumentacjach. Który projektant jest odpowiedzialny za wykonywanie rysunków zamiennych oraz za podpisywanie wszelkich oświadczeń? " "Proszę o dookreślenie w kontekście Prawa Budowlanego obowiązków właściciela i zarządcy obiektu budowlanego Dodatkowo proszę o odpowiedź na pytania: Czy właściciel obiektu budowlanego będzie zwolniony z jakichkolwiek obowiązków związanych z tą nieruchomością, w sytuacji gdy powołuje zarządcę obiektu? Czy też pomimo powołania zarządcy obiektu, właściciel ze wszystkich obowiązków zwolniony nie będzie? Jeżeli tak, to proszę określić jakie obowiązki spoczywają na właścicielu nieruchomości pomimo powołania przez niego zarządcy obiektu. " "W załączeniu przesyłam szkic działki z zapytaniem czy zgodnie z prawem budowlanym jest konieczność wykonania tego projektu narażając właściciela na koszt 1100,-zł (mapka do celów proj. 600,- + PT 500,-). Każdy zakład wodociągów wymyśla swoje żądania, mimo posiadania inwentaryzacji po poprzedniej inwestycji sieci ulicznych. Czy Zakład Wodociągu ma prawo żądać PT na to krótkie połączenie przyłączy z budynkiem bo dla ZUD nie musi być uzgodnienia po zmianie przepisów 2014 r. ze względu na teren właściciela." "Czy mogę liczyć na wskazówki i podpowiedź odnośnie kwalifikacji osób, które mogą wykonywać tzw. przeglądy roczne gazowe oraz pięcioletnie elektryczne na obiektach? Elektrycy szczególnie oraz gazownicy dysponują świadectwa kwalifikacyjnymi D i E. Czy takie świadectwa do dozoru i eksploatacji wystarczą ?" "Proszę o opinię, czy wykonanie fundamentu o wymiarach 0,8x1,0 m pod montaż pompy ciepła wymaga pozwolenia na budowę ?" "Jako wieloletni członek WOIIB zwracam się do Państwa jako najbardziej merytorycznie przygotowanych do oceny zagadnienia z prośbą o pomoc, interpretację i ostateczne wyjaśnienie, czy wybudowanie wspólnych, pełnych ścian konstrukcyjnych między poszczególnymi segmentami budynków, wspólnych wieńców łączących stropy sąsiednich lokali, a także zaprojektowanie wspólnego poddasza nieużytkowego dla obu lokali spowoduje, że takie segmenty nie będą kwalifikowane jako budynki w zabudowie bliźniaczej w rozumieniu art. 3 pkt 2a ustawy – Prawo budowlane, lecz będą jednym obiektem budowlanym stanowiącym zabudowę jednorodzinną wolnostojącą. " "Gdzie mogę się zwrócić o interpretację przepisów i jednoznaczną autorytatywną informację: Czy składając dokumentację z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę do Wydziału Architektury Starostwa musi ona również zawierać projekty instalacji wod-kan, co i elektryczną ?W różnych Starostwach na terenie Wielkopolski jest to interpretowane, jedne wymagają inne nie, a jeszcze inne nie wymagały, a od tygodnia wymagają. Inwestorzy są zdziwieni niejednokrotnie, gdy ich się informuje, że aby uzyskali pozwolenie na budowę muszą zlecić wykonanie opracowania projektu instalacji branżowych bo Starosta nie udzieli im pozwolenia. Odnoszę wrażenie, że w tym zakresie jest tzw. „wolna amerykanka”, bo gdy zadałam pytanie na ten temat na zorganizowanym przez Naszą Izbę szkoleniu uzyskałam odpowiedź, że nie są wymagane projekty wiem, czy wymagania te są uznaniowo, czy wynikają z konkretnych przepisów. Proszę o informację. „Chciałbym się poradzić, czy istnieje jakiś prawnie uregulowany zapis dotyczący następującej sprawy: czy projektant PB musi zatwierdzać projekty warsztatowe i wykonawcze na budowie które zmieniają konstrukcję budynku z projektu budowlanego, ale wszystko w ramach zmian nieistotnych w myśl art. 36z PB. I kto określa w tym przypadku zmiany nieistotne ?Czy projektant główny, który jest architektem czy konstruktor opracowujący projekt budowlany ?” "Proszę o pomoc przy rozstrzygnięciu wątpliwości, co do sposobu postępowania w przypadku chęci wymiany naczynia wzbiorczego otwartego na naczynie wzbiorcze zamknięte w funkcjonującym od wielu lat węźle. Interesuje mnie, czy aby być w zgodzie z zapisami prawa budowlanego należy taką robotę zgłosić do urzędu, czy też po opracowaniu projektu można ją zrealizować bez tej formalności (chodzi o 30 dniowy okres opźnienia w realizacji wynikający z konieczności oczekiwania na reakcję urzędu)." "Czy przedstawiciel firmy, która wykonała całą "dokumentację projektową" , a konkretnie jej prezes może pełnić jednocześnie funkcje kierownika budowy jako przedstawiciel wybranego w przetargu wykonawcy ?" Pytania i odpowiedzi liczba obiektów na liście: (16) Pytania i odpowiedzi liczba obiektów na liście: (16) Czy dopuszczalna jest zmiana sposobu użytkowania budynku magazynowego na lokal usługowy, zlokalizowanego w odległości 0,5 m od działki sąsiedniej, jeśli m.p.z.p. dopuszcza lokalizację usług o uciążliwości mieszczącej się w Egzamin na uprawnienia budowlane 2019 już w maju. Poniżej znajdziesz pytania testowe, które pojawiały się już na egzaminach w latach poprzednich. Być może pojawią się również na egzaminie w roku 2019? Zakres pytań obejmuje ustawę Prawo Budowlane. 1. W zgłoszeniu rozbiórki obiektu budowlanego należy określić: A. planowany termin zakończenia rozbiórki, B. rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót rozbiórkowych, C. przyczyny rozbiórki obiektu budowlanego, 2. Kto wyznacza koordynatora przy budowie obiektu budowlanego wymagającego ustanowienia inspektorów nadzoru inwestorskiego w zakresie różnych specjalności ? A. kierownik budowy, B. projektant, C. inwestor, 3. Kto ponosi koszty zabezpieczenia obiektu budowlanego po katastrofie budowlanej ? A. zobowiązany, B. przepisy prawa nie regulują, C. właściwy organ nadzoru budowlanego, 4. Ustawa prawo budowlane normuje sprawy utrzymania i rozbiórki: A. obiektów budowlanych, B. tylko budynków trwale związanych z gruntem, C. tylko budynków mieszkalnych i użyteczności publicznej, 5. Czy wniosek o pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego powinien zawierać: A. dziennik budowy z wpisem kierownika budowy i inwestora oraz wykonawcy o zakończeniu Budowy? B. oryginał dziennika budowy z wpisem kierownika budowy i inspektora nadzoru inwestorskiego, stosowne oświadczenia kierownika budowy, protokół badań i sprawdzeń oraz inwentaryzację geodezyjną powykonawczą? C. protokół końcowego odbioru obiektu budowlanego? 6. Przez remont obiektu budowlanego należy rozumieć: A. modernizację, B. odtworzenie stanu pierwotnego, C. bieżącą konserwację, 7. Pozwolenie na budowę części zamierzenia budowlanego może dotyczyć budowy: A. stanu surowego, B. części przedsięwzięcia inwestycyjnego, które może samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem, C. stanu zerowego, 8. Projekt architektoniczno – budowlany powinien być sprawdzany przez: A. kolegium sprawdzające, B. osobę sprawdzającą, C. nadzór budowlany, 9. Ile egzemplarzy projektu budowlanego należy dołączyć do wniosku o pozwolenie na budowę: A. trzy, B. cztery, C. dwa, 10. Nadzór budowlany w dziedzinie górnictwa sprawują: A. właściwi terenowo powiatowi inspektorzy nadzoru budowlanego. B. inne organy określone w odrębnych przepisach. C. właściwi terenowo starostowie. 11. Organ nadzoru budowlanego ustala wysokość opłaty legalizacyjnej za wybudowanie obiektu budowlanego bez wymaganego zgłoszenia wydając: A. decyzję. B. tytuł wykonawczy. C. postanowienie. 12. Kogo właściwy organ po zakończeniu prac komisji zobowiązuje decyzją do podjęcia działań niezbędnych do usunięcia skutków katastrofy budowlanej? A. Inwestora, właściciela lub zarządcę, B. Użytkownika obiektu, C. Urząd gminy. 13. Czy w sytuacji chwilowej nieobecności kierownika rozbiórki powiatowy inspektor nadzoru budowlanego może przeprowadzić kontrolę terenu budowy? A. nie może, B. może, ale pod warunkiem, że inspektor nadzoru inwestorskiego zaakceptuje wyniki przeprowadzonej kontroli, C. w uzasadnionych przypadkach może, ale tylko w obecności przywołanego pełnoletniego świadka. 14. Niewielkie obiekty służące rekreacji takie jak piaskownice, huśtawki są przez ustawę Prawo budowlane zaliczane do: A. tymczasowych obiektów budowlanych, B. obiektów małej architektury, C. budowli. 15. Uczestnikiem procesu budowlanego jest: A. firma wykonawcza, B. biuro projektowe, C. inwestor. 16. Decyzję o wejściu na teren sąsiedniej nieruchomości, niezbędny do wykonania robót budowlanych, przy braku zgody właściciela nieruchomości wydaje: A. właściwy organ, B. właściwy sąd rejonowy, C. organ nadzoru budowlanego. 17. Niezbędne warunki dla osób niepełnosprawnych do korzystania z budynków należy zapewnić w budynkach: A. produkcyjnych, B. użyteczności publicznej, C. mieszkalnych. 18. Roboty budowlane może wstrzymać: A. projektant pełniący funkcję nadzoru autorskiego – wpisem do dziennika budowy, B. ogan nadzoru budowlanego – postanowieniem, C. inspektor nadzoru inwestorskiego – wpisem do dziennika budowy. 19. Postępowanie w sprawie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie prowadzi: A. wojewoda, B. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, C. Okręgowy Sąd Dyscyplinarny. 20. W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu, właściwy organ nakazuje usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w drodze: A. decyzji, B. pisma, C. postanowienia, Poprawne odpowiedzi na pytania na egzamin na uprawnienia budowlane 2019: 1. B. rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót rozbiórkowych, 2. C. Inwestor, 3. A. zobowiązany, 4. A. obiektów budowlanych, 5. B. oryginał dziennika budowy z wpisem kierownika budowy i inspektora nadzoru inwestorskiego, stosowne oświadczenia kierownika budowy, protokół badań i sprawdzeń oraz inwentaryzację geodezyjną powykonawczą? 6. B. odtworzenie stanu pierwotnego, 7. B. części przedsięwzięcia inwestycyjnego, które może samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem, 8. B. osobę sprawdzającą, 9. B. cztery, 10. B. inne organy określone w odrębnych przepisach. 11. C. postanowienie. 12. A. Inwestora, właściciela lub zarządcę, 13. C. w uzasadnionych przypadkach może, ale tylko w obecności przywołanego pełnoletniego świadka. 14. B. obiektów małej architektury, 15. C. inwestor. 16. A. właściwy organ, 17. B. użyteczności publicznej, 18. B. ogan nadzoru budowlanego – postanowieniem, 19. C. Okręgowy Sąd Dyscyplinarny. 20. A. decyzji, Frazy przydatne przy wyszukiwaniu informacji w tym temacie: egzamin na uprawnienia budowlane 2019, uprawnienia budowlane 2019 pytanie testowe, uprawnienia budowlane pytania egzaminacyjne, Witaj w JEDYNYM W SIECI serwisie z DARMOWYMI TESTAMI na uprawnienia budowlane. Znajdziesz tu również największą dostępną w Polsce bazę pytań z egzaminów ustnych, oraz szerego podpowiedzi dot. egzaminu. Dobrze wiem, że nasza praca jest na tyle wymagająca, że czasu na naukę nie ma tam zbyt wiele. Dlatego też, tworząc serwis

Prezentowana książka adresowana jest głównie do inwestorów i projektantów, a także pracowników administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego. Opracowanie stanowi przywołanie i rozwiązanie istniejących w praktyce pytań i problemów związanych z projektowaniem, uzyskiwaniem wymaganych decyzji oraz przebiegiem postępowań administracyjnych z dziedziny prawa budowlanego. Prawo budowlane to dość skomplikowana dziedzina, w której coraz trudniej poruszać się zarówno samym inwestorom, jak i wyspecjalizowanym uczestnikom procesu inwestycyjno-budowlanego a szczególnie urzędnikom wydziałów nieruchomości czy geodezji. Z myślą o nich powstała właśnie książka oparta na doświadczeniach zdobytych w procesie doradztwa przez prawników na rzecz osób realizujących inwestycje budowlane oraz prowadzących postępowania administracyjne w tym zakresie. Autorzy podjęli się odpowiedzi na wybrane zagadnienia, jakie powstały w wyniku konkretnych pytań zadawanych im przez osoby na co dzień zajmujące się procesem inwestycyjno-budowlanym. Proces inwestycyjno-budowlany jest przede wszystkim uwarunkowany zagadnieniami o charakterze technicznym, ale dotyka wielu zakresów prawnych w tym prawa cywilnego czy prawa karnego. Jednak to prawo administracyjne jest obszarem regulacji prawnych, który przejął kształtowanie tego procesu tak dalece, że obecnie niemal na równi z względami technicznymi decyduje o jego przebiegu. To od przepisów prawa budowlanego zależy często czy dany cel można będzie w danym miejscu zrealizować jako inwestycję budowlaną. Przepisy prawa budowlanego należą do tych regulacji, które podlegają ciągłym nowelizacją i są powiązane z licznymi rozporządzeniami. Ponadto, istotnym elementem kształtowania się rozumienia obowiązujących przepisów stało się orzecznictwo sądów administracyjnych sprawujących kontrolę nad wykonywaniem kompetencji przez te organy. Wszystko to spowodowało, iż obecnie w procesie projektowania, budowy oraz użytkowania obiektów budowlanych występuje wiele problematycznych zagadnień prawnych, których cześć zostanie przybliżona i omówiona w niniejszej książce. Jednocześnie autorzy zaproponowali najlepsze ich zdaniem sposoby rozwiązania poruszanych problemów. Książka odpowiada na następujące pytania: Czy do zgłoszenia należy dołączyć decyzję o warunkach zabudowy? Czy organy mogą udostępniać prywatne projekty budowlane do wglądu osobom zainteresowanym? Czy na gruntach rolnych budować może tylko rolnik? Czy na zabudowę balkonu potrzeba pozwolenia na budowę? Czy roboty polegające na zabudowie loggi wymagają zgłoszenia czy pozwolenia na budowę? Czy w zakresie przedłożenia decyzji konserwatora zabytków, organ administracji architektoniczno-budowlanej powinien wezwać inwestora w drodze postanowienia z art. 35 PrBud? Czy odebranie korespondencji w trakcie trwania postępowania administracyjnego przez dorosłego domownika bądź sąsiada, uważa się za skuteczne doręczenie? Na kogo mają być wystawione warunki, opinie i uzgodnienia do wniosków o ZRID? Na wójta/burmistrza/prezydenta miasta, czy gminę? Czy właściciel lokalu ma obowiązek zezwolić na wejście do swojego lokalu w celu usunięcia np. awarii? Czy inwestor ma obowiązek legitymowania się prawem do dysponowania gruntem w przypadku postępowania z art. 51 PrBud? Nabywając niniejszą książkę, otrzymują Państwo: zebrane w jednym miejscu wszelkie informacje o interpretacji przepisów prawa budowlanego, praktyczną pomoc dla praktyków w dziedzinie inwestycji budowlanych, wskazanie sposobów rozstrzygnięć w postaci pytań i odpowiedzi z przytoczeniem przepisów i orzecznictwa. Najważniejsze zalety prezentowanej książki, dzięki którym szybciej wykonają Państwo swoje obowiązki i rozwiążą problemy z interpretacją przepisów prawa to: układ pytań i odpowiedzi, dokładne i przejrzyste prezentowanie poszczególnych zagadnień, wyróżnienie w treści istotnych orzeczeń i wyjaśnień, uwzględnienie zmian w przepisach i rozwiązań przejściowych. Pliki do pobrania Spis treści Wprowadzenie Darmowy fragment

Jest ich zaledwie 45. 32 pytania obejmują zakres ustaw odpowiednich dla specjalności i Ustawę wiodącą, czyli Prawo budowlane. Następne 9 pytań dotyczy przepisów BHP i kolejne 4 pytania to pytania o postępowanie administracyjne. Pozytywny wynik dają 34 poprawne odpowiedzi. Więcej informacji na temat egzaminu znajdziecie Państwo na Nowe warunki techniczne od 2021. To duże zmiany dla projektantów, wykonawców, inwestorów, także producentów materiałów budowlanych Do testu na uprawnienia budowlane przyszli inżynierowie przystępują dwa razy w roku. Przygotuj się już teraz przed najbliszym testem i sprawdź poprawne odpowiedzi na przykładowe pytania do egzaminu na uprawnienia budowlane z zakresu Prawo budwlane. Prawo budowlane jest najważniejszym aktem prawnym, którego znajomości wymaga się na egzaminie na uprawnienia budowlane do sprawowania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. Sprawdź poprawne odpowiedzi na przygotowany przez nas zestaw pytań... Odpowiedzi na pytania do egzaminu na uprawnienia budowlane z zakresu Prawo Budowlane 1. B Art. 100 [Przedawnienie] Nie można wszcząć postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej w budownictwie po upływie 6 miesięcy od dnia powzięcia przez organy nadzoru budowlanego wiadomości o popełnieniu czynu, powodującego tę odpowiedzialność i nie później niż po upływie 3 lat od dnia zakończenia robót budowlanych albo zawiadomienia o zakończeniu budowy lub wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego 2. A Art. 12 ust. 1 pkt 3 [Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie]1. Za samodzielną funkcję techniczną w budownictwie uważa się działalność związaną z koniecznością fachowej oceny zjawisk technicznych lub samodzielnego rozwiązania zagadnień architektonicznych i technicznych oraz techniczno-organizacyjnych, a w szczególności działalność obejmującą: (...) 3) kierowanie wytwarzaniem konstrukcyjnych elementów budowlanych oraz nadzór i kontrolę techniczną wytwarzania tych elementów; 3. A Art. 20 ust. 3 pkt 2 [Obowiązki projektanta] (...)2. Projektant ma obowiązek zapewnić sprawdzenie projektu architektoniczno-budowlanego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej Obowiązek, o którym mowa w ust. 2, nie dotyczy:1) zakresu objętego sprawdzaniem i opiniowaniem na podstawie przepisów szczególnych;2) projektów obiektów budowlanych o prostej konstrukcji, jak: budynki mieszkalne jednorodzinne, niewielkie obiekty gospodarcze, inwentarskie i składowe. 4. B Art. 28 ust. 1 [Obowiązek uzyskania pozwolenia]1. Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31(...) 5. C Art. 40 ust 1 [Przeniesienie decyzji]1. Organ, który wydał decyzję określoną w art. 28, jest obowiązany, za zgodą strony, na rzecz której decyzja została wydana, do przeniesienia tej decyzji na rzecz innego podmiotu, jeżeli przyjmuje on wszystkie warunki zawarte w tej decyzji oraz złoży oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2. (...) 6. A Art. 9 ust. 2 [Odstępstwa](...) 2. Organ administracji architektoniczno-budowlanej, po uzyskaniu upoważnienia ministra, który ustanowił przepisy techniczno-budowlane, w drodze postanowienia, udziela bądź odmawia zgody na odstępstwo. 7. A Art. 29 ust. 3 pkt 4 [Zwolnienia od uzyskania pozwolenia]2. Pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na: (...) 4) dociepleniu budynków o wysokości do 25 m; 8. A Art. 95 ust. 2 [Osoby odpowiedzialne] Odpowiedzialności zawodowej w budownictwie podlegają osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, które: (...)2) zostały ukarane w związku z wykonywaniem samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie; 9. A Art. 34 ust. 5 [Projekt budowlany]5. Inwestor, spełniający warunki do uzyskania pozwolenia na budowę, może żądać wydania odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, poprzedzającej wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Decyzja jest ważna przez czas w niej oznaczony, jednak nie dłużej niż rok 10. C Art. 3 pkt 10 [Słowniczek]Ilekroć w ustawie jest mowa o: (...)10) terenie budowy – należy przez to rozumieć przestrzeń, w której prowadzone są roboty budowlane wraz z przestrzenią zajmowaną przez urządzenia zaplecza budowy;

3 komentarze do Ochrona przeciwpożarowa – przykładowe pytania wraz z odpowiedziami. ustawa prawo budowlane. Rozporządzenie MSWiA z dnia 16.06.2003 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. Odległość wzdłuż dróg i ulic między zewnętrznymi hydrantami przeciwpożarowymi nie powinna być większa niż:

0 Prawo budowlane Beck Oprawa: Miękka ze skrzydełkami Opis Prezentowana książka adresowana jest głównie do inwestorów i projektantów, a także pracowników administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru stanowi przywołanie i rozwiązanie istniejących w praktyce pytań i problemów związanych z projektowaniem, uzyskiwaniem wymaganych decyzji oraz przebiegiem postępowań administracyjnych z dziedziny prawa budowlanego. Prawo budowlane to dość skomplikowana dziedzina, w której coraz trudniej poruszać się zarówno samym inwestorom, jak i wyspecjalizowanym uczestnikom procesu inwestycyjno-budowlanego a szczególnie urzędnikom wydziałów nieruchomości czy myślą o nich powstała właśnie książka oparta na doświadczeniach zdobytych w procesie doradztwa przez prawników na rzecz osób realizujących inwestycje budowlane oraz prowadzących postępowania administracyjne w tym podjęli się odpowiedzi na wybrane zagadnienia, jakie powstały w wyniku konkretnych pytań zadawanych im przez osoby na co dzień zajmujące się procesem inwestycyjno-budowlany jest przede wszystkim uwarunkowany zagadnieniami o charakterze technicznym, ale dotyka wielu zakresów prawnych w tym prawa cywilnego czy prawa karnego. Jednak to prawo administracyjne jest obszarem regulacji prawnych, który przejął kształtowanie tego procesu tak dalece, że obecnie niemal na równi z względami technicznymi decyduje o jego przebiegu. To od przepisów prawa budowlanego zależy często czy dany cel można będzie w danym miejscu zrealizować jako inwestycję prawa budowlanego należą do tych regulacji, które podlegają ciągłym nowelizacją i są powiązane z licznymi rozporządzeniami. Ponadto, istotnym elementem kształtowania się rozumienia obowiązujących przepisów stało się orzecznictwo sądów administracyjnych sprawujących kontrolę nad wykonywaniem kompetencji przez te organy. Wszystko to spowodowało, iż obecnie w procesie projektowania, budowy oraz użytkowania obiektów budowlanych występuje wiele problematycznych zagadnień prawnych, których cześć zostanie przybliżona i omówiona w niniejszej książce. Jednocześnie autorzy zaproponowali najlepsze ich zdaniem sposoby rozwiązania poruszanych odpowiada na następujące pytania:Czy do zgłoszenia należy dołączyć decyzję o warunkach zabudowy?Czy organy mogą udostępniać prywatne projekty budowlane do wglądu osobom zainteresowanym?Czy na gruntach rolnych budować może tylko rolnik?Czy na zabudowę balkonu potrzeba pozwolenia na budowę?Czy roboty polegające na zabudowie loggi wymagają zgłoszenia czy pozwolenia na budowę?Czy w zakresie przedłożenia decyzji konserwatora zabytków, organ administracji architektoniczno-budowlanej powinien wezwać inwestora w drodze postanowienia z art. 35 PrBud?Czy odebranie korespondencji w trakcie trwania postępowania administracyjnego przez dorosłego domownika bądź sąsiada, uważa się za skuteczne doręczenie?Na kogo mają być wystawione warunki, opinie i uzgodnienia do wniosków o ZRID? Na wójta/burmistrza/prezydenta miasta, czy gminę?Czy właściciel lokalu ma obowiązek zezwolić na wejście do swojego lokalu w celu usunięcia np. awarii?Czy inwestor ma obowiązek legitymowania się prawem do dysponowania gruntem w przypadku postępowania z art. 51 PrBud?Nabywając niniejszą książkę, otrzymują Państwo:zebrane w jednym miejscu wszelkie informacje o interpretacji przepisów prawa budowlanego,praktyczną pomoc dla praktyków w dziedzinie inwestycji budowlanych,wskazanie sposobów rozstrzygnięć w postaci pytań i odpowiedzi z przytoczeniem przepisów i zalety prezentowanej książki, dzięki którym szybciej wykonają Państwo swoje obowiązki i rozwiążą problemy z interpretacją przepisów prawa to:układ pytań i odpowiedzi,dokładne i przejrzyste prezentowanie poszczególnych zagadnień,wyróżnienie w treści istotnych orzeczeń i wyjaśnień,uwzględnienie zmian w przepisach i rozwiązań przejściowych. Szczegóły Tytuł Prawo budowlane w pytaniach i odpowiedziach - rozwiązania najczęściej zadawanych pytań i praktycznych problemów Oprawa Miękka ze skrzydełkami Inne propozycje autorów - Kornecka Anna, Kornecki Jakub, Jaworski Michał, Młynarska Zuzanna Podobne z kategorii - Prawo budowlane Darmowa dostawa od 199 zł Rabaty do 45% non stop Ponad 200 tys. produktów Bezpieczne zakupy Informujemy, iż do celów statystycznych, analitycznych, personalizacji reklam i przedstawianych ofert oraz celów związanych z bezpieczeństwem naszego sklepu, aby zapewnić przyjemne wrażenia podczas przeglądania naszego serwis korzystamy z plików cookies. Korzystanie ze strony bez zmiany ustawień przeglądarki lub zastosowania funkcjonalności rezygnacji opisanych w Polityce Prywatności oznacza, że pliki cookies będą zapisywane na urządzeniu, z którego korzystasz. Więcej informacji znajdziesz tutaj: Polityka prywatności. Rozumiem .